Nga Hajro Limaj*
Me kryetarin e Sherbimit Informativ Kombetar,te ndjerin Bashkim Gazidede isha takuar për konsultime vëtëm dy herë. Ai qendroi ne kete detyre ne periudhen 29.6.1992-09.04.1997 dhe u emrua nga presidenti Berisha me propozim te ministrit te Mbrojtjes, Z.Safet Zhulali.
Por, ai e ndiqte ne vazhdimësi veprimtarinë time,mbasi komunikimin sekret që unë bëja nga Ankaraja me ministrin e Mbrojtjes,Z.Zhulali, e realizoja vetëm nëpërmjet shifrës së këtij institucioni. Pra, meteriali, pasi deshifrohej në drejtorinë e Shifrës së Sherbimin Informativ Kombëtar, i dërgohej ministrit të Mbrojtjes. Kështu, e gjithë korrespodenca tepër sekrete midis meje dhe ministrit te Mbrojtjes ishte nën kontrollin e tij. Këtë praktikë fillimisht ministri i mbrojtjes,Z.Safet Zhulali e kundërshtoi. Thuhej dhe kisha dëgjuar se edhe ai informacionet e mia i vlerësonte shumë në raport me burimet e tjera informative, që kalonin nëpërmjet tij.
Gjatë kohës së krizës së viteve 1996-1997 Gazidede u përgojua shumë nga opozita, si “ kukull apo mashë e Berishës”. Gjatë vizitës zyrtare që bëri në Ankara, kryeministri Fino, ne datat 10-12 Qershor 1997 midis të tjerash, kur pinim kafenë e mëngjezit në hotel Hilton, më tregoi kërkesën zyrtare që kishte bërë Gazidede për dorëheqjen. Më foli edhe për takimin e lamtumirës së Gazidedes me kryeministrin. Pra, Gazidede kishte vepruar sipas të gjitha proçedurave dhe prej asaj kohe ishte qytetar i lirë. Kjo bisedë lindi pasi, sipas të dhënave rezultonte se ish kryetari i SHIK-ut ishte vendosur familjarisht në Turqi. Unë e kisha parë kalimthi dy herë në ambientet e ambasadës. Zonjat e ambasadës shpesh pinin kafe me zonjën Gazidede në hollin e godinës së ambasadës. Thuhej se para së të vinte Gazidedja në Ankara ajo qëndronte në katin e katërt, sepse një nëpunës teknik i ambasadës kishte lidhje familjare me të. Jo vetëm që mua nuk më intersonte fare kjo marrdhënie,por i quaja shumë normale.
Të nesërmen organizuam koktejlin zyrtar për kryeministrin Fino, në hollin e ambasadës, në katin e parë. Një orë para se të vinte delegacioni shqiptar në ambasadë ishin marrë masa shumë të forta sigurie, jo vetëm jashtë ambienteve të ambasadës, por edhe brenda saj. Kur unë zbrita nga kati i dytë për të shkuar pranë delegacionit, pashë se në shkallët midis hollit dhe katit të dytë ishin vendosur dy policë të sigurisë turke dhe një shqiptar. Më bëri përshtypje dhe pyeta oficerin e sigurimit shqiptar. Ky, duke qeshur më tha se “nuk e di ti që në katin e katërt të ambasadës keni Gazideden…?!”. Të njejtat masa ishin marrë edhe në hyrjen e bodrumit. Me kthimin e delegacionit në Shqipëri në gazetën “Koha Jonë” u botua një shkrim i shkurtër për “strehimin” e Gazidedes në Ambasadën tonë në Ankara. Unë nuk e dija fare, por shkak u bë një shkrim i papritur, që u botua në gazetën “Rilindja Demokratike “ nga baskëshortia e titullarit të amabasëdës. Në këtë shkrim ajo shkruante se të dhënat e gazetës “Koha Jonë” ishin dhënë nga atasheu ushtarak. Këtë botim në gazetë ma bëri të ditur me telefon nga Zvicra shoku im, Xhevat Mustafa , i cili në korrik 1997 ishte emëruar sekretari i parë në ambasadën e Shqipërisë në këtë vend. I kërkova të ma dërgonte me faks dhe për një gjysëm ore shkrimi mbërriti në dorën time. E lexova me vëmendje, por nuk u habita, sepse në vend qe ekipi diplomatik të punonte për intersat e atdheut që ishin në rrezik,disa ishin bërë militantë partiak edhe atje. Kur dola nga zyra më kërkoi për një kafe, Z.Agim Kasa, këshilltar i ambasadës. Ai, në vitet 1990 kishte qenë ambasador në Egjipt dhe më parë i ngarkuar me punë shumë vjet në Çekosllovaki. Ishte një diplomat me përvojë dhe shumë i kujdesshëm në kryerjen e detyrave si dhe në komunikimin zyrtar dhe shoqëror. Gjatë kafesë më tha se i kishte kërkuar ambasadorit të mos e dergonte per botim në asnjë mënyrë një shkrim të tillë, pasi do të krijonte probleme, jo vetëm me intrigën që publikohej, por më shumë me shkeljen e statusit të diplomatit në raport me median. E kalova heshturazi. Mbas dite përgatita përgjigjen e shkrimit sqarues dhe të nesërmen e botoi gazeta Koha jonë.
Por, të rikthehemi në temë.
Duke qenë se opozita e majtë e kishte akuzuar si shkaktarin kryesor të represionit shtetëror ndaj saj, Gazidede u detyrua të largohej për të mos rrezikuar jetën e vet dhe të familjes së tij.
Ish shefi i SHIK-ut, me ndihmën e Sherbimit Informativ Kombëtar të Turqisë u vendos familjarisht në Ankara, ku vazhduan arsimimin edhe dy fëmijët e tij. Kjo ishte zgjidhja e tij dhe nuk kishte të bënte aspak me ndonjë shkelje të ligjshmërisë.Këtë realitet e ka pranuar dhe deklaruar edhe ai vet mbasi u rikthye në Atdhe .Në intervistën e botuar dhe që ndodhet në adresën www.forumishqiptar.com ai ka dhënë përgjigjet e më poshtëme :
“Ku keni jetuar këto vite? Në cfarë drejtimi jeni larguar? Është folur se keni qenë në Siri, në Arabinë Saudite, Afganistan…
“Kam qenë në Turqi gjatë gjithë këtyre viteve. Nuk kam lëvizur nga Turqia.
” Keni qenë i kontraktuar nga shërbimet atje? .“Jo nuk kam qenë i kontaktuar nga shërbimet atje. Kam marrë një lloj asistence me të cilën unë kam jetuar. Gjatë këtyre tetë vjetëve jam marrë me profesionin tim, kam shkruar 7 libra matematike, 4 nga të cilat i kam botuar “
Por, edhe pse kështu, kjo solli pasoja në bashkëpunimin zyrtar midis dy shërbimeve tona sekrete. Pala turke u vendos në vështirësi dhe përdori heshtjen. Deri nga mesi i vitit 2000 nuk kishte as shkëmbime delegacionesh dhe as shkëmbime informacionesh, sipas ish marrëveshjes. Këtë akull e shkriu ministri i Brendshëm, Ilir Gjoni, i cili në vizitën e tij zyrtare të vitit 2001 mori me vete edhe Z. Fatos Klosi, Kryetar i Sherbimit Informativ Shtetëror..
Por, në raportet zyrtare me Turqinë, unë jam vendosur edhe një herë tjetër në pozitë të vështirë. Gjeneral Ilia Vasho, pasi dha dorëheqjen nga detyra e përfaqësuesit ushtarak të Shqipërisë në NATO, për disa kohë qëndroi në Bruksel. Kur ishte shef i shtabit të Përgjithshëm, ai ishte bërë operacion nga kanceri në zorrën e trashë në Spitalin Qendror Ushtarak në Ankara. Ishte vendosur që pothuajse çdo 6 muaj të vinte për t’u vizituar dhe kuruar në këtë spital. Me largimin nga funksioni ai nuk kishte më mundësi të vinte zyrtarisht për këtë mjekim. Në Bruksel kishte biseduar me përfaqësuesin ushtarak të Turqisë për të vazhduar mjekimin në Ankara dhe mundesisht te jetonte per gjithmone ne Ankara. Këtë e mësova një ditë në mëngjes, në një takim zyrtar me drejtorin e Përgjithshëm të Intiligjencës Ushtarake, gjeneral- kolonel Çetin Saner. Në diplomaci, kur ka ndonjë gjë delikate flitet tërthorazi, për të matur një herë pulsin e bashkëbiseduesit dhe pastaj sipas rrahjes së pulsit vazhdohet biseda.
Edhe në rastin në fjalë kështu u veprua. Zëvendësi i tha drejtorit se si do të vepronin me atë shkresë që kishte ardhur nga Brukseli.
⦁ – Për cilën e ke fjalën? – e pyeti ai.
⦁ – Po ja…për atë lidhur me gjeneral Vashon! – u përgjigj zëvendësi.
U krijua një heshtje. Pastaj gjeneral Saner, duke shikuar nga unë, u përgjigj:
– Ne dëshirojmë ta ndihmojmë atë, por nuk e dimë se si do ta vlerësojë Shqipëria, se me ish Kryetarin e SHIK-ut na lindën probleme të mprehta.”
Ndërsa unë heshta dhe nuk bëra asnjë reagim. Fakti që gjeneral Vasho nuk u strehua në Turqi, tregon se përgjigja e tyre mund të ketë qenë me pikëpyetje.. Prandaj general Vashua , nga Brukseli shkoi në SHBA, ku fatkeqësisht, para rreth 5 vjetësh u nda nga jeta.
Ndërza Z.Gazidede u rikthye në Atdhe në vitin 2005 dhe u emrua zvëndës drejtor i përgjithshëm i Hipotekave.Nga mediat mësoja zhvillimet ndaj tij,por ai fatkeqësisht u nda para kohe nga smundja e pa shërueshme e kancerit më 26 Tetor 2008. Politika e egër dhe konfliktuale u hëngri jetën njëri pas tjetrit ministrit të Mbrojtjes,Safet Zhulali dhe kryetarit të Shërbimit Informativ Kombëtar,Gazidedes,të cilët nga shokë të ngushtë në krizën e vitit 1997 u shndërruan në armiq.Mbasi u kthye në Shqipëri nga arratisja e përkohëshme në Itali,me Z.Zhulali kam pirë disa herë kafe , ëe kafen e tij të preferuar “Piaca”,mbas Muzeumit Kombetar.Ai nga natyra fliste pak dhe shumë i rezervuar.Në një rast kur erdhi biseda për Gazideden i menduar u shpreh “ Unë atë ja propozova Z.Berisha për kryetar të SHIK-ut,mbasi kisha vlersime pozitive për të.Për mos disa dakordsimeve me Berishën për zgjidhjen e krizës së vitit 1997 ai u bë armiku më i madh i imi…….”. Prandaj unë kam qëndruar larg të dy partive,mbasi e kuptoja mjat mirë rrezikun dhe merrja vlersimet e tyre vetëm duke kryer shumë mirë detyrën shtetrore.
*Ish- atashe ushtarak ne Republiken e Turqise
TemA
