Sot, shqiptarët kanë nevojë për një figurë që nuk duhet vetëm të udhëheqë, por edhe frymëzojë; që nuk duhet vetëm të flasë, por edhe të veprojë; që nuk duhet vetëm të kujtojë lavdinë e së kaluarës, por edhe të ndërtojë me guxim një të ardhme të re. Dhe përderisa historia nuk pret, thirrja e kohës është e qartë: shqiptarëve u duhet një Skënderbe që të jetë edhe udhëheqës, edhe frymëzues, edhe ndërtues i unitetit.
Nga Prof.dr. Skender ASANI
Historia e një kombi shpesh përballet me çaste të mëdha, ku koha nuk pyet nëse ai është gati apo jo, por i vë përpara sfidës së zgjedhjes. Pikërisht në ato momente lind pyetja e madhe: a do të ketë ky komb një lider që ta marrë vendimin e duhur? Për shqiptarët, e sotmja është një nga ato kohë që kërkon guxim, vizion dhe lidership, sepse historia nuk pranon vonesa, dhe çdo hezitim kthehet në humbje të çmueshme.
Populli shqiptar, i shpërndarë në shumë shtete e shpesh i përballur me dallime krahinore, fisnore e fetare, gjendet sot para një sfide të ngjashme me ato që përjetoi në shekujt e kaluar: si të ndërtojë një të ardhme ku uniteti të jetë më i fortë se ndarja, dhe ku e përbashkëta kombëtare të mbizotërojë mbi fragmentet që e kanë copëzuar ndër shekuj. Në këto momente të ndjeshme, kërkohet një figurë simbolike, një “Skënderbe i Rilindjes Kombëtare”, që me mençuri e vendosmëri t’i japë drejtim aspiratave dhe të rikthejë besimin se shqiptarët mund të jenë bashkë në një vizion të madh.
Ky Skënderbe i kohëve moderne nuk do të jetë thjesht një luftëtar, por një arkitekt i bashkimit. Ai duhet të jetë ai që shkrin ndasitë krahinore, i cili e kupton se shqiptaria nuk është e kufizuar në male apo fusha, por është një mozaik i gjallë që bëhet i plotë vetëm kur përqafon të gjitha ngjyrat e saj. Ai duhet të jetë ai që e tejkalon dallimin fetar, duke i kthyer besimet në pasuri shpirtërore e jo në pengesa politike. Dhe mbi të gjitha, ky Skënderbe i ri duhet të ketë vizionin për t’i udhëhequr shqiptarët pa i përplasur me asnjë komb fqinj, sepse fuqia e tij nuk qëndron në armiqësi, por në ndërtimin e një fryme paqeje dhe bashkëjetese.
Në këtë vizion, Skënderbeu nuk është vetëm udhëheqës i shqiptarëve, por edhe mesazher i Ballkanit. Ai i flet rajonit duke e ftuar në një kapitull të ri atë të bashkëpunimit, të respektit reciprok dhe të paqes së qëndrueshme. Ballkani, i njohur për shekuj me radhë si fole konfliktesh, ka nevojë të shndërrohet në një hapësirë bashkëjetese dhe zhvillimi të përbashkët. Vetëm një lider që di të tejkalojë kufijtë e ngushtë nacionalistë dhe të projektojë një vizion rajonal mund ta bëjë këtë.
Popujt përreth nesh, ende sot, veprojnë dhe mendojnë me konceptin etno-nacionalist të shekujve XIX dhe XX, duke mbajtur gjallë paragjykime dhe qëndrime që shpesh shndërrohen në veprime të drejtpërdrejta kundër shqiptarëve. Ky mentalitet i vjetër, i ushqyer nga mitologjitë politike dhe projektet hegjemoniste të së kaluarës, vazhdon të prodhojë tensione dhe t’i mbajë shoqëritë e rajonit të lidhura pas së shkuarës, në vend që t’i orientojë drejt së ardhmes. Përballë kësaj, shqiptarët nuk duhet të bien pre e nostalgjive arkaike të nacionalizmave të tjerë, por të ngrihen mbi to, duke dëshmuar se një komb i mençur e vizionar mund të hapë rrugë të reja.
Nga ana tjetër, shqiptarët e kanë sot një shans historik, ndoshta më të madhin pas dekadash përpjekjesh, sidomos pas ndryshimeve të mëdha të fundit të shekullit XX dhe dy dekadave të para të shekullit XXI. Ky është momenti kur me një politikë të mençur dhe një lidership me tiparet e një Skënderbeu të shekullit XXI, shqiptarët mund të hapin Ballkanin dhe ta çlirojnë nga robrimi mitik i projekteve të mëdha që kanë sjellë konflikte të vazhdueshme. Vetëm kështu, rajoni mund të dalë nga e kaluara e dhimbshme dhe të shndërrohet në një Ballkan pjesë të pandashme të Evropës së bashkuar, jo si periferi, por si kontributor i denjë i paqes, stabilitetit dhe zhvillimit.
Në të njëjtën kohë, nuk mund të anashkalohet fakti se bota sot është e trazuar nga shumë fronte lufte dhe konflikte që kanë shpërqendruar vëmendjen e faktorit ndërkombëtar. Ky faktor, që në momentet kyçe të historisë moderne ka qenë përkrah popullit shqiptar, sot është i përfshirë në krijimin e një harte të re globale. Pikërisht për shkak të këtyre zhvillimeve, shqiptarët kanë nevojë të mobilizohen si komb, për të rikthyer dhe forcuar aleancat ndërkombëtare që garantuan mbijetesën dhe aspiratat tona. Në këtë realitet të ri gjeopolitik, kërkohet një lidership që me frymën e Skënderbeut të shekullit XV të dijë të krijojë miq dhe aleatë, duke kthyer historinë dhe perspektivën në anën tonë. Vetëm kështu shqiptarët do të sigurojnë mirëqenie dhe një pozicionim të qartë në arkitekturën e re gjeostrategjike që po krijohet para syve tanë.
Por ky Skënderbe i ri nuk do të kufizohej vetëm në kufijtë e Ballkanit. Ai do t’i fliste edhe Europës, duke i rikujtuar se shqiptarët, bashkë me popujt e tjerë të rajonit, janë pjesë e pandashme e qytetërimit perëndimor. Kthimi drejt Perëndimit nuk është vetëm një orientim politik, por një rikthim në origjinën e vet kulturore, historike dhe shpirtërore. Europa nuk mund të mendohet pa Ballkanin, ashtu si Ballkani nuk mund të ndërtojë të ardhmen e vet pa Europën. Dhe në këtë udhëkryq, shqiptarët, me një udhëheqje të mençur, mund të bëhen ura lidhëse që i afron popujt dhe e pasuron vetë projektin europian.
Në këtë rrugëtim të vështirë, frymëzimi mund të vijë edhe nga figurat e mëdha të humanizmit shqiptar, si Nënë Tereza. Ajo, me thjeshtësinë dhe dashurinë e saj universale, dëshmoi se fuqia më e madhe nuk është as në shpatë e as në pasuri, por në shërbimin ndaj njeriut. Nëse Skënderbeu na mësoi se si të mbrojmë identitetin dhe dinjitetin tonë, Nënë Tereza na mësoi se si ta përjetësojmë atë përmes dashurisë dhe solidaritetit. Një lider që do të dinte t’i bashkonte këto dy frymëzime të forcës dhe të humanizmit do të ishte pikërisht ai që i nevojitet shqiptarëve sot: një udhëheqës që ngre mure për të mbrojtur, por ndërton ura për të bashkuar.
Vendimmarrja historike nuk është çështje momentale, por akt që përcakton dekada e ndonjëherë shekuj të tërë. Ajo kërkon lidership të rrallë, që ngrihet mbi interesat e vogla dhe sheh të ardhmen me sy të kthjellët. Sot, shqiptarët kanë nevojë për një figurë që nuk duhet vetëm të udhëheqë, por edhe frymëzojë; që nuk duhet vetëm të flasë, por edhe të veprojë; që nuk duhet vetëm të kujtojë lavdinë e së kaluarës, por edhe të ndërtojë me guxim një të ardhme të re. Dhe përderisa historia nuk pret, thirrja e kohës është e qartë: shqiptarëve u duhet një Skënderbe që të jetë edhe udhëheqës, edhe frymëzues, edhe ndërtues i unitetit. Vetëm kështu kombi do të dijë t’i kthejë vendimet historike në fitore historike.
Shkup, 18 gusht 2025
