Në draftin e ri për të drejtat dhe trajtimin e të dënuarve me burgim dhe të të paraburgosurve, është parashikuar edhe ngritja e burgjeve private.
Projektligji është miratuar në mbledhjen e djeshme të Këshillit të Ministrave dhe tashmë pritet t’i kalojë Parlamentit për diskutim. Sipas këtij projektligji, në nenet 15 e 16 të tij, përcaktohet funksionimi i institucioneve të ekzekutimit të vendimeve penale private.
“Institucionet e ekzekutimit të vendimeve penale janë publike dhe private. Këshilli i Ministrave përcakton rregullat për funksionimin, administrimin, kontraktimin, si dhe rregullat që përcaktojnë elementet e sigurisë në institucionet private të ekzekutimit të vendimeve penale”, thuhet në nenin 15. Ndërsa më poshtë sqarohet sesi do të bëhet vendosja e të dënuarve në institucionet e ekzekutimit të vendimeve penale private. Por aty theksohet se nuk mund të kryejnë dënimin në këto burgje ata të dënuar, që, me vendim të gjykatave, janë caktuar në institucionet e sigurisë së Lartë.
BURGJET PRIVATE
Sipas projektligjit të miratuar dje nga Këshilli i Ministrave, të dënuarit që mund të vendosen në burgjet private, duhet të mos jenë të dënuar me më shumë se 5 vjet heqje lirie. “Të dënuarit, për të cilët është vendosur masa e dënimit deri në 5 (pesë) vite burgim, mund të vendosen në institucionet private të ekzekutimit të vendimeve penale”, theksohet në pikën 1 të nenit 16 të këtij projektligji.
Më pas, në pikën 2 të tij, sqarohet se kush nuk mund të kryejë dënimin në Institucionet private të Ekzekutimit të Vendimeve Penale.
“Të dënuarit që me vendim Gjykate janë caktuar në institucionin e sigurisë së lartë, nuk vendosen në Institucionet Private të Ekzekutimit të Vendimeve Penale”, sqarohet më poshtë.
Institucioni i Ekzekutimit të Vendimeve Penale i sigurisë së lartë është institucioni, ku ekzekutohen vendimet me burgim: për çdo vepër penale të kryer nga grupi i strukturuar kriminal, organizata kriminale, organizata terroriste dhe banda e armatosur, sipas përcaktimeve të Kodit Penal; për veprat penale, për të cilat Kodi Penal parashikon dënimin me burgim të përjetshëm; për veprat penale të kryera nga përsëritësit, për të cilat Gjykata ka dhënë një dënim jo më të vogël se 15 (pesëmbëdhjetë) vite burgim; për krimet kundër jetës, për të cilat Gjykata ka dhënë një dënim jo më të vogël se 20 (njëzet) vjet burgim; për krimet seksuale me të mitur, sipas përcaktimeve të Kodit Penal.
Përveç sa është parashikuar më sipër, në institucionet e sigurisë së lartë ekzekutohet dënimi edhe ndaj të dënuarve të tjerë, të cilët, në kryerjen e veprës penale ose gjatë ekzekutimit të dënimit, janë karakterizuar nga qëndrime ose sjellje, që bëjnë të pamundur qëndrimin në burgjet e kategorive të tjera.
SHBA i mbylli burgjet private
Në gusht të vitit 2016, Departamenti amerikan i Drejtësisë njoftoi se do të zvogëlojë, deri në një tjetër urdhër, mbylljen e plotë të burgjeve private për të burgosurit federalë, për shkak të problemeve të hasura në këto institucione. Kjo masë nuk përfshin shumicën dërrmuese prej më shumë se 2 milionë të burgosurve në SHBA, që janë akomoduar në institucione publike ose private nën kontrollin e shteteve dhe jo të burgjeve të drejtuara nga administrata federale.
Autoritetet amerikane vendosën që të mos vazhdojë kontrata e burgjeve private. Kontratat me 13 burgje private, megjithatë, do të lejohen të mbesin në fuqi edhe në pesë vitet e ardhshme. Arsyeja e mbylljes së këtyre burgjeve vjen, pasi janë ngritur shqetësime lidhur me kushtet dhe sigurinë që ofrojnë burgjet private, njofton BBC. Sipas një raporti të inspektorëve, thuhet se në këto burgje private ka pasur numër më të lartë të incidenteve të dhunshme, krahasuar me ato publike që menaxhohen nga qeveria.
PJESE NGA DRAFTI
NENI 14
Institucionet e ekzekutimit të vendimeve penale
1. IEVP-të, mbi bazën e kategorisë së subjekteve. ndaj të cilave ekzekutohen dënime penale, ndahen në:
a) institucionet e ekzekutimit të vendimeve penale për të dënuarit e rritur;
b) institucionet e ekzekutimit të vendimeve penale për të dënuarit e mitur;
c) institucionet e ekzekutimit të vendimeve penale për gratë;
ç) institucionet e paraburgimit.
2. Institucionet e ekzekutimit të vendimeve penale mund të ndahen në seksione, sipas nevojës së administrimit.
3. Institucionet e ekzekutimit të vendimeve penale ose seksione brenda tyre, mbi bazën e sigurisë, kategorizohen, si më poshtë vijon:
a) Institucionet e ekzekutimit të vendimeve penale të sigurisë së lartë;
b) Institucionet e ekzekutimit të vendimeve penale të sigurisë së zakonshme;
c) Institucionet e ekzekutimit të vendimeve penale të sigurisë së ulët;
ç) Institucionet e ekzekutimit të vendimeve penale të hapura.
4. Përjashtimisht nga rregullat e përcaktuara nga ligji për organizimin dhe funksionimin e organeve të administratës shtetërore, krijimi, klasifikimi dhe mbyllja e institucioneve të ekzekutimit të vendimeve penale me burgim apo seksioneve të veçanta në këto institucione bëhen me urdhër të ministrit të Drejtësisë.
NENI 15
Institucionet e ekzekutimit të vendimeve penale private
1. Institucionet e ekzekutimit të vendimeve penale janë publike dhe private.
2. Këshilli i Ministrave përcakton rregullat për funksionimin, administrimin, kontraktimin, si dhe rregullat që përcaktojnë elementet e sigurisë në institucionet private të ekzekutimit të vendimeve penale.
NENI 16
Vendosja e të dënuarve në Institucionet e Ekzekutimit të Vendimeve Penale Private
1. Të dënuarit, për të cilët është vendosur masa e dënimit deri në 5 (pesë) vite burgim, mund të vendosen në institucionet private të ekzekutimit të vendimeve penale.
2. Të dënuarit që me vendim Gjykate janë caktuar në institucionin e sigurisë së lartë, nuk vendosen në institucionet private të ekzekutimit të vendimeve penale./ panorama
g.kosovari
