“Bota ka ndryshuar që kur presidenti i Shteteve të Bashkuara vendosi të imponojë ligjin e më të fortit. Mënyra e vetme që ne evropianët të reagojmë është të promovojmë zbatimin e projektit federal, dhe nuk mund të jemi pesimistë për këtë qëllim”.
Kështu ka deklaruar ish-presidenti i Bankës Qendrore Evropiane, Jean-Claude Trichet, i cili shpreh shqetësim për dobësinë politike të Bashkimit Evropian përballë sfidave globale. Në një analizë të fundit, ekonomisti francez dhe paraardhësi i Mario Draghi-t në Bankën Qendrore evropiane, thekson nevojën urgjente për thellimin e integrimit evropian dhe ndërtimin e një federate të vërtetë politike.
Ashtu si Draghi, “me të cilin ndaj përfundimet e raportit, besoj se Evropa duhet të ecë përpara në procesin e integrimit”.
Ai shton se Evropa ndodhet mes dy forcave destabilizuese: “Kemi një autokrat agresiv rus dhe një president amerikan që dëshiron të na braktisë në fatin tonë, megjithatë besoj se pikërisht nga bashkimi i këtyre dy forcave negative do të lindë vendosmëria e Evropës për të realizuar gradualisht projektin e saj afatgjatë, i cili duhet të jetë ai i një federate të vërtetë politike. Do t’ia dalim”.
INTERVISTA
Ekonomia është paralizuar nga zgjedhjet e Trump-it. Presidenti i Fed-it, Jerome Powell, dha miratimin për një ulje të parë të normave të interesit: A është ky fillimi i një trendi?
“Le të shohim anët pozitive: Powell ka riafirmuar pavarësinë e bankave qendrore duke rezistuar ndaj sulmeve verbale të paprecedenta nga administrata amerikane. Dhe ky është thelbi. Tani ai mendon, duke u bazuar vetëm në të dhëna, veçanërisht ato negative për punësimin që dolën menjëherë pas mbledhjes së fundit të Fed-it, se ka ardhur momenti për një ulje të moderuar të normave në mbledhjen e ardhshme të shtatorit. E kam vlerësuar shumë faktin që Powell konfirmoi synimin për të mbajtur pritshmëritë për inflacionin të ankoruara fort rreth 2% në afat të mesëm. BQE është në të njëjtën linjë. Në mënyrë të qëndrueshme, zhvillimet e ardhshme të politikës monetare do të varen nga të dhëna të reja, të cilat mbeten kryesisht të paparashikueshme për shkak të ndikimit të ardhshëm të vendimeve të administratës aktuale amerikane për tarifat doganore, emigracionin dhe politikën buxhetore”.
Por si mund të mbrohet Evropa nëse aleati historik i kthehet kundër?
“Strategjia e vetme e mundshme është të përshpejtojmë ndërtimin e projektit federal. Ekonomia është thelbësore. Duhet të përfundojmë shpejt tregun unik për bankat dhe kapitalet: BE-ja është një xhuxh financiar krahasuar me Shtetet e Bashkuara dhe Kinën. Nevojitet një treg i vetëm për platformat dixhitale, telekomunikacionin, industrinë e armëve, energjinë dhe sektorë të tjerë. Vetëm me një bashkim të vërtetë mund të financohen investimet që nuk mund të shtyhen më. Tregu unik nuk mjafton, këtë e kemi parë qartë në diskutimet tregtare: partneri amerikan përfiton sidomos nga diplomacia e tij e unifikuar, mbrojtja unike, ekzekutivi i unifikuar. Në të gjitha negociatat, jo vetëm me Shtetet e Bashkuara, “tavani ynë i xhamtë” është se ende nuk jemi bërë një federatë e plotë”.
Në veçanti, për unionin bankar, a do të mjaftonte zgjidhja e pengesës për sigurimin e kursimeve të depozituesve?
“Jo, për fat të keq kjo është e nevojshme, por jo e mjaftueshme. Dhe kjo është e pashpjegueshme kur mendon se në disa sektorë industrialë ia kemi dalë: Airbus ka të njëjtën peshë me Boeing në aviacionin civil, në industrinë e makinave janë realizuar bashkime gjigante. Në financë, përkundrazi, pengesat duken të pakapërcyeshme. Mund të projektojmë zgjidhjet teknike më të sofistikuara për të përfunduar unionin, dhe është absolutisht e nevojshme ta bëjmë këtë, por gjithmonë do të na duhet të kapërcejmë paragjykimet kombëtare, mungesën e besimit të ndërsjellë, rezistencat ndaj bashkimeve që mund të krijonin më në fund grupe evropiane mjaftueshëm të mëdha për të përballuar gjigantët amerikanë dhe kinezë. Përndryshe, do të jemi të dënuar përjetësisht të përjashtohemi nga gara botërore që po zhvillohet mes dy blloqeve të mëdha, Uashingtonit dhe Pekinit. Pika jonë e dobët është që nuk jemi një federatë”.
Realisht, sa shpresa duhet të kemi?
“Nuk jam naiv. Rruga drejt një federate të vërtetë është politikisht e vështirë në të gjitha vendet tona dhe do të jetë e gjatë. Por nuk besoj se Evropa mund të pranojë përgjithmonë të jetë një xhuxh politik që thjesht vështron pasivisht negociatat mes gjigantëve – sot amerikanë, kinezë dhe rusë, nesër India, Pakistani, Brazili, Indonezia e me radhë, të gjitha federata politike. Situata aktuale, në të cilën Evropa neglizhohet nga Shtetet e Bashkuara në negociatat tregtare, përjashtohet nga negociatat për Ukrainën dhe nuk ka rol në Lindjen e Mesme, nuk mund të zgjasë përjetësisht”./tvklan.al
Marrë nga “La Repubblica“
