Deputeti i Emirateve të Bashkuara Arabe, Ali Al Nuaimi, ka dhënë një intervistë gazetaren e “News24” , Marsela Karapanço, gjatë vizitës së tij zyrtare në Tiranë.
Teksa ka vlerësuar Shqipërinë për bashkëjetesën fetare, deputeti arab ka vënë theksin te problemi kryesor, që shqetëson sot jo vetëm vendin tonë, por mbarë botën, që është terrorizmi.
Sipas tij, për të luftuar terrorizmin, bota duhet të bëhet bashkë, duke u shprehur se “Ne rast se ne nuk behemi bashke, nuk kemi per te pasur sukses. Kjo eshte nje sfide per gjithe boten. Nje komb i vetem, nuk mund te fitoje kunder terrorizmit”.
Jeni duke zhvilluar një vizitë zyrtare në Tiranë. Cili është misioni i saj?
Se pari, me lejoni tju them qe kjo eshte nje mundsi e madhe per mua qe te jem ne platformen tuaj mediatike. Eshte hera e pare qe une vizitoj shqiperine dhe Ballkanin. Misioni i kesaj vizite ishte qe te takoheshim me miqte tane, me qeverine e shqiperise dhe me sektorin e OJQ. Ideja ishte qe ne te shperndanim me njeri tjetrin ato gjera qe jane te perbashketa, si lufta kunder terrorizmit dhe ekstremizmit, si dhe te promovonim bashkejetesen ne harmoni. Ne zgjodhem shqiperine, sepse shqiperia eshte shume e vecante ne kete aspect. Jo vetem sa i perket harmose dhe jetese midis besimeve fetare, grupeve te ndryshme te shoqerise, por jane keto tipare qe e bejne shqiperine model, jo vetem ne rajon, por ne te gjithe boten.
Kush ka qenë fokusi i takimeve zyrtare që keni kryer?
Ju falenderoj per pyetjen. Ne ndajme te njetat mendime dhe vizion. E kemi kuptuar njesoj situaten lidhur me nje armik te perbashket, sic eshte kercenimi nga terrorizmi. Ai nuk eshte vetem per nje komb apo nje rajon, por per te gjithe boten. Kjo eshte arsyeja pse duhet te behemi bashke per ta luftuar. Ndaj ne kemi arritur ne dakortesi sa i perket perpilimit te nje strategjie, me ane te se ciles ne do te luftojme kete fenomen, ne aspektin rajonal, dhe ate global.
Mund të na jepni detaje mbi strategjinë që po diskutoni?
Keto strategji bazohen ne dy shtylla kryesore. Shtylla e pare ka te beje me parandalimin. Cfare do te thote kjo? Do te thote qe ne nuk duhet te presim qe femijet tane te radikalizohen, dhe te mendojme si ta zgjidhim problemin. Perkundrazi, duhet ta zgjidhim sa me shpejt, qe te mos ndodhe ky fenomen. Se dyti, ka te beje me nje qasje te plote per sigurine, qe eshte shume e rendesishme. Nuk lidhet vetem me qeverine, por edhe shoqeria, OJQZ, udheheqesit fetare, e mbi te gjitha te te rinjte. Ne kete menyre ne do te mund te luftojme radikalizimin.
Si i vlerësoni marrëdhëniet dypalëshe mes dy vendeve tona?
Marredhenia mes Emirateve te Bashkuara Arabe dhe Shqiperise eshte vertet shum e mire, ne te gjitha aspektet, si ate politik ashtu edhe ekonomik. Shoh shume turiste nga emirate ne vendin tuaj. Me lejoni te theksoj faktin se pas termetit te 26 nentorit 2019, emiratet e bashkuara kane qene nder te parat qe kane ardhur ne ndihme vendit tuaj. Edhe sa i perket punes sime, ne parlament, por edhe ata qe mbulojne luften kunder ekstremizmit, kemi nje bashkepunim te shkelqyer,dhe kemi filluar te shohim edhe frytet e para te kesaj pune.
Kush janë fushat e bashkëpunimit me Shqipërinë? A keni plane konkrete investimi në vendin tonë?
Sa i perket investimeve, nuk eshte fusha ime. Por do tju flisja per sfiden tone kryesore si mysliman. Eshte ceshtja e identitet. Çfare do te thote kjo? Pyetja qe ngrihet, psh eshte: nese une jam shqiptar apo mysliman? Ndoshta kjo eshte nje pyetje qe e degjojme ne Shqiperi. Sepse ka njerez qe e kane marre peng islamin per axhendat e tyre politike. Kjo eshte nje gje jo e mire. Ato jane perdorur nga njerezit per te treguar qe nuk njohim kufijte nderkomebtare, pervec islamit. Perkundrazi. Nuk duhet te jete keshtu, te mos njohesh Kushtetuten e vendit tend. Ajo qe duhet te kuptojme, eshte qe ti je shqiptar, dhe te respektosh kushtetuten e vendit tend. Fduhet te jesh krenar per kulturen e pasur qe ka Shqiperia. Dhe rrjedhimisht, kjo te ben nje mysliman te mire. Eshte shume e rendesishme per shqiperine dhe shqiptaret, qe te besoni te ai version I islamit qe keni pasur nder shekuj. Mos importoni ate version te islamit qe vjen nga jashte. Udheheqesit fetare ne shqiperi punojne per kete gje. Ndaj une kam ardhur ne Shqiperi, kam biseduar me ta, se si edhe ne te mund ta marrim kete model te mire te harmonise fetare dhe ta importojme edhe ne vendet e tjera.
Shqipëria veçohet për tolerancën e saj fetare, atë që Papa Francesku e ka quajtur vëllazëri fetare. Sa e rëndësishme është kjo në ditët e sotme, për të pasur paqe fetare?
Eshte shume e rendesishme, eshte kyce. Asnje komb nuk do te mund te gezoje stabilite, begati, nese nuk ka tolerance dhe bashkejetese. Te gjitha vendet jane te ndryshem, me besime dhe etnicitete te ndryshme. Per ne eshte shum e erendesishme, qe te shohim ato vlera te perbashketa. Eshte e rendesishme te besojme te feja jone, dhe te respektojme besimin e tjetrit. Dhe kete e gjen ne shqiperi. Promovojeni kete harmoni dhe bashkejetese qe ekziston ne shqiperi. Vetem duke ndare keto vlera, do te mund te jetojme ne paqe. Nje fe, mund ose ten a ndaje, ose ten a bashkoje. Ajo qe ne duhet te bejme eshte te gjejme te fete vlera te perbashketa, dhe ti promovojme. Keto jane vlerat e rendesishme fetare. Duke investuar te to, te gjitha vendet do te gezojne begati dhe bashkejetese.
Paqja dhe stabiliteti në çdo cep të botës është dëshira e gjithkujt…aktualisht, cilat konflikte do të veçonit në kërkim të paqes?
Kercenimi qe i kanoset gjithe botes, eshte terrorizmi. Ne shohim organizata te ndryshme terroriste, qe e perdorin fene per ideologjine e tyre. Ajo qe ne duhet te bejme, eshte berja e brezit te ri imun nga efekti dhe ndikimi i ketyre organizatave. Ne afganistan ne shohim vale emigrantesh qe duan te vijne ne Europe, edhe nepermjet shqiperise. Pata mundesine qe te flisja edhe me drejtuesit e agjencise suaj kombetare kunder ekstremizmit te dhunshem, dhe jam besim plote se ata jane te gatshem per ta luftuar kete fenomen. Megjithate i kthehem pyetjes suaj, pra kercenimi kryesor eshte terrorizmi, sidomos ekstremizmi i dhunshem, sidomos ne rajonin tuaj qe eshte nje hotspot. Nuk duhet te kete kthim prapa, te promovojme vlerat me te larta te harmonise qe ka Shqiperia.
Lufta kundër terrorizmit mbetet një kërcënim për vendet tona e mbarë globin. Si duhet të fitohet kjo betejë dhe me çfarë armësh? Përçoja juaj, si mund të ndihmojë në këtë fushë?
Une e theksova, qe ne na duhet nje strategji, qe do te kete ne themel parandalimin. Organizatat terroriste vene ne shenjester te rinjte. Ndaj ne duhet te punojme me te rinjte, qe te mos ndikohen nga propaganda e tyre. Prandaj eshte e rendesishme te kujtojme, se organizatat nuk I njohin ligjet. Psh, vellazeria myslimane, do rikthimin e nje kalifate te vetem, pa kufij. Shtetet sote kane kufite e tyre, shqiperia kakushtetuten e saj. Ndaj duhet meshuar shume shtetit te se drejtes. Une jam besim plite qe do te punohet per fort per kete ceshtje.
Laureatja e Çmimit Nobel për Paqe, Malala Jusafzai, ka thënë: “Ekstremistët i druhen librave dhe lapsave. Fuqia e edukimit i tremb ata”. A ndani dhe ju të njëjtin mendim?
100%. Kjo sepse ne jemi ne nje lufte idesh, dhe duhet te fokusohemi te angazhimi dhe arsimimi i te rinjve. Prandaj duhet qe te gjitha figurat publike, intelektualet, akademiket, kane nje rol te rendesishem ne kete lufte, qe ne te fitojme kete beteje.
Në këndvështrimin tuaj, a ndodh terrorizmi i dhunshëm, në ato vende ku shteti ligjor është më i dobët?
Sigurisht! Se pari, ekstremistet nuk besojne te sundimi i ligjit. Ndaj duhet treguar respekt per ligjin. Ndaj kjo duhet te nise qe te sistemi arsimor. Ti pajisim te rinjte me kete arme te forte, qe eshte besimi te shteti ligjor.
Në Shqipëri ka pasur pak javë më parë 19 riatdhesime të grave dhe fëmijëve nga kampi famëkeq i Sirisë, në Al Hol. Si mund të ndalet kjo veprimtari?
Ne fakt ky nuk eshte thjesht nje problem shqiptar, por ne te gjithe boten. Jane lejuar keta persona qe te behen pjese e ISIS ne 2014-2015=2016. Te gjithe po vuajme pasojat e kesaj ndodhie. Eshte nje ceshtje qe e diskutuam gjate vizites sime dhe shkembyem ide se si mund te trajtohen keto familje. Sepse nga njera ane mund te shihen si viktima, por nga ana tjeter mund te shihen edhe si kercenim. Per kete arsye duhet te kete programe te posacme per rikuperimin e tyre, dhe gjithashtu do te duhet te behet durim qe rezultatet do te duan kohe qe te vijne. Ato kane nevoje per rehabilitim, e me pas per tu integruar. Kjo ne rast se ne shikojme qe ato jane kthyer te vlerat njerezore qe ne ndajme. Ne rast se ato do te mendojne vertete qe gjerat qe kane bere kane demtuar femijet e tyre dhe imazhin e vendit, mbetet nje sfide per te gjithe boten.
Terrorizmi nuk mund të luftohet i vetëm. Duhet një solidaritet dhe bashkëpunim ndërkombëtar. Sa janë të gatshme sot shtetet të bashkëpunojnë në këtë prizëm?
Ne rast se ne nuk behemi bashke, nuk kemi per te pasur sukses. Kjo eshte nje sfide per gjithe boten. Nje komb i vetem, nuk mund te fitoje kunder terrorizmit. Te punojme per te krijuar ndergjegjesimin e duhur per gjithe rruzullin tokesor. Udheheqes te ndryshem ne bote, ojq, po perpiqen ta bejne kete gje. Jam optimist, por duhet te punojme fort dhe se bashku per te arritur suksesin ne kete lufte…
Shume faleminderit qe me patet ne emisionin tuaj. Deshiroj tju bej dhurate kete liber timin, ku une kam pershkruar shtetin komb, per promovimin e harmonise dhe paqes, si menyra per te ecur përpara./m.j
