Në një fjalim solemn të regjistruar paraprakisht, Boris Johnson paralajmëroi britanikët se një “valë e baticës” së Omicron po vinte drejt vendit dhe se shansi më i mirë për të shpëtuar ishin dozat përforcuese.
Sipas kryeministrit, të gjithë të rriturit duke filluar nga data 12 dhjetor, mund të marrin një dozë përforcuese. Gati një vit pasi u miratua për herë të parë, AstraZeneca, vaksina kryesore në Britani ka humbur besimin te shumica. Astra Zeneca është kritikuar për mungesën e të dhënave, dërgesat e vonuara dhe efektet anësorë negative. Çmimet e aksioneve të Moderna dhe Pfizer janë rritur që kur filloi të rritej skeptizmi ndaj AstraZeneca.
Sipas Airfinity, një firmë e të dhënave, 2.2 miliardë doza janë dorëzuar, krahasuar me 2 miliardë nga Pfizer dhe 0.5 miliardë nga Moderna.
Për shkak se vendet e pasura përdorin gjithnjë e më shumë ilaçe të tjera, dhe vendet e varfra kryesisht përdorin furnizimin e tyre për doza fillestare dhe jo për përforcues, vaksina e Astra Zeneca është e sigurt dhe ka shpëtuar më shumë jetë se çdo vaksinë tjetër, raporton abcnews.al
Ministrat ishin madje të kënaqur që vaksina po shitej me një çmim të ulët; Universiteti i Oksfordit tha se nuk ishte, për arsye humanitare, dhe as për të mos u “dukur se po fitonte para nga ajo që në mënyrë të pashmangshme po shkaktonte vuajtje njerëzore”, tha Sir John Bell, Regius, profesor i mjekësisë në universitet. Një dozë shitet me më pak se 4 dollarë, krahasuar me më shumë se 20 dollarë për Pfizer.
Vaksina e AstraZeneca ka luftuar të fitojë terren në tregun e botës së pasur.Marrëdhëniet me Administratën Amerikane të Ushqimit dhe Barnave (FDA) u përkeqësuan pasi firma dështoi të njoftonte rregullatorin për efektet anësore; FDA ende nuk e ka aprovuar vaksinën.
Pasi AstraZeneca nuk arriti të përmbushte objektivat e Bashkimit Europian, udhëheqësit kombëtarë e kritikuan atë dhe komisioni vendosi të nënshkruante një marrëveshje me Pfizer. “E vërteta është se AstraZeneca kishte nënshkruar një marrëveshje ekskluziviteti me ne dhe një marrëveshje për përpjekjet më të mira me Bashkimin Europian,” tha Matt Hancock, sekretari i shëndetësisë i Britanisë në atë kohë.
Vaksina, e cila përdor një vektor adenoviral, ka rezultuar më pak efektive se vaksinat e tjera mARN në parandalimin e infeksionit, duke reduktuar më tej kërkesën në botën e pasur dhe ndoshta është pak më pak efektive në parandalimin e vdekjes. Menjëherë pasi u bë e disponueshme, dolën disa prova se vaksina shkaktonte mpiksje gjaku (njësoj si Johnson & Johnson, një tjetër injeksion me vektor adenoviral). Kjo ndihmoi të bindte jcvi, një organ ekspert, të rekomandonte përdorimin e vaksinave të tjera si doza përforcuese në Britani. Menelas Pangalos, kreu i kërkimit të AstraZeneca, tha se firma shpreson të modifikojë vaksinën për të shmangur problemin, raporton abcnews.al
Por, shton ai, ka “pak ose aspak” prova të ngjarjeve të tilla negative në vendet jashtë Perëndimit: “Ajo mund të jetë e nxitur nga gjenetika, ende nuk e dimë.” Meqenëse prodhimi u rrit në shtator, vendet që kanë marrë dozat më të shumta janë India, Brazili dhe Meksika. Covax, e cila shpërndan vaksina në vendet e varfra, është një tjetër përfitues.
Rritja e dërgesave në gjysmën e dytë të 2021 është beteja e dytë e AstraZeneca. Kompania bashkëpunoi me disa partnerë për të krijuar 25 objekte prodhuese në 15 vende. Në fillim shkencëtarët e firmës ishin shumë optimistë rreth faktit se sa shpejt do të rriteshin rendimentet e prodhimit, por realiteti ka qenë ndryshe që atëherë. Instituti i Serumit të Indisë në janar prodhoi më pak se 60 milion doza, dhe deri në nëntor arriti të prodhonte 250 milion doza.
Por lind pyetja, nëse do të ketë një tjetër problem në vitin 2022, a do të arrihen të përmbushen të gjitha kërkesat e prodhimit.
Në nëntor, AstraZeneca tha se kompania do të shpërndante doza në vendet më të varfra dhe gjithashtu do të paguante më pak se rivalët e saj. Dy pikat kryesore të shitjes së tij janë liria dhe përparësia logjistike që dozat nuk kanë nevojë të qëndrojnë në temperatura të ftohta. AstraZeneca ka krijuar një njësi të re të brendshme për vaksinat e saj, si dhe terapinë e saj premtuese me antitrupa. Kjo mund të parandalojë Covid-in tek njerëzit që nuk reagojnë ndaj vaksinave, duke përfshirë ata që kanë imunitet të dobët, raporton abcnews.al
Parashikimi i kërkesës është bërë i vështirë për shkak të Omicron, kundrejt të cilit dy doza të AstraZeneca duket se nuk ofrojnë shumë mbrojtje nga infeksioni dhe ofrojnë mbrojtje të reduktuar nga shtrimi në spital. Nëse vaksinat duhet të modifikohen procesi do të zgjasë pak më shumë se sa për vaksinat mARN. Edhe nëse kërkesa jashtë vendeve të zhvilluara mbetet e lartë, analistët nuk presin që vaksina të kontribuojë shumë në rezultatin përfundimtar të AstraZeneca, veçanërisht kur krahasohet me pikat e forta të firmës në onkologji dhe sëmundjeve kardiovaskulare.
“Kur mendoj për aksionet, as që mendoj për vaksinën si nxitës”, tha Gareth Powell, një investitor i firmës.
Pascal Soriot, shefi i AstraZeneca, ka këmbëngulur gjithmonë se vendimi për të zhvilluar vaksinën ishte në thelb altruist dhe jo komercial, duke thënë se fëmijët e tij do ta kishin “vrarë” nëse ai nuk do të kishte shfrytëzuar rastin. Duke pasur parasysh numrin e stuhive që firma e tij i është dashur të përballojë dhe vëmendjen që ka marrë vaksina, aksionarët mund të mos jenë plotësisht mirënjohës për atë që ka ndodhur, por pjesa tjetër duhet të jetë patjetër./ The Economist
g.kosovari
