Republika Çeke po pret me padurim të zbulojë përmbajtjen e një zarfi misterioz të vulosur prej 20 vjetësh, i cili përmban atë që besohet të jenë fjalët e fundit të Tomáš Garrigue Masaryk, presidenti i parë i vendit. Letra, e shkruar nga djali i tij Jan Masaryk pak para vdekjes së presidentit në shtator 1937, do të hapet zyrtarisht në një ceremoni të veçantë më 19 shtator.
Ky zarf misterioz ka ngjallur një interes të jashtëzakonshëm në mbarë vendin, duke nxitur spekulime të shumta në media dhe rrjete sociale. Ndërsa përmbajtja e saktë mbetet e panjohur, disa qytetarë shpresojnë për fjalë të urta ose paralajmërime nga Masaryk, ndoshta lidhur me luftën ose kërcënimin rus. Të tjerë, duke përfshirë edhe nxënësit e shkollave, imagjinojnë mesazhe më pragmatike, si receta gatimi ose informacione rreth origjinës së Masaryk.
Letra ka një histori të gjatë dhe interesante. Pas vdekjes së Jan Masaryk në rrethana të dyshimta në vitin 1948, ajo iu la sekretarit të tij, Antonín Sum, i cili e nxori nga vendi. Sum dhe Lumír Soukup, një tjetër ish-sekretar personal, e mbajtën letrën të sigurt për dekada përpara se ta dorëzonin në Arkivin Kombëtar Çek në vitin 2005, me kusht që të mbetej e vulosur për 20 vjet. Ky afat përfundon më 19 shtator, duke hapur kështu rrugën për zbulimin e përmbajtjes së saj.
Tomáš Garrigue Masaryk, i njohur si TGM, mbetet një nga figurat më të nderuara në historinë çeke. Si profesor filozofie dhe burrë shteti, ai luajti një rol kryesor në krijimin e Çekosllovakisë së pavarur pas Luftës së Parë Botërore dhe shërbeu si president i saj nga viti 1918 deri në 1935. Ai konsiderohet gjerësisht si një udhëheqës vizionar dhe atëror, duke lënë pas një trashëgimi të admirueshme.
Hapja e letrës do të bëhet në Kështjellën Lány, pranë Pragës, në një ceremoni ku do të marrë pjesë edhe Presidenti aktual Petr Pavel, dhe do të transmetohet drejtpërdrejt nga radioja publike çeke.
