Teksa lufta Rusi-Ukrainë ka hyrë në ditën e gjashtë të konfliktit, Kievi u ka bërë thirrje banorëve ukrainas që jetojnë në lindje të vendit të largohen nga atje, pasi ekziston frika e një sulmi të ri rus.
Por çfarë po planifikon Rusia? BBC ka bërë një analizë ku shpjegon se pse Rusia po tenton të rrethojë ushtarakisht Ukrainën lindore.
Rusia ka tërhequr trupat nga Kievi dhe ka zhvendosur pjesën më të madhe të fokusit të luftës së saj në Ukrainën lindore, pas një sërë humbjesh pranë kryeqytetit. Kjo shtytje në zonën e njohur si Donbas mund të nënkuptojë një konflikt të zgjatur.
Forcat ruse kanë shkaktuar tashmë një katastrofë humanitare në lindje, duke e kthyer Mariupolin në gërmadha, por ato nuk kanë arritur të shkaktojnë humbje në ushtrinë e Ukrainës.
Duke u përgatitur për një sulm të rigjallëruar rus në lindje, Presidenti Volodymyr Zelensky u zotua: “Ne do të luftojmë për çdo metër të tokës sonë”.
Forcat më të trajnuara të Ukrainës ishin vendosur tashmë në lindje për shkak të një lufte tetëvjeçare me separatistët e mbështetur nga Rusia. Ata mendohet se kanë pësuar humbje të mëdha, por mbeten ende një sfidë e rëndësishme për ushtrinë pushtuese ruse.
Çfarë është Donbasi i Ukrainës?
Kur Presidenti Putin flet për Donbasin, ai i referohet zonës së vjetër të prodhimit të qymyrit dhe çelikut të Ukrainës. Ajo që ai në të vërtetë do të thotë është tërësia e dy rajoneve të mëdha lindore, Luhansk dhe Donetsk, të cilat shkojnë nga jashtë Mariupolit në jug deri në kufirin verior.
NATO pret gjithashtu që forcat ruse të përpiqen të krijojnë një urë tokësore, që do të kalojë përgjatë bregut jugor në perëndim të Donetsk-ut deri në Krime.
“Çështja kryesore është se Kremlini është identifikuar si një pjesë rusisht-folëse e
Ukrainës që është më shumë Rusi se Ukraina,” thotë Sam Cranny-Evans nga Instituti Mbretëror i Shërbimeve të Bashkuara.
Këto zona mund të jenë gjerësisht rusisht-folëse, por ato nuk janë më pro-ruse. “Mariupol ishte një nga qytetet më pro-ruse në Ukrainë dhe për ta niveluar është përtej të kuptuarit tim,” thotë specialisti i mbrojtjes Konrad Muzyka, kreu i Rochan Consulting.
Një muaj pas luftës, Rusia pretendoi se kishte marrë nën kontroll 93% të rajonit të Luhanskut dhe 54% të Donetskut. Presidenti rus është ende shumë larg nga nënshtrimi i të gjithë zonës, por edhe nëse ai do të ishte në gjendje të pretendonte fitoren, ky është një territor shumë i madh për t’u kontrolluar.
Pse Putini dëshiron të kontrollojë Donbasin?
Udhëheqësi rus ka bërë vazhdimisht akuza të pabaza se Ukraina ka kryer gjenocid në lindje.
Kur filloi lufta, dy të tretat e rajoneve lindore ishin në duart e Ukrainës. Pjesa tjetër drejtohej nga separatistët, të cilët krijuan shtete të mbështetura nga Rusia gjatë një lufte që filloi tetë vjet më parë.
Pak para luftës, Presidenti Putin njohu tërësinë e dy rajoneve lindore si të pavarura nga Ukraina.
Nëse Rusia do të pushtonte të dy rajonet e mëdha, kjo do t’i jepte Vladimir Putin njëfarë arritjeje nga lufta e Rusisë. Hapi tjetër do të ishte aneksimi i Donbasit, ashtu siç bëri me Krimenë pas një referendumi në 2014.
Dhe nëse do të vinte përpara 9 majit, ai do të mund të shfaqej edhe në Ditën e Fitores, kur ushtria ruse feston humbjen e Gjermanisë naziste në 1945.
Udhëheqësi i kontrolluar nga rusës në Luhansk ka folur tashmë për një referendum në “të ardhmen e afërt”, megjithëse ideja e një votimi qoftë edhe të rremë në një zonë lufte duket absurde.
Cila është strategjia e Putinit?
Forcat ruse po përpiqen të rrethojnë ushtrinë e Ukrainës në lindje, duke lëvizur nga veriu, lindja dhe jugu. “Ky është një territor i madh për t’u kontrolluar dhe unë mendoj se ne nuk duhet të nënvlerësojmë kompleksitetin gjeografik të kësaj,” thotë Tracey German, profesor i mbrojtjes dhe sigurisë në King’s College në Londër.
Pas disa javësh luftime, ata nuk arritën të kapnin qytetin e dytë të Ukrainës, Kharkiv, në jug të kufirit rus, por përfundimisht morën kontrollin e Izyum – një qytet strategjik më poshtë autostradës që shkon në zonën lidore të kontrolluar nga separatistët.
/b.h
