Miliona të krishterë në mbarë botën, përfshirë ata në Europën Lindore dhe në vendet arabe si Palestina dhe Egjipti, festojnë sot Krishtlindjen, 7 janar. Kjo festë përkujton lindjen e Jezu Krishtit në Betlehem.
Megjithatë, për rreth 250 milionë të krishterë, dita më e rëndësishme e Krishtlindjes nuk është 25 dhjetori, por 7 janari. Arsyeja për këtë nuk lidhet me besimin se Jezusi lindi në një ditë tjetër, por me përdorimin e kalendareve të ndryshme.
Pse ka dy data për Krishtlindjen?
Kalendari Julian kishte një gabim të vogël në llogaritjen e vitit diellor, por ky gabim u shtua me kalimin e shekujve, duke bërë që stinët të mos përputheshin me datat. Për ta korrigjuar këtë, u hoqën menjëherë 10 ditë nga kalendari.
Shumica e vendeve dhe kishave e pranuan kalendarin e ri, por shumë kisha ortodokse dhe lindore vendosën të vazhdojnë me kalendarin Julian për të ruajtur traditat e tyre.
Sot, kalendari Julian është 13 ditë pas atij Gregorian. Kjo do të thotë se 25 dhjetori sipas kalendarit Julian përkon me 7 janarin sipas kalendarit që përdorim sot. Nëse kjo vazhdon, pas vitit 2101, Krishtlindja ortodokse do të festohet më 8 janar.
Pse Viti i Ri festohet më 1 janar?
Dita e Vitit të Ri nuk lidhet me lindjen e Jezusit. Ajo u vendos shumë më herët, në vitin 153 para erës sonë, nga romakët, si dita kur nisnin detyrën drejtuesit e rinj të shtetit. Jul Cezari e ruajti këtë datë gjatë reformimit të kalendarit. Muaji janar mban emrin e Janusit, perëndisë romake të fillimeve.
Data 25 dhjetor për Krishtlindjen u zgjodh nga të krishterët e hershëm sepse besohej se Jezusi u ngjiz më 25 mars. Duke shtuar 9 muaj, rezulton data 25 dhjetor.
Lloje të ndryshme kalendarësh
Popuj dhe fe të ndryshme përdorin kalendarë të ndryshëm, të bazuar te dielli, hëna ose të dyja bashkë.
Kalendari diellor: Bazohet te lëvizja e diellit dhe ka 365 ditë (ose 366 në vitin e brishtë). Ky është kalendari që përdoret sot në shumicën e botës. Shembuj janë kalendari Gregorian, pers dhe kurd. Festa e Novruzit shënon fillimin e pranverës më 21 mars.
Kalendari hënor: Bazohet te fazat e hënës dhe ka rreth 354 ditë. Për shkak se është më i shkurtër, festat bien në data të ndryshme çdo vit. Kalendari islam është hënor; në vitin 2026, Viti i Ri islam pritet të fillojë më 16 qershor.
Kalendari diellor-hënor: Kombinon lëvizjen e hënës me ciklin e diellit dhe rregullohet për të mos u shkëputur nga stinët. Këtë lloj kalendari e përdorin hebrenjtë, hindusët, sikhët, budistët dhe kinezët.
