Historiani Jusuf Buxhovi i ftuar në emisionin “Shqip” nga Dritan Hila në DritareTV foli për Epirin. Epiri është ilir thotë Buxhovi dhe nuk ka kurrfarë lidhje me Greqinë, edhe nga ana gjeografike.
Dritan Hila: Me Epirin, grekët kanë një ngërç. Kanë qejf ta quajnë helen, por u del nga kuadrati se kanë zakone të tjera, nuk e njohin polisin, janë mbretëri, kanë një gjuhë që nuk është gjuha helene, kanë vesin tonë që nuk lëmë dokumente nga mbrapa, një popull luftarak. Këto janë karakteristika që ne i kemi pasur vazhdimisht. A janë një botë helene? A janë helenë që u janë djegur letrat, apo shqiptarë që u janë djegur letrat.
Buxhovi: “Janë fise ilire. Sepse ekziston trinomi i mbretërive në antikitet, Dardani-Maqedoni-Epir. Epiri në shumë aspekte është më shumë autentik se Maqedonia. Epiri është shumë i veçantë. Nuk kanë kurrfarë përputhje me Greqinë, epirotet. Sepse është pjesë e shkëputur edhe gjeografikisht. Por edhe pjesën tjetër ku është dhe Peloponezi, kanë qenë vazhdimisht të banuar me shqiptarë, arvanitas, ku edhe sot përbëjnë shumicën e popullsisë. Molosët kanë qenë fise të fuqishme ilire.
Edhe në Mesjetë, në kohën e çrregullimeve më të mëdha të Bizantit, prej shekullit 13-të dhe deri te rënia e Bizantit ne kemi një formacion politik shumë të fuqishëm pikërisht në Epir, kemi dinastinë e Epirit. Ajo krijohet menjëherë pasi gjermanët me hungarezët, pushtuan Kostandinopojën, instaluan perandorinë katolike lindore. Epiri doli engjëllor, doli me një formacion të vetin për të zëvendësuar Bizantin, në këtë pjesën e ilirikut, pjesën me strategjike.”, tha Buxhovi.
