Sipas autoriteteve ukrainase, një telefonatë e përgjuar mes një ushtari rus të dëshpëruar dhe nënës së tij të inatosur ka zbuluar se si ata po inkurajohen nga familjet e tyre në shtëpi për të vrarë civilë dhe madje edhe fëmijë.
Thirrja telefonike, e gjurmuar nga Shërbimi i Sigurisë së Ukrainës (SBU) dhe e publikuar në kanalin e saj Telegram, ofron një pasqyrë të presionit që po u bëhet të rinjve rusë për të vazhduar luftën kundër “fashistëve”.
“Bir, mos u ul poshtë. Nëse do ta shihje vetëm atë që po bëjnë, do ta dije se po bënte punë të shkëlqyer atje. Mos e harro dhe thuaj të gjithëve të njëjtën gjë.”
Ushtari duket i hutuar: “Cfare po bejme? Të vrasësh civilë dhe fëmijë?” ai pyet.
“Jo, ju nuk po vrisni civilë dhe fëmijë. Ju po vrisni fashistët”, përgjigjet nëna e tij.
Organizatat që përfaqësonin nënat e ushtarëve rusë ishin zëra me ndikim në shoqërinë ruse që mbronin paqen gjatë fushatave të mëparshme, siç ishte lufta në Çeçeni. Megjithatë, presidenti Putin ka shtypur me sukses shoqërinë e pavarur civile në Rusi, që do të thotë se babushkat në shtëpi ushqehen me një dietë propagande 24-orëshe në TV shtetëror dhe janë ndër përbërësit më të zhurmshëm pro luftës të shoqërisë ruse.
Sondazhet e pavarura janë të vështira për t’u arritur në Rusi, por një grup sociologësh dhe specialistësh të IT-së arritën të kryejnë një studim me 1640 persona, duke u fokusuar në qëndrimet ndaj luftës në ditët e para pas pushtimit. Sondazhi, i publikuar në Extreme Scan, zbuloi se vetëm 34 për qind e burrave të moshës luftarake – ata 18 deri në 30 vjeç – mbështesin luftën. Kjo krahasohet me 60 për qind të grave nga 41 në 55 vjeç dhe 74 për qind për ato mbi 66 vjeç. Burrat e moshës 56 deri në 65 vjeç ishin më mbështetës, me 81 për qind në favor të “operacionit ushtarak special”, pasi Kremlini e quan pushtimin.
Maximilian Hess, një bashkëpunëtor i specializuar në Rusinë dhe Azinë Qendrore në Institutin e Kërkimeve të Politikës së Jashtme, tha se rusët e moshuar ishin rritur me histori të luftës heroike të Bashkimit Sovjetik kundër nazistëve dhe prandaj ishin më të ndjeshëm ndaj propagandës për fashistët ukrainas.
“Të moshuarit kanë shumë më tepër gjasa t’i marrin lajmet e tyre nga televizioni, i cili kontrollohet nga shteti. Ata kanë shumë më tepër gjasa që jo vetëm të jenë rritur në Bashkimin Sovjetik, por të kenë shërbyer në grupe të tilla si Pionierët e Rinj,” tha ai. “Rusët e moshuar janë baza thelbësore e mbështetjes së Putinit; ata që kanë më pak gjasa për ta sfiduar atë, ata që më së shumti janë blerë në narrativat propagandistike.”
Morali i ulët që prek trupat ruse në Ukrainë u zbulua nga një telefonatë e veçantë e përgjuar nga SBU: dy ushtarë mund të dëgjoheshin duke debatuar për vrasjen e komandantit të tyre pasi ai i braktisi në pyll për tre ditë. “Urdhët tona u larguan, na braktisën dhe u larguan,” thotë njëri.
“Gjuajini dhe mbaroni”, përgjigjet tjetri.
Ushtarët rusë kanë përdorur linja të pasigurta për të folur me të afërmit e tyre në shtëpi gjatë gjithë luftës, duke lejuar shërbimet e inteligjencës ukrainase të përgjojnë telefonatat dhe të publikojnë detaje tronditëse në mediat sociale. Në një rast, një ushtari rus 27-vjeçar iu dha leja nga gruaja e tij për të përdhunuar gratë ukrainase.
“Ndërsa jeni atje, ju mund të përdhunoni gratë ukrainase, thjesht mos më tregoni asgjë. E kuptova?” ajo tha.
“A mundem me të vërtetë?” ai pyet.
“Po, po ju lejoj, vetëm përdorni mbrojtje,” i përgjigjet gruaja e tij duke qeshur.
Një hetim nga Radio Evropa e Lirë i identifikoi telefonuesit si Roman Bykovsky dhe gruaja e tij Olga, me origjinë nga qyteti i Oryol, rreth 220 milje nga Moska. Ata u zhvendosën në Krime menjëherë pas aneksimit të saj në 2014.
Kur u kontaktuan, ata mohuan të ishin çifti në fjalë./m.j
