Bitcoin ishte afër 70 mijë dollarëve, “memecoins” me vlerë miliarda dollarë, renditje e suksesshme në Wall Street dhe një goditje gjithëpërfshirëse e Kinës.
Viti 2021 vlerësohet si ‘më i çmenduri’ për kriptovalutat, me gjithë paqëndrueshmërinë e sektorit.
Sipas Euronews, asetet dixhitale e nisën vitin me një rritje të ngadalshme duke derdhur para investitorët e mëdhenj dhe të vegjël
Më poshtë është një vështrim në disa nga tendencat kryesore që dominuan te monedhat dixhitale gjatë vitit 2021.
Bitcoin është ende në pozitën e parë
Kriptovaluta origjinale e mbajti kurorën si monedha më e madhe dhe më e njohur – edhe pse jo pa një mori sfiduesish që e “kafshonin në këmbë”.
Bitcoin u rrit mbi 120 për qind nga 1 janari në një rekord të atëhershëm prej pothuajse 65 mijë dollarësh në mes të muajit prill. Kjo u nxit shkaku i një “cunami” parash të derdhur nga investitorët institucionalë, pranimi nga korporatat e mëdha si Tesla dhe Mastercard, dhe një përqafim në rritje nga bankat e Wall Street.
Emblematike e përqafimit kryesor të Bitcoin ishte lista e 86 miliardë dollarëve e Coinbase në muajin prill, më e madhja ende e një kompanie kriptomonedhash.
Megjithatë, paraja dixhitale mbeti e paqëndrueshme. Ajo ra për 35 për qind në muajin maj përpara se të ngjitej në një nivel të ri historik prej 69 mijë dollarësh në muajin nëntor, ndërsa inflacioni u rrit në të gjithë Evropën dhe Shtetet e Bashkuara.
Por, disa personalitete të shquara vazhduan të mbeten skeptikë duke përfshirë shefin e JPMorgan, Jamie Dimon që e quajti atë “të pavlerë”.
Rritja e memecoins
Edhe pse Bitcoin mbeti i preferuari për investitorët që “futën gishtat” e tyre në kriptovaluta, një mori monedhash të reja – disa në formë shakaje – hynë në sektor.
“Memecoins” – një koleksion i lirë monedhash prej Dogecoin dhe Shiba Inu deri te Squid Game që i kanë rrënjët në kulturën e internetit – shpesh kanë pak përdorim praktik.
Dogecoin, i promovuar në vitin 2013 si një spinoff i Bitcoin, u rrit me mbi 12 mijë për qind në nivelin më të lartë të të gjitha kohërave në muajin maj, përpara se të binte pothuajse 80 për qind nga mesi i dhjetorit.
Shiba inu, i cili i referohet të njëjtës racë të qenve japonezë si Dogecoin, u fut shkurtimisht në 10 monedhat më të mëdha dixhitale.
Fenomeni memecoin ishte i lidhur me lëvizjen “Wall Street Bets”, ku tregtarët me pakicë koordinoheshin në internet për t’u grumbulluar në aksione të tilla si GameStop Corp, duke shtrydhur pozicionet e shkurtra të fondeve mbrojtëse.
Shumë nga tregtarët – shpesh të mbërthyer në shtëpi shkaku i bllokimeve që i solli coronavirusi – u kthyen në kripto, edhe pse rregullatorët shprehën paralajmërime për paqëndrueshmërinë.
“Ka të bëjë gjithçka me mobilizimin e financave”, tha Joseph Edwards, kreu i kërkimit në ndërmjetësin e kriptove, Enigma Securities.
“Ndërsa asetet si DOGE dhe SHIB mund të jenë në vetvete thjesht spekulative, paratë që vijnë në to vijnë nga një instinkt ‘pse nuk duhet të fitoj me paratë e mia, kursimet?’”.
Ndërsa paratë derdheshin në kripto, rregullatorët u shqetësuan për atë që ata e shihnin si potencial të madh për pastrimin e parave dhe kërcënim të stabilitetit financiar global.
Skeptikë prej kohësh për kripton – një teknologji rebele e shpikur për të minuar financat tradicionale – kërkuan më shumë fuqi mbi sektorin, me disa paralajmërim të konsumatorëve për paqëndrueshmërinë.
Me rregulla të reja që po afroheshin, tregjet e kriptove ishin të ashpra ndaj rrezikut të mundshëm të një shtrëngimi. Kur Pekini vendosi frenimin e kriptove në muajin maj, Bitcoin ra pothuajse 50 për qind, duke tërhequr tregun më të gjerë me të.
“Rreziku rregullator është gjithçka, sepse këto janë rregullat e rrugës me të cilat njerëzit jetojnë dhe vdesin në shërbimet financiare”, tha Stephen Kelso, kreu global i tregjeve në ITI Capital. “Rregullatorët po bëjnë përparim të mirë, ata po arrijnë”, tha ai.
NFT
Ndërsa tregtimi i memecoin u bë viral, një tjetër cep dikur i panjohur i kompleksit të kriptove u bë qendër e vëmendjes.
Shenjat e pandryshueshme (NFT) – vargjet e kodit të ruajtur në librin dixhital të blockchain që përfaqësojnë pronësinë unike të veprave të artit, videove apo edhe tweeteve – shpërthyen në vitin 2021.
Në muajin mars, një vepër arti dixhitale nga artisti amerikan Beeple u shit për gati 70 milionë dollarë në ankandin e Christie’s, ndër tre veprat më të shtrenjta të shitura të një artisti që ende është gjallë.
Shitja paralajmëroi një rrëmujë për NFT-të.
Shitjet në tremujorin e tretë arritën në 10.7 miliardë dollarë, mbi tetë herë më shumë se tre muajt e mëparshëm. Ndërsa vëllimet arritën kulmin në muajin gusht, çmimet për disa NFT u rritën shumë shpejt, ku krijuesit fitonin miliona dollarë në ditë apo edhe në orë.
Rritja e çmimeve të kriptove që krijoi një grup i ri investitorësh të pasur – si dhe parashikimet e mira për botën virtuale në internet ku NFT-të zënë vendin qendror – ndihmuan në nxitjen e bumit.
Popullariteti i kriptomonedhave dhe NFT-ve mund të lidhet gjithashtu me një rënie të lëvizshmërisë sociale, tha John Egan, CEO i kompanisë kërkimore në pronësi të BNP Paribas, L’Atelier, me të rinjtë të tërhequr nga potenciali i tyre për fitime të shpejta, pasi çmimet në rritje i vendosin asetet tradicionale.
Ndërsa disa nga markat më të mira në botë, nga Coca-Cola te Burberry, kanë shitur NFT-të, mos rregullimi i tregut nënkuptonte edhe që investitorët e mëdhenj t’i shmangnin.
“Unë nuk shoh një situatë ku institucionet financiare të licencuara të tregtojnë në mënyrë aktive dhe agresive (këto) asete dixhitale në tre vitet e ardhshme”, tha Egan. /Telegrafi
g.kosovari
