Në kuadër të hetimit mbi një mashtrim të dyshuar lidhur me formimin e financuar nga BE-ja për të rinjtë diplomatë, këtë mëngjes Prokuroria Evropiane (EPPO) ka kryer kontrolle në Kolegjin e Evropës në Bruges dhe në Shërbimin Evropian për Veprim të Jashtëm (SEAE) të BE-së në Bruksel.
Tre të dyshuar janë ndaluar, mes tyre rektorja e Kolegjit të Evropës dhe ish-Përfaqësuesja e Lartë e BE-së për Politikën e Jashtme, Federica Mogherini, si dhe ish-sekretari i përgjithshëm i SEAE, Stefano Sannino.
Por çfarë janë dhe çfarë funksionesh kanë këto dy institucione?
Kolegji i Evropës
Kolegji i Evropës është një institucion i pavarur i studimeve pasuniversitare mbi çështjet evropiane, i themeluar në vitin 1949 me seli në Bruges në Belgjikë, në Tiranë në Shqipëri dhe në Varshavë në Poloni, pranë parkut historik Natolin.
Origjinat e Kolegjit lidhen me Kongresin e Hagës të vitit 1948, kur Salvador de Madariaga, në bashkëpunim me Winston Churchill, Alcide De Gasperi dhe Paul-Henri Spaak, propozoi idenë e krijimit të një kolegji ku të rinjtë e diplomuar nga vende të ndryshme të mund të studionin dhe të jetonin së bashku.
Në atë kohë, një grup qytetarësh të Bruges, i udhëhequr nga prifti Karel Varleye, arriti me sukses të propozojë qytetin belg si seli të institucionit. Kolegji, në fillimet e tij, nuk kishte një trupë pedagogjike të përhershme; ligjëratat mbaheshin nga akademikë të shquar dhe herë pas here nga funksionarë qeveritarë nga e gjithë Evropa.
Në vitin 1992, pas ndryshimeve të ndodhura me rënien e komunizmit në Evropën Qendrore dhe Lindore, u hap me kërkesë të qeverisë polake një kampus i dytë në Varshavë, pranë parkut historik Natolin. Një kampus i tretë u krijua në vitin 2024 në Tiranë, Shqipëri.
Pranimi në Kolegjin e Evropës është shumë selektiv dhe studentët zakonisht vlerësohen në koordinim me Ministrinë e Punëve të Jashtme të vendit të origjinës. Kërkesa për regjistrim bëhet me nismën e një komiteti kombëtar ose personalisht në rast se vendi i origjinës së kandidatit nuk ka një të tillë.
Shërbimi Evropian për Veprim të Jashtëm
Shërbimi Evropian për Veprim të Jashtëm (SEAE) është një shërbim i Bashkimit Evropian përgjegjës për çështjet e jashtme të BE-së. I krijuar nga Traktati i Lisbonës, ai hyri në funksion më 1 dhjetor 2010. Ka selinë në Bruksel, Belgjikë.
Shërbimi për Veprim të Jashtëm mbështet aktivitetin e Përfaqësuesit të Lartë të Bashkimit për Punët e Jashtme dhe Politikën e Sigurisë dhe i përgjigjet atij. Në fakt, Shërbimi përbën Ministrinë e Jashtme të Bashkimit Evropian dhe menaxhon politikën e jashtme dhe aktivitetin diplomatik të tij.
Shërbimi ka natyrë burokratike dhe diplomatike dhe nuk ka autonomi politike: Vendimet mbi politikën e jashtme dhe të sigurisë merren nga Këshilli i Ministrave të Jashtëm të Bashkimit, i kryesuar nga Përfaqësuesi i Lartë.
Veçantia e postit të Përfaqësuesit të Lartë reflektohet në veçantinë e Shërbimit në raport me institucionet dhe strukturat e tjera të Bashkimit Evropian.
Për shkak të pozicionimit të tij ndërmjet Komisionit dhe Këshillit dhe origjinës së tij hibride, Shërbimi është një organizëm unik, i pajisur me autonomi të veçantë dhe me rëndësi për aktivitetin e Komisionit dhe Këshillit.
Ky është shërbimi i parë diplomatik multinacional. Kur të jetë në funksion të plotë, do të jetë shërbimi diplomatik më i madh në botë, së bashku me atë amerikan.
Që nga shkurti 2025, sekretare e përgjithshme është funksionarja spanjolle Belén Martínez Carbonell.
