Fondi më i madh sovran në botë, fondi norvegjez i naftës me vlerë 2 trilionë dollarë, ka shitur aksionet që zotëronte në kompaninë amerikane të pajisjeve ndërtimore “Caterpillar”, pas pretendimeve se produktet e saj po përdoreshin nga autoritetet izraelite për të “kryer shkelje të gjera dhe sistematike të së drejtës humanitare ndërkombëtare” përmes shkatërrimit të pronës palestineze.
Norvegjia ishte një nga 10 aksionarët më të mëdhenj në “Caterpillar”, duke zotëruar 1.2% të kompanisë, një pjesë që në fund të qershorit vlente 2.1 miliardë dollarë. Por fondi ka shitur tashmë të gjithë aksionet e tij në këtë kompani.
Gjithashtu, fondi ka shitur aksionet në pesë banka izraelite, të cilat janë akuzuar për financimin e vendbanimeve në Bregun Perëndimor të pushtuar, veprime që konsiderohen të paligjshme sipas të drejtës ndërkombëtare. Brenda pak javësh, fondi ka reduktuar pothuajse përgjysmë numrin e kompanive izraelite në portofolin e tij, nga 61 në 33, si pasojë e presionit të madh publik dhe politik në Norvegji.
Zbulimet se disa kompani, në të cilat fondi kishte investuar, kishin mirëmbajtur motorët e avionëve luftarakë izraelitë që përdoren për bombardimet në Gaza, shkaktuan zemërim të madh në Norvegji. Disa parti të vogla të opozitës kërkuan që fondi të tërhiqet plotësisht nga Izraeli dhe që drejtori i tij të japë dorëheqjen përpara zgjedhjeve parlamentare që mbahen pas dy javësh.
Kjo është hera e parë që fondi norvegjez braktis një kompani jo-izraelite për shkak të përfshirjes në veprimtari në Izrael dhe territoret palestineze.
Vendimi u mor në bazë të një rekomandimi nga Këshilli i Pavarur i Etikës, një organ i ngritur nga qeveria norvegjeze për të këshilluar fondin në rastet kur kompanitë duhen përjashtuar për shkak të shkeljeve të ligjit ndërkombëtar.
Në deklaratën e saj, Këshilli i Etikës tha: “Buldoserët e prodhuar nga ‘Caterpillar’ po përdoren nga autoritetet izraelite në shkatërrimin e paligjshëm dhe të përhapur të pronës palestineze.”
Të hënën në mbrëmje, fondi konfirmoi gjithashtu shitjen e aksioneve në bankat izraelite “First International Bank of Israel”, “FIBI Holdings” (kompania mëmë), “Bank Leumi Le-Israel”, “Mizrahi Tefahot Bank” dhe “Bank Hapoalim”, për shkak të rolit të tyre në sigurimin e shërbimeve financiare për ndërtimin e vendbanimeve në Bregun Perëndimor.
