Norman Baker, një ish-deputet liberal-demokrat britanik dhe një republikan i vendosur, ka nxjerrë në treg librin e tij të ri “Royal Mint, National Debt” (“Monedha Mbretërore, Borxhi Kombëtar”), ku zbulon financat e familjes mbretërore britanike dhe shpenzimet e saj marramendëse.
Siç shkruan La Repubblica, në këtë libër, Baker, i cili ka shërbyer gjithashtu si nënsekretar dhe anëtar i Këshillit të Privy që këshillon monarkun, thotë se edhe himni “God Save the King” duhet të zëvendësohet.
Sipas Baker, në vitin 1760 monarkia britanike ishte në falimentim. Deri në atë kohë, monarku mbulonte shpenzimet e ushtrisë dhe administratës publike, por një marrëveshje e asaj kohe ia transferoi këto përgjegjësi Parlamentit.
“Deri atë vit, kur George III trashëgoi fronin, monarku kishte qenë përgjegjës për të mbuluar kostot në rritje të një game të gjerë shërbimesh publike, përfshirë ushtrinë dhe administratën publike. U arrit një marrëveshje sipas së cilës përgjegjësia për shumicën e këtyre çështjeve kalonte te Parlamenti dhe, për t’i financuar, të ardhurat nga pronat mbretërore, sot të njohura si Crown Estate, iu dorëzuan Parlamentit, pra publikut.”, tregon ish-deputeti britanik.
Nga atëherë, një “listë civile” siguronte një të ardhur vjetore për mbretin për kryerjen e detyrave mbretërore, dhe në vitin 1760 kjo shumë ishte 800 mijë paund në vit.
Ky sistem mbeti i pandryshuar deri në 2011, kur u zëvendësua nga “granti sovran” aktual, që lidhi financimin e familjes mbretërore me të ardhurat e Crown Estate. Sipas Baker, këtë vit mbretëria do të marrë 132.1 milion paund, një rritje prej 53% krahasuar me vitin e kaluar. Vetëm mbreti Charles thuhet se ka një pasuri personale prej të paktën 1.8 miliard paund.
Baker vë në dukje se, megjithëse Charles e ka “shtrënguar” monarkinë duke përjashtuar vëllain Andrew dhe me largimin e Harry dhe Meghan, Britania e Madhe mbetet monarkia më e shtrenjtë në Evropë, me 132 milion paund fonde zyrtare në vit. Pas saj renditen Holanda (46 milion), Norvegjia (24 milion), Belgjika (12,5 milion), Suedia (11,5 milion), Danimarka (10,8 milion), Spanja (7,4 milion). Por sipas Baker, edhe këto 132,1 milion janë vetëm “maja e një ajsbergu të madh mbretëror”.
Përveç këtyre, familja mbretërore përfiton nga përjashtime nga taksat e trashëgimisë dhe shpenzime të mëdha për sigurinë, që llogariten midis 150 dhe 200 milion paund në vit. Sipas grupit antimonarkik Republic, kostoja reale për qytetarët britanikë për të mbajtur familjen mbretërore kap vlerën e 500 milion paund në vit.
Sipas Baker, pasuria totale e Charles mund të jetë mbi 2 miliard paund. Këto shifra nuk përfshijnë prona të tilla si Pallati Buckingham dhe bizhuteritë e kurorës, të cilat ruhen për shtetin. Pasuritë e familjeve të tjera mbretërore evropiane rrallë e kalojnë 50 milion paund.
“Pse ende kemi kurorëzime për monarkët e rinj në Britani?”, pyet Baker. “Ky është një tjetër shembull i një tradite të fosilizuar. Asnjë monarki tjetër evropiane nuk merret më me kurorëzime, duke zgjedhur në vend të tyre një ceremoni të thjeshtë ku mbreti i ri betohet para parlamentit të vendit. Kurorëzimi i fundit në Spanjë ishte në vitin 1474, në Danimarkë në 1840-ën, në Suedi në 1873-shin dhe në Norvegji në 1906-ën. Belgjika dhe Holanda nuk janë marrë kurrë me këtë gjë. Vetëm në Britani mbijeton ky relikt i brishtë i së kaluarës.”
“Kurorëzimi i mbretit Charles III,” shton Baker, “ishte veçanërisht i kushtueshëm. Qeveria deklaroi se kushtoi të paktën 72 milion paund. Grupi antimonarkik Republic e vlerësoi totalin deri në 250 milion, duke thënë se nuk ishte përfshirë një gamë e tërë shpenzimesh të ministrive dhe këshillave lokale. Në çdo rast, kjo i shtohet 162 milion paund të ndara për funeralin e mbretëreshës Elizabeth në vitin 2022.”
Së fundmi, javën e kaluar u zbulua se jo vetëm ish-princi Andrew, i përfshirë në skandalin Epstein, paguante një qira simbolike për rezidencën e tij madhështore Royal Lodge në Windsor (nga e cila u dëbua), por edhe vëllai tjetër i sovranit, princi Edward, Duka i Edinburgut.
Ky i fundit për vilën e tij Bagshot Park në Surrey me 120 dhoma, të marrë me qira nga Crown Estate para 25 vitesh. Fillimisht qiraja për të ishte 5 milion paund për 150 vjet, një shumë simbolike krahasuar me qytetarët britanikë.
