Përmirësimi i efikasitetit të sistemeve të drejtësisë për qytetarët, sistemet e përmirësuara të burgjeve dhe të drejta më të mira për të burgosurit, mjedise shkollore më tolerante dhe ligje e masa më efektive kundër korrupsionit, janë vetëm disa nga rezultatet e rëndësishme për qytetarët e Ballkanit Perëndimor, me mbështetjen e Këshillit të Europës dhe Bashkimit Europian, nëpërmjet programit të përbashkët, Instrumenti Horizontal.
Zbatimi i “Instrumentit Horizontal për Ballkanin Perëndimor dhe Turqinë”, kontribuon drejtpërsëdrejti në nismat prioritare të BE-së në mbështetje të transformimit të vendeve të Ballkanit Perëndimor.
Pas fazës së parë, BE dhe KE po zgjerojnë më tej këtë program të përbashkët për të ju ardhur në ndihmë vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe Turqisë në forcimin më tej të sundimit të ligjit, luftën kundër diskriminimit por edhe korrupsionit. Gjithashtu një tjetër dimension i këtij programi është forcimi i lirisë së medieve.
Në Shkup, më datë 9 tetor 2019, do të mbahet një aktivitet rajonal ku do të prezantohet edhe faza e dytë e programit të përbashkët BE dhe KE “Instrumenti Horizontal për Ballkanin Perëndimor dhe Turqinë-II”, me vlerë rreth 41 milion euro për vitet 2019 dhe 2022.
Faza e dytë e programit do të përfshijë projekte në Shqipëri, Bosnje dhe Hercegovinë, Kosovë, Malin e Zi, Maqedoninë e Veriut, Serbi, dhe Turqi, për të forcuar më tej dimensionin rajonal të programit.
Kjo faze do të vijojë mbi rezultatet e fazes së parë duke u zgjeruar me të tjera fusha dhe çështje me interes të gjerë për qytetarët.
Ndërkaq, Mekanizmi i Koordinimit të Ekspertizës, i cili ofron ekspertizë legjislative dhe këshilla për politikat brenda sistemit të Këshillit të Europës, vijon të mbetet një pjesë e rëndësishme e programit për vendet përfituese.
Duke punuar ngushtë me autoritetet dhe grupet e tjera të interesit, programi do të ndihmojë në sjelljen e ndryshimeve në ligje dhe praktika përmes rishikimit të legjislacionit, në përmirësimin e efikasitetit të sistemit të drejtësisë të të gjithë vendet përfituesve, kurse trajnimi për profesionistët dhe shkëmbimin e informacionit, përvojave dhe praktikave më të mira.
Kujtojmë se në fazën e parë të programit, i mbajtur në vitet 2016-2019, u përfshinë nisma të ndryshme të përshtatura për vende specifike si dhe rajonale, duke dhënë rezultate të rëndësishme e të prekshme për qytetarët siç janë sistemet e përmirësuara të burgjeve dhe të drejta më të mira të të burgosurve, mjedise shkollore më tolerante dhe ligje dhe masa më efektive kundër korrupsionit.
Drejtues por edhe zyrtarë të qeverisë shqiptare kanë shprehur angazhimin e Shqipërisë për të zbatuar rekomandimet e monitorimit të Këshillit të Europës dhe të organeve eksperte me qëllim forcimin e e mëtejshëm të reformave në fushën e gjyqësorit, luftën kundër krimit ekonomik dhe diskriminimit.
Përsa i përket anti-diskriminimit, programi synon që njerëzit që janë nga grupet e pambrojtura të mos përjashtohen në bazë të identitetit, por do të kenë të njëjtat mundësi.
