Teherani thotë të vërtetën: Ngushtica e Hormuzit nuk është e mbyllur, përveçse për Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e tyre.
Por edhe për të tjerët, mënyra e vetme për ta kaluar është të kalojnë nga “kasa” virtuale e krijuar nga pasdaranët. Një rrugë alternative, që krahasuar me atë tradicionale kalon më afër bregut të Iranit, përtej ishullit Larak.
Kjo kërkon një autorizim dhe shoqërimin e Gardës së Revolucionit. Dhe të paktën në disa raste ka kërkuar edhe pagesën e një tarife, që sipas burimeve iraniane është caktuar në 2 milionë dollarë, të cilën Teherani në të ardhmen do të donte ta institucionalizonte.
Grekët dhe kinezët
Kuptohet pra pse, për momentin, nga Hormuzi nuk po kalon pothuajse askush. Transitet kanë rënë nën dhjetë në ditë, shpesh edhe nën pesë, aty ku në kohë normale ishin mbi 100. Shumica e anijeve mbajnë flamur iranian, një pakicë e vogël lidhet me entitete kineze ose greke. Asnjë, të paktën ato për të cilat është e mundur të rindërtohet rruga, nuk kalon nga itinerari i vjetër qendror, atë që Teherani e ka mbyllur me raketa dhe kërcënime.
Të gjitha kalojnë nga “kasa”, duke iu nënshtruar procedurës që, para se të vritej nga bombat izraelite, mbikëqyrej nga kreu i marinës së pasdaranëve.
Kodi sekret
Funksionon kështu, sipas një raportimi nga revista e sektorit Lloyd’s List. Së pari kompania e lundrimit duhet të kontaktojë Gardën e Revolucionit, përmes kanaleve më pak ose më shumë institucionale. Pastaj duhet t’u transmetojë atyre të gjitha informacionet mbi anijen, ekuipazhin dhe ngarkesën. Në atë pikë, nëse autorizohet, merr një kod sekret dhe itinerarin e ri që duhet ndjekur.
Kur anija afrohet në Ngushticë, i kërkohet kodi me radio: nëse nuk e ka, refuzohet, siç ndodhi dy ditë më parë me Selene, një ngarkesë që po shkonte drejt Pakistanit. Nëse e ka, shoqërohet nga një anije ushtarake iraniane që e përcjell në anën tjetër.
Tarifat në juan
Shtohet edhe tarifa e famshme, që Irani e pretendon si të drejtën e tij (edhe për të ardhmen) duke sfiduar traktatet ndërkombëtare mbi lundrimin e lirë.
Për momentin duket se nuk kërkohet nga të gjithë. Në bisedat me vendet “miqësore” të cilave u ka garantuar kalimin, mes tyre Malajzia, Kina, India, Koreja e Jugut, Egjipti dhe tani edhe Spanja, regjimi nuk ka përmendur pagesa. Pothuajse të gjitha anijet e huaja pra e kanë marrë “lejen” përmes diplomacisë.
Megjithatë rezulton se të paktën dy kanë paguar një shumë: shuma nuk dihet, por dihet që është paguar në juan, monedha kineze. Më mirë të shmangen dollarët, në këtë ekonomi të re të flukseve të naftës.
Frika nga sanksionet
Nëse, si dhe kur, mbledhja e tarifës do të bëhet sistematike, mbetet për t’u parë. Ashtu si mbetet për t’u parë sa gjatë Irani mund ose do të dojë ta mbajë të bllokuar Ngushticën. Fakt është që për momentin pikërisht kjo pagesë mban larg kalimit edhe ata që (jo armiq) mund të kalonin. Garda e Revolucionit konsiderohet nga Shtetet e Bashkuara (dhe Evropa) si një organizatë terroriste dhe t’u paguash para atyre rrezikon të ekspozojë kompanitë që e bëjnë këtë ndaj sanksioneve ose madje dënimeve.
Edhe nëse është e vërtetë që vetë Trump ka pezulluar sanksionet mbi naftën iraniane tashmë në det, për të provuar t’i japë frymëmarrje tregjeve, pak janë ata që duan të rrezikojnë në këtë moment. Dy mijë anije janë të bllokuara në të dy anët e Ngushticës dhe te kasa iraniane e Hormuzit nuk ka radhë.
