Nga Asdren Shala
Drama politike që po luhet prej kohësh brenda Partisë Demokratike, nuk do të ishte dhe aq me interes, po të mos ishte protagonisti i saj Sali Berisha.
Nuk do të ishte edhe një pikë reflektimi për ata që kanë kujtesë historike, po të mos binte edhe një maskë. Një maskë e cila i shërbeu një njeriu për tri dekada…
Padyshim që histeria që po ndodhë brenda PD-së, ku Sali Berisha duke e sfiduar Bashën po rikthehet edhe një herë në krye të partisë, do cilësohej thjesht një garë e zakonshme brenda një partie demokratike, sikur të mos ishte e njohur historia e protagonistit për shqiptarët.
Meqë është e njohur historia, atëherë aktualiteti ngritë pikëpyetje vetvetiu: A është Sali Berisha demokrat i vërtetë, dhe a është themeluar PD-ja njëmend si parti demokratike?
Për t’i dhënë përgjigje këtyre dy pyetjeve, domosdo duhet të kthehemi te viti 1990, ku për ironi të fatit, edhe atëherë ishte dhjetor, e edhe atëherë Saliu gjithashtu ishte krye-personazhi. Kështu, për ta kuptuar tani të vërteten e dhjetorit të dytë, duhet ta njohim mirë dhjetorin e parë. Atë dhjetor ku u ngjizë miti i Saliut demokrat dhe e PD-së si parti e parë në pluralizmin politik në Shqipëri pas dyzetë e pesë viteve sistemi monist.
Për këto tridhjetë vite tranzicioni të gjithë shqiptarëve na ka pëlqyer që të jetë i vërtetë miti që shoqëria shqiptare ka arritur njëmend të bëjë revolucion demokratik në vitin 1990, por, pavarësisht që na ka pëlqyer të gjithëve, ky mit i ka shërbyer vetëm një njeriu – Sali Berishës.
Përmes mitit që ai ishte lokomotiva e parë që e ka udhëhequr shoqërinë shqiptare drejt hapjes, Berisha ka arritur me sukses që ta vendos maskën e demokratit. Por, maskat, meqë janë maska, e kanë një të metë: ato të shfaqin si dikush që nuk je, por nuk të ndërrojnë vërtet nga ai që je.
Dhe, para se të flasim për Saliun pa maskë sot, disa fakte për mitin e dhjetorit 1990 kur ai e vuri maskën.
E para, ishte pikërisht Saliu leva kryesore e Partisë së Punës, përmes së cilit Ramiz Alia e propagandonte pluralizmin fallco në Shqipërinë e izoluar totalisht deri më 1990.
E dyta, pas ngjarjeve të viteve 1989/90, kohë kur sistemi komunist u bë e qartë që po humbte luftën e ftohtë kundrejt demokracisë perëndimore, humbje e cila u manifestua me dy ngjarje kulmore, rënia e murit të Berlinit dhe vrasja makabër e Çausheskut në Rumani, për Ramiz Ainë dhe nomenklaturën komuniste ishin alarm për shpëtim. Dhe, nga ky model i shembjes së sistemit, i cili shumë lehtë mund të importohej edhe në Shqipëri, Ramiz Alisë i duhej një zgjidhje.
Zgjidhja ishte inskenimi i një revolucioni gjoja demokratike që buron nga poshtë dhe si derivat i kësaj, krijimi i një partie opozitare.
Ishte e lehtë për strukturën e Partisë së Punës, mjaftonte vetëm që leva e tyre e pluralizmit fallco, Sali Berisha, të ndërronte funksion. Të bëhej kreu i një gjoja partie opozitare demokratike.
Dhe, kështu u bë, Saliu u bë “demokrat” dhe komunistët tjerë e bënë “Partinë Demokratike”. Qëllimi u arrit, ajo strukturë mbeti e njëjtë, ndryshoi vetëm pamje, por jo funksion dhe mentalitet.
Sot pas tridhjetë vitesh, nga gjithë ai grup që fabrikuan një imazh të rremë ka mbetur vetëm një aktor i demokracisë, Saliu Komunist, por në dhjetorin e dytë. Në dhjetorin që po ia heq maskën dhe po e nxjerrë lakuriq, për dallim nga ai i pari që e pajisi me maskën e demokratit.
Tani, në këtë dhjetorin e dytë, iniciativa e Berishës për ta rimarrë partinë që ai e “themeloi”, e shohim që vlen edhe për atë ai ligji i pashkruar në politikë që, ‘fundi e rikuptimëson fillimin’ e tij si komunist me maskën e demokratit.
Nga njëra anë, karakteri i tij provincial ku çdo gjë e merr personale dhe e lidhë me vetën, dhe nga ana tjetër mendësia e tij autoritare, ia bëjnë atij të pamundur të jetojë i qetë dhe pa pushtet edhe në vitet e pleqërisë. Me çdo kusht duhet t’i ngjajë liderit të tij shpirtëror, Enver Hoxhës, të vdes i pushtetshëm.
Për pushtet, Saliu ka rrahur, ka shitur, ka vjedhur, ka vrarë, ka shkaktuar luftë civile, e çka jo tjetër.
Tipike kjo, veti e liderëve autoritar/komunist. Dhe, për t’a forcuar tezën se dhjetori i parë 1990 në krye me Saliun është një mit, argumentet na i jep po Saliu vetë, në dhjetorin e dytë 2021. Këto argumente dalin në sipërfaqe nga viti 2013 e këndej. Pikërisht atë vit filloi gjithçka: Saliu bëri sikur iku, Basha bëri sikur erdhi.
Kjo lëvizje brenda “demokratëve”, u pa me të drejtë me dyshim nga ata që e njihnin historinë e partisë dhe të Berishës. Dhe, pas tetë vitesh teatër në PD, ku Saliu ishte vetë regjisori dhe vetë aktori, më në fund teatri u prish, maskat ranë dhe doli e vërteta:
Saliu nuk hoqi dorë asnjëherë nga kreu i PD-së. Thjesht e angazhoi Bashën ta luajë rolin e kreut, ashtu siç u angazhua vetë nga Ramiz Alia dikur. Përpjekja e parë e Bashës për të qenë kreu i vërtetë, e nxori një të vërtetë tjetër, profilin prej autoritari komunist të Berishës.
Saliu asnjëherë nuk i shërbeu PD-së dhe shqiptarëve, por PD-ja dhe shqiptarët i kanë shërbyer atij, ashtu siç i shërbeu Partia e Punës Enver Hoxhës dhe asaj nomenklature komuniste.
Kjo më së miri po dëshmohet sot, ku të gjithë partinë e vendos në funksion të një halli personal. Po të ishte një demokrat i vërtetë, sot PD-ja nuk do e kishte problemin që e ka. Hallin e tij personal do e zgjidhte vetë, e jo ta bëjë fli të gjithë partinë.
Një demokrat i vërtetë, kur e ka fundin përballë do duhej që ta lironte nga përgjegjësia edhe partinë edhe udhëheqësin, të largohej vetë, e jo t’ua impononte largimin dhe më pas ta përdorë si instrument të qëllimeve të veta.
Ky është Saliu, këta janë “demokratët” e dhjetorëve! Kështu, përball këtij cirku dhe klounit plak, s’ka si të mos i bësh me faj edhe ata që e mbështesin. Kjo ta kujton filozofin spanjoll, Jose Ortega y Gasset, i cili thoshte, se nuk qëndron problemi te Cezari që do të triumfojë mbi të tjerët, por te të tjerët që ia bëjnë të mundur Cezarit të triumfojë.
