Në vitin 2016, ndërmarrjet e huaja dhe të përbashkëta rezulton të kenë punësuar 16% të fuqisë punëtore të angazhuar në vend, ndërkohë që kanë kontribuar me 22.7% në totalin e xhiros vjetore të ndërmarrjeve që punojnë në Shqipëri.
Instituti i Statistikave, në bashkëpunim me Bankën e Shqipërisë, hartoi për herë të parë një publikim të veçantë për treguesit kryesorë të ndërmarrjeve me pronësi të huaj dhe të përbashkëta që operojnë në Shqipëri.
Sipas studimit, ndërmarrjet me pronësi 100% të huaj mbulojnë 71.4% të totalit të ndërmarrjeve të huaja dhe të përbashkëta, ndërsa ndërmarrjet e përbashkëta me mbizotërim të huaj mbulojnë 14% të tyre. Për vitin 2016, peshën më të mëdha të ndërmarrjeve të huaja dhe të përbashkëta e japin Italia dhe Greqia me 56.5% të ndërmarrjeve, 60.5% të punësimit, 61.1% të eksporteve dhe 47.5% të importeve.
Por, INSTAT dhe BSH vërejnë edhe një tipar tjetër negativ: Në fund të vitit 2016, numri të ndërmarrjeve të huaja dhe të përbashkëta u ul me 5.1%, krahasuar me vitin 2015.
Këto ndërmarrje, në mënyrë logjike, synojnë kryesisht shitjen e produkteve të tyre jashtë vendit. Si rezultat, për vitin 2016, eksportet e ndërmarrjeve të huaja dhe të përbashkëta përbënin 48.2% të eksporteve shqiptare, por në rënie të ndjeshme nga 58.8% që ishte kjo shifër në vitin 2015. Ndërsa, importet e këtyre ndërmarrjeve kanë ardhur në rritje të lehtë, duke zënë 29% të importeve, nga 28.7% në vitin 2015.
Origjina
Ndërmarrjet me origjinë nga shtetet e Bashkimit Evropian zënë 70% të ndërmarrjeve të huaja dhe të përbashkëta. Ato me origjinë nga shtetet e Ballkanit Perëndimor përfaqësojnë 10.9% të ndërmarrjeve të huaja e të përbashkëta, ndërkohë që ndërmarrjet me origjinë nga shtetet e tjera zënë 19.1%.
Në ekonominë shqiptare, ndërmarrjet nga BE janë mbizotëruese në shërbime (24.3%), tregti (18.6%) dhe industri (13.6%), ndaj totalit të ndërmarrjeve të huaja dhe të përbashkëta.
Punësimi
Sipas madhësisë së ndërmarrjeve, bazuar në numrin e të punësuarve, në vitin 2016 ndërmarrjet e vogla nga vendet e BE-së mbulonin 77.1% të të gjitha ndërmarrjeve të BE-së, ndërsa kompanitë e mëdha mbulonin vetëm 1.3%. Kjo përqindje e bizneseve të vogla dhe të mëdha lidhet me veprimtarinë ekonomike ku ata veprojnë.
Ato kishin punësuar 16% të të punësuarve gjithsej, edhe këtu në zbritje të lehtë nga 17.7% që ishin në vitin 2015.
