Juristët thonë së zbatimi i këtij ligji do të jetë i rëndësishëm për t’u kthyer frymëmarrjen bizneseve, si dhe për t’u dhënë fund ngërçeve që shkaktohen sot nga zbatimi i tij.
Përmasat
Sipas juristëve, një nga rreziqet kryesore të periudhës së post–miratimit të ligjit për falimentimin është krijimi i praktikave dhe standardeve të ndryshme procedurale nga gjykata kompetente për të njëjtën periudhë kohore për shoqëri të ndryshme debitore. Ata thonë se aktualisht ka një numër të madh shoqërish që janë në procedura falimentimi pranë gjykatave shqiptare.
Procedurat
Me miratimin e ligjit të ri, procedura e falimentimit për shoqëritë që janë në proces (për shembull shoqëritë që kanë kërkuar hapjen e procedurës në shtator 2015 – nëntor 2016) do të vijojë sipas ligjit të shfuqizuar, ndërsa për shoqëritë, të cilat kërkesën e depozitojnë me hyrjen në fuqi të ligjit të ri, procedurat do të zbatohen sipas ligjit të ri. Neni 210 i ligjit të ri parashikon: “‘Procedurat në vazhdim’ – Ky ligj nuk ka fuqi prapavepruese dhe rregullon vetëm procedurat e nisura pas hyrjes së tij në fuqi”. Është një zgjidhje e ofruar në kuadër të parimit të sigurisë juridike (mosndryshimit të rregullave të lojës kur loja ka filluar) por që në realitet, do të sjellë aplikimin e dy ligjeve në të njëjtën kohë. Më konkretisht, një gjyqtar që duhet të udhëheqë një procedurë falimentimi të nisur para hyrjes në fuqi të ligjit të ri, duhet të zbatojë procedurat e ligjit të shfuqizuar. Po ky gjyqtar, nëse duhet të udhëheqë një procedurë falimentimi të hapur pas hyrjes në fuqi të ligjit të ri, duhet të zbatojë ligjin e ri.
Juristët thonë se mangësitë e ligjit të ri, duke e krahasuar me legjislacionin e vendeve të zhvilluara, u referohen debitorëve si person fizik. Nëse për personin juridik ka disa garanci të shtuara, për personin fizik nuk përcaktohet asnjë procedurë që lidhet me bërjen publike të debive të pasigurta të tyre si në rastet e faturave të larta mjekësore, përdorimi pa kontroll i kartave të kredive konsumatore, blerjeve me këste. Këto procedura në legjislacione të vendeve të zhvilluara janë të përcaktuara në detaje dhe përkojnë me qëllimin që një procedurë falimentimi të përfshijë dhe faljen e debive të tilla të pasigurta.
Problemet
Sipas tyre, në lidhje me personin juridik, ligji i ri nuk ofron garanci të forta procedurale në lidhje me disponimin e pasurive të debitorit, në rastet e kredive të këqija. Vetë titulli i nenit 60, për shembull, lë mundësi për konfuzion. Titulli parashikon: “Efektet mbi të drejtat e debitorëve në administrimin dhe disponimin e pasurive të falimentuara”. Vetë shprehja ‘disponimi i pasurive të falimentuara’ nënkupton që kufizimet, të cilave ligji u referohet, të zbatohen pas mbylljes së procedurës së falimentimit.
Referimi i një pasurie si e ‘falimentuar’ përpara se të mbyllet procedura e falimentimit bie ndesh me parimet e tjera të procedurës së falimentimit siç është parimi i eficencës. Nga njëra anë, debitori në një procedurë falimentimi, duhet të sigurojë mënyra lehtësimi të pamundësisë financiare dhe riorganizim të biznesit, dhe nga ana tjetër, kreditori, në rastin e një banke, ka nevojë që të sigurohet në mënyrë të shpejtë për shlyerjen e çdo detyrimi ose në mungesë të saj, përfitimin e shlyerjes nëpërmjet kompensimit me vlerë tregu të pasurive. (Monitor) ma.me
