Nga Armando Meta
Nuk ka zgjatur më shumë se 10 ditë arratia e grupit që dyshohet se organizoi dhe vrau biznesmenin në Shëngjin, Ardian Nikulaj. Pjesë e këtyre arrestimeve në Britaninë e Madhe është edhe Edmond Haxhia, i cili dyshohet se është porositësi i vrasjes, si dhe të 3 bashkëpunëtorëve anglezë, që kanë luajtur rolin e vëzhguesit, Thomas Mithan, Steven Hunt, si dhe Harriet Bridgeman.
Edhe Policia e Shtetit reagoi në lidhje me arrestimin e 3 prej autorëve të dyshuar të vrasjes së biznesmenit Ardian Nikulaj.
“Falë bashkëpunimit të ngushtë mes policisë shqiptare dhe asaj britanike, pas shkëmbimit të informacionit, lokalizohen dhe kapen në Londër, 3 prej autorëve të dyshuar të vrasjes së biznesmenit, Ardian Nikulaj. Në vijim të veprimeve të thelluara hetimore dhe kërkimore, për lokalizimin dhe kapjen e personave të shpallur në kërkim për vrasjen e 51-vjeçarit Ardian Nikulaj, falë shkëmbimit të informacionit në kohë, Policia britanike mundi të lokalizojë në Londër, të kapë dhe të vërë në pranga, me qëllim ekstradimin drejt Shqipërisë, 3 prej shtetasve të shpallur në kërkim, konkretisht shtetasit E. H., Th. M. dhe S. H. Ndërkohë, Policia e Shtetit vijon intensivisht punën, në bashkëpunim të ngushtë me partnerët për lokalizimin dhe kapjen e personave të tjerë të shpallur në kërkim në lidhje me ngjarjen”, thuhet në njoftim.
Arrestimi dhe dy anët e medaljes së ekstradimit
Arrestimi është njëra anë e medaljes, ekstradimi është ana tjetër e medaljes. Të ekstradosh shtetas që kanë bërë krime në vende të tjera dhe të arrestohen Angli, nuk është kaq e lehtë sa çmund të ekstradohen p. sh shtetas shqiptarë që kryejnë krime në Britaninë e Madhe dhe fshihen në Shqipëri. Për çështjen e esktradiemeve, 6 vite më parë, ministri i Drejtësisë, Petrit Vasili, priti në një takim zyrtar ministrin e Shtetit për Sigurinë në Britaninë e Madhe, Ben Wallace.
Qëllimi i vizitës ishte nënshkrimi i “Marrëveshjes së Ekstradimit ndërmjet Republikës së Shqipërisë dhe Mbretërisë së Bashkuar të Britanisë së Madhe dhe Irlandës së Veriut”, akt ky që plotësonte kuadrin ligjor midis dy vendeve në zbatim të Konventës Evropiane për Ekstradimin të vitit 1957.
Nënshkrimi i kësaj marrëveshje konsiderohej si një mekanizëm në duart e agjencive ligjzbatuese, që do të mundësonin intensifikimin e luftës kundër krimit të organizuar dhe vënien përpara drejtësisë të subjekteve kriminale të shpallur në kërkim prej vitesh, të cilët nuk mund të esktradoheshin reciprokisht deri më sot, për shkak të barrierave ligjore.
Për palën britanike nënshkrimi i marrëveshjes do të bënte të mundur ekstradimin e shtetasve shqiptar, nga Shqipëria në Mbretërinë e Bashkuar me qëllimin që ata të cilët kryejnë vepra të rënda penale në Mbretërinë e Bashkuar dhe largohen nga vendi, të vihen para drejtësisë.
Nëpërmjet nënshkrimit të marrëveshjes me Mbretërinë e Bashkuar të Britanisë së Madhe dhe Irlandës së Veriut, synohej tejkalimi i barrierës ligjore për refuzimin e ekstradimit të shtetasve shqiptarë në shtetet palë të marrëveshjes.
Por ndërsa kuadri ligjor duket se është i pak a shumë i plotë për esktradimin e shtetasve shqiptarë në Britani, të cilët kanë kryer krime dhe fshihen në Shqipëri, ka një sërë pikëpyetjesh për ata shtetas britanikë, të cilët kryejnë krime në Shqipëri dhe fshihen në Britani, si në rastin e vrasjes së biznesmenit në Shëngjin, Ardian Nikulaj.
Konventa e ekstradimit e vitit 1926
Për të kuptuar këtë problematikë, duhet hedhur vështrimi shumë kohë më pas në 22 korrikun e vitit 1926, ku u nënshkrua Konventa e Ekstradimit midis Shqipërisë dhe Britanisë së Madhe.
Për palën shqiptare marrëveshja u nënshkrua nga Hysen Vrijoni, ministër i Jashtëm, dhe zëvendës ministër i Drejtësisë, si dhe W. E. O. Roilly, zyrtarë i lartë britanik pranë qeverisë shqiptare.
Ekstradimi do të përfshinte reciprokisht, në rradhë të parë, krimin në vrasje, si të aktit ashtu edhe të ndihmës, konspiracionit, apo krijimit të kushteve.
Në bazë të Konventës së vitit 1926, nëse nuk sillen prova të mjafueshme për ekstradimin brenda 2 muajve nga dita e arrestimit, i arrestuari do të lihet i lirë.
Nisur nga kjo Konventë, por edhe aktetet e tjera ligjore dhe nënligjore, drejtësia shqiptare ka vetëm 2 muaj kohë për të paraqitur provat për ekstradimin e shtetasve britanikë në drejtim të Shqipërisë, që të gjykohen për krimin e dyshuar të vrasjes. E thëna duket lehtë, por e bërë ka jo pak komplikime.
Pavarësisht vendimeve të gjyqësorit, verdiktin përfundimtar për ekstradimin apo jo të shtetasve anglezë drejt një vendi tjetër, kur ata akuzohen për krime, e ka qeveria britanike.
Kjo theksohet edhe në nenin 18 të Konventës së vitit 1926 për esktradimet, nen i cili qëndron ende i palëvizur në të gjitha marrëveshjet edhe të mijëvjeçarit të ri./rtsh
