E vendosur rrëzë maleve Albert, në veri të Teheranit, Burgu “Evin” u ndërtua fillimisht në 1972 nën mbretërimin e Mohammad Reza Pahlavi.
Që atëherë, burgu ka dhënë dëshmi për tortura dhe ekzekutime masive, duke përfshirë vrasjen famëkeqe të një grupi rebel në vitet 1980 kur mendohet se mijëra njerëz u varën.
Tashmë është mësuar të strehojë të burgosurit politikë, veçanërisht gratë.
Të burgosurit aktualë përfshijnë blogerin Jolie King (majtas), një qytetar i përbashkët britanik-australian babai i të cilit lindi në Mbretëria e bashkuar. Ajo u rrit në Uellsin e Ri Jugor dhe u transferua në Australinë Perëndimore para se të braktiste atë jetë për të udhëtuar nëpër botë, para se të arrestohej afër Teheranit në fillim të këtij viti. Gjithashtu i vendosur në burg është britaniko-iraniani Nazanin Zaghari-Ratcliffe i cili po vuan një dënim për spiunazh.
Ana Diamond e cila pothuajse humbi mendjen pasi ishte mbyllur në burg e vetmuar dhe u mor në pyetje të pamëshirshme ndërkohë që përballet me dënimin me vdekje me akuza se është marra me spiunazh kundër tehranit.
“Daily Mail” ka sjellë disa foto dhe të dhëna nga ky burg i tmerrshëm ku qelit janë të frikshme të vetmuara, pa dritare, ventilim apo banjë.
Roje sadistë të burgut, që përdorin tortura për të poshtëruar robërit e tyre, ku më pas ata veren nëpër oborrin e burgut nga depresioni.
Burgu kontrollohej nga shërbimi i tij i frikshëm i sigurisë (SAVAK) të cilët ishin të famshëm për torturat dhe vrasjet e tyre të pamëshirshme të kundërshtarëve të tij politikë.
Por ai u rrëzua përfundimisht, burgu u zgjerua në 1979. Zgjerimi krijoi hapësirë për 1.500 të burgosur – përfshirë 100 qeli të vetmuara për të burgosurit politikë.
Gjatë viteve 1980, dhjetëra mijëra disidentë dhe anëtarët e një grupi rebel – Muxhahidinet e Popullit të Iranit – u varën atje. Ishte një nga vrasjet masive më të egra politike në historinë moderne.
Në ditët e sotme, kushdo mund ta gjejë veten në burg edhe për një shkelje të vogël. Blogerët, mësuesit dhe akademikët janë hedhur brenda qelive të tij të ndyra pasi u akuzuan për krime të dyshimta.
Pa mbrojtjen e duhur ligjore, shumë kanë mbetur të kalbet brenda mureve të burgut. Ka kaq shumë intelektualë që u mbërthen atje, saqë burgu është mbiquajtur Universiteti Evin.
E tillë është siguria e fortë në burg – duke reflektuar frikën paranojake të regjimit nga mosmarrëveshjet – që asnjë i burgosur nuk dihet se shpëtoi.
Ndër ata që kanë kaluar nëpër muret e tij të mbrapshta është Farzad Madadzadeh, i cili në vitin 2015, tha se ai do të rrihet për 16 orë në ditë në burgun iranian.
Atij ju vendos elektroshok dhe u rrah nga tre roje që e hodhën si një top ‘futbolli’, përpara se ta kthejnë në një qeli të vogël të izolimit ku ishte i vetmuar./Java news
Në vitin 2009, Maryam Rostmapour (majtas) dhe Marziyeh Amirizadeh (djathtas) u arrestuan dhe u mbajtën në Evin për tetë muaj. Ato u arrestuan pasi u kthyen nga myslymane në të krishtera.
Ndër ata që kanë kaluar nëpër muret e tij është edhe Farzad Madadzadeh, i cili në vitin 2015, tha se është rrahur deri në 16 orë në ditë në burgun iranian
Ndër britanikët e mbyllur në burg është edhe Nazanin Zaghari-Ratcliffe, e cila u arrestua në Iran në vitin 2016 me akuzën për spiunazh
Ana Diamond, 24 vjeç ka zbuluar se si ajo u mbyll dhe u torturua në të njëjtin burg
Jason Rezaian, ish shefi i zyrës së Teheranit për The Washington Post, ka shkruar një kujtim për burgimin e tij 18 muaj në Iran
g.kosovari
