SPECIALE JAVANEWS/ Gjithnjë e më shumë po bëhet e modës tashmë që për dasmat të shpenzohen miliona lek, ‘të derdhen para lum’. Dasmat janë kthyer edhe në një ‘garë’ mes personazheve të njohura, se kush do ta bëjë dasmën më të kushtetueshme, kush do të shpenzojë më shumë, cilët personazhe të njohur do të marrin pjesë, etj.etj. një garë nga ana tjetër edhe mes vetë të ftuarve se kush do të vesh fustanin më të bukur, më të shtrenjtë, më firmato, pa llogaritur këtu këpucë dhe çanta, shpesh duke i bërë ‘karshillëk’ edhe nuses. E gjithë kjo paradë më shumë për të qenë në qendër të faqeve online dhe rrjeteve sociale, sesa realisht do t’ja vlente edhe vetë dasma, shkruan javanews.al.
Por kjo është vetëm njëra anë e medaljes. Pasi po kaq të shtrenjta sa ç’janë dasmat dhe milionat që shpenzohen për to, po kaq të shtrenjta janë edhe divorcet, të cilat kanë ekstra edhe dramën sociale dhe konfliktet mes krushqive. Mjafton t’u hedhësh një vështrim të dhënave nga INSTAT, në 100 martesa 31 prej tyre përfundojnë në divorce. Pra 1/3 e dasmave shkojnë në dyert e gjykatës. Ky fluks në rritje të divorceve ka filluar të shfaqë edhe edhe një aspekt tjetër që është kostoja e lartë financiare, por edhe sociale.
Divorcet janë të shtrenjta për të dyja palët dhe mbartin deri dhe kosto edhe për ekonominë e Shqipërisë. Studimet ndërkombëtare kanë gjetur lidhje mes normës së divorceve dhe ekonomisë kombëtare. Me divorcin vjen nevoja për n darje pasurie, një shtëpi tjetër , burim energjie dhe ujë, kosto transporti dhe shpenzime të tjera, pagesat për kujdesin e fëmijëve (në rast se ka), pagesa për bashkëshorten (e rënë dakord në gjykatë apo edhe sipas ligjit të ndarjes së pasurisë), si dhe sistemi i sigurisë sociale (në rast lëshim urdhri mbrojtje, strehimi i një ish-bashkëshorteje nga shteti etj. Gjyqet zgjasin disa vite, sidomos për ndarjen e pasurisë dhe në mjaft çështje në gjykatë, kjo është pika më e ndezur mes cifteve që ndahen, shkruan javanews.al.
Divorcet në Shqipëri kanë një kosto të lartë jo vetëm për partnerët që kërkojnë zgjidhjen e martesës, por edhe për shtetin. Faktori kryesor për këtë, në shumicën e rasteve, është paaftësia ekonomike e bashkëshortëve që të paguajnë pensionin e caktuar për fëmijët dhe kjo bën që gratë, në këtë rast, t’i drejtohen shtetit për ndihmë. Një tjetër faktor që lidh drejtpërdrejtë divorcin me ekonominë e shtetit është rritja e numrit të të papunëve. Në rastin konkret, pas divorcit, gruaja në shumicën e rasteve, duke u cilësuar e papunë, u drejtohet zyrave të shtetit për ndihmë.
Sipas të dhënave zyrtare në gjykatë, procesi i divorcit nis me 3 mijë lekë ku përfshihet kërkesëpadia për divorc dhe më pas vijon me punësimin e avokatit dhe në rastin e pranisë së një fëmije të mitur, me nevojën e ekspertit psikolog, i cili paguhet nga palët, jo Gjykata. Divorci kryesisht mbart pasoja mbi femrën. Ato bëhen barrë e familjes së tyre (prindërve), të cilët në zona rurale janë kryesisht me pak të ardhura, duke thelluar kështu varfërinë.
Divorcet sipas të dhënave zyrtare
Sipas INSTAT, divorcet kanë shënuar rritje drastike këto 17 vitet e fundit me një mesatare prej 31 divorcesh në 100 martesa. Ndërsa viti 2017 nuk është mbyllur ende, INSTAT raporton se në viti 2016 u vu re një numër rekord divorcesh i pakrahasuar me vite të tjera në 5.582 divorce në shkallë vendi. Nga të dhënat e marra në Gjykatën e Shkallës së Parë në Tiranë për vitin 2017, nga janari deri në shtator, ka pasur 1393 padi për zgjidhje martese, ku jo të gjitha rastet janë përfunduar dhe 50 prej tyre janë ankimuar. Një tjetër çështje civile që u shtohet rasteve të natyrës familjare, është pjesëtimi i pasurisë bashkëshortore. Janë gjithsej 98 raste në 8 muaj të këtij viti, 5 prej të cilave të ankimuara. Tirana rezulton qyteti me numrin më të madh të divorceve, 1,665, nisur edhe nga fakti se është qyteti me më shumë banorë në Shqipëri, shkruan javanews.al.
A. META/javanews.al
