Nga Dritan Karadaku*
Në fillim, kriteret që duhet të ketë zgjidhja.
- Domosdoshmërisht duhet të jetë në interes të kombit shqiptar!
- Mundësisht të plotësojë kërkesat themelore të të gjitha palëve në betejë, edhe të pozitës edhe të opozitës – stabilitet dhe demokraci, do ta tregojmë në vazhdim se kjo është tërësisht e mundshme.
Tezat e opozitës.
– Zgjedhje të parakohshme – thënë ndryshe, demokracia para stabilitetit.
– Qeveri kalimtare.
– Qeveri kalimtare pa kryeministrin aktual.
Është e qartë dhe e padiskutueshme se kërkesë themelore mund të konsiderohen vetëm zgjedhjet e parakoshme! përndryshe do të lindnin hamendësime të ulëta e të pabaza sipas të cilave opozita po lufton për interesat e vet meskinë. Mirëpo në konceptimin e kësaj zgjidhje neve na duhet që t’i besojmë opozitës dhe qëllimeve të saj fisnike; nuk duhet të paragjykojmë askënd. Për më tepër, fakti që kjo është kërkesa themelore, provohet edhe prej ndodhisë së fundit: shumica dërrmuese e deputetëve të opozitës hoqën dorë nga mandati i deputetit. Kjo solli si pasojë një Kuvend që vazhdon të jetë legjitim formalisht, por politikisht është i cënuar tashmë. Me fjalë të tjera, për momentin është ruajtur stabiliteti institucional, por është e cënuar demokracia.
Tezat e qeverisë (pozitës).
– Kuvendi i Shqipërisë është legjitim dhe vazhdon të mbetet legjitim.
– Nuk mund të tolerohet precedenti i një pale që vjen në pushtet duke djegur mandatet parlamentare.
– Qeveria është legjitime dhe funksionale dhe rrjedhimisht nuk ka arsye për zgjedhje të parakoshme.
Është e qartë dhe e padiskutueshme se për qeverinë dhe mazhorancën aktuale gjëja më themelore është stabiliteti i vendit dhe legjitimiteti i Kuvendit të Shqipërisë, pra, shmangia e një precedenti skajshmërisht të rrezikshëm siç është djegia e mandateve. Në fakt, qeveria aktuale ka shpallur si moto të saj ndërtimin e shtetit dhe jo pushtetin. Prandaj, njësoj si me opozitën neve na duhet që t’i besojmë qëllimit i cili duhet thënë se është fisnik. Pra, nuk duhet të paragjykojmë as qeverinë; në fund të fundit, njësoj si opozita edhe ajo përfaqëson një pjesë të popullit shqiptar.
Zgjidhja për situatën aktuale.
Bashkarisht vendoset se:
- Vendi shkon në zgjedhje të parakohshme brenda një viti!
- Kuvendi miraton një ndryshim në kushtetutë, ku shtohet vetëm ky paragraf: një individ i cili ka refuzuar apo ka hequr dorë nga mandati i deputetit, në çdo kohë dhe për çfarëdolloj arsye – e theksojmë për çfarëdolloj arsye – i hiqet e drejta e kandidimit për këtë detyrë për një periudhë 8 (tetë) vjeçare!
- Në të njëjtën seancë, deputetët e mazhorancës aktuale dhe deputetët e rinj heqin dorë së bashku nga imuniteti parlamentar!
- Kuvendi i Shqipërisë vazhdon punën normalisht me deputetët e rinj.
- Qeveria, dhe kryeministri aktual, vazhdon punën e saj normalisht.
- Zgjedhjet lokale mbahen në qershor siç është e parashikuar.
- Reformë bi-partizane zgjedhore mbi parimin: partitë/lëvizjet etj., propozojë individë, por ata që zgjidhen prej popullit si përfaqësues, janë individët dhe jo partitë/lëvizjet, etj.
- Kjo zgjidhje është e vlefshme vetëm nëqoftëse pranohen dhe aplikohen të gjitha pikat e saj!
Një paketë e tillë është domosdoshmërisht në interes të kombit shqiptar! madje plotëson edhe pikat themelore të dy palëve, pikërisht sepse: siguron balancën e duhur mes stabilitetit dhe demokracisë.
Qeveria fiton stabilitetin, por edhe i nënshtrohet demokracisë, si dhe nuk lejon suksesin e precedentit të djegies së mandateve; ndërsa opozita me “sakrificën” e saj bën që sot të triumfojë demokracia dhe nesër kur të jetë pushtet do të mund të mbështetet te “precedenti i stabilitetit”. Kështu, mazhoranca pranon të shkojë në zgjedhje një vit para afatit të para-përcaktuar, pra nuk humb ndonjë gjë esenciale, ndërsa “sakrifica” e deputetëve të opozitës sublimohet por me “koston” e tyre personale. Humbin të drejtën e përfaqësimit ata si individë por nuk humb ndonjë gjë kombi shqiptar, i cili ka qindra mijëra të tjerë që mund ta përfaqësojnë.
(Autori është profesor i Filozofisë në Universitetin e Tiranës)
