Në emisionin “Tema e Ditës” me gazetarin Arbër Hitaj, analisti Agim Baçi ndau mendimet e tij për figurën politike të Fatos Nanos, duke e cilësuar si një lider të veçantë në kohë të jashtëzakonshme.
Për Baçin, Nano ishte më shumë se një figurë politike , ishte një mendje e lirë që dinte të lexonte kohën, të fliste me humor dhe të largohej me dinjitet.
“Për Fatos Nanon duhen thënë disa gjëra të rëndësishme dhe të vërteta. Ai ishte lider në një kohë ndryshimesh të mëdha. Për fajin e tij të keq ishte në vitin 1991, kur vinim nga diktatura në demokraci. Shumë gjëra, për shkak të kulturës së dobët, nuk kuptoheshin dot. Dhe hera e dytë ishte në 1997, pas një revolucioni.”
Sipas Baçit, Nano u shfaq në skenën politike në dy momente kyçe për vendin.
“Në gjithë karrierën e tij politike dukej sikur e paraprinin dy revolucione të ndryshme: njëri të përmbysjes së diktaturës dhe një të përmbysjes së Sali Berishës. Nano erdhi në pushtet dy herë me modele revolucionare.”
Baçi ndau edhe nga përvoja personale me ish-kryeministrin Nano, teksa tha se, “Unë e kam takuar Fatos Nanon dhe mund të them që në sekondën e parë dallohej një humor, një shpejtësi të menduari. Përgjigjej me batuta, si për të thënë: po më kuptove mirë, nëse jo, s’ka problem për mua. Gjithmonë shumë i sjellshëm dhe njeri që kishte argument, jo thjesht autoritet.”
“Ishte e pakuptueshme në atë kohë që pas një viti kur u vra Azem Hajdari, ai dha dorëheqjen. Dhe për herë të parë u panë kryeministra dy djelmosha të rinj, sikurse ishte Pandeli Majko dhe Ilir Meta. U rikthye sërish dhe mori partinë, u rikthy si kryeministër deri në 2005. U largua dhe nuk u kthye më, edhe pse bëri një tentativë për t’u zgjedhur President i Republikës.”
Baçi theksoi se Fatos Nano kishte një aftësi të rrallë për të kuptuar kohën dhe për të marrë vendime në përputhje me të.
Ai vuri në dukje se, ndryshe nga shumë figura të tjera politike që kanë qëndruar në krye të partive për dekada të tëra, Nano tregoi një vetëdije të lartë për momentin kur duhej të largohej nga skena politike.
Sipas tij, në një kohë kur shumë liderë politikë e kanë të vështirë të tërhiqen, Nano diti të ikte me dinjitet dhe pa u kthyer më.
“Për kohën ishte shumë e vështirë ta kuptoje,” – tha Baçi, – “por kur sheh njerëz sot që e kanë të vështirë të ikin – si Sali Berisha apo dhe të tjerë që kanë 20–30 vite që janë kryetarë partish të vogla – mund të themi që Fatos Nano diti ta kuptonte kohën e vet, dinte të ikte dhe dinte të kthehej. Por diti të ikte dhe përfare.”
Baçi kujtoi edhe një episod familjar nga koha kur motra e tij kishte Fatos Nanon pedagog në Shkencat e Natyrës, në vitet ’87–’88.
Ai e përshkroi Nanon si një njeri me këmbë në tokë dhe me humor të hollë, duke sjellë një batutë karakteristike që Nano kishte përdorur për të shpjeguar kapitalizmin.
“Mbaj mend që tregonte me kuriozitet në atë kohë – ime motër në 1987–88 – që ishte shumë e vështirë dhe të flisje me atë gjuhë, kur e kishte pyetur një student se çfarë është kapitalizmi. Nano i drejtohet dhe thotë: ‘Do të përgjigjem shumë shkurt se nuk kemi kohë ta shpjegoj. Kapitalizmi është një burrë që shqetësohet çfarë makine do t’i blejë çunit të tretë me gruan e dytë.’
Sipas Baçit, batuta e Nanos për kapitalizmin nuk ishte thjesht humor, por një mënyrë e zgjuar për të përshkruar thelbin e sistemit se në kapitalizëm, problemet nuk janë më ekzistenciale, por luksoze.
Ai e interpretoi këtë, si një realitet për të treguar stilin që deridiku parashikoi dhe vetveten e tij Nano.
Agim Baçi e cilësoi Nanon si një figurë me sens liberal dhe me kulturë debati, që sikurse ai kujton “Në Partinë Socialiste në atë kohë debatohej lirshëm. Në ato KPD-të e famshme që ai replikonte me të gjithë, debatonte me të gjithë dhe kishte sens debati politik.”
Në mbyllje, Agim Baçi solli në vëmendje disa nga marrëveshjet kyçe të arritura gjatë kohës së Fatos Nanos, duke përmendur zgjedhjen e presidentit konsensual Alfred Moisiu, emërimin e Kryeprokurorit Theodhori Sollaku dhe të kryetarit të Kontrollit të Lartë të Shtetit, si shembuj të politikës së dialogut dhe konsensusit që karakterizuan atë periudhë.
