Në fillim të vitit 2026, paraja jashtë sistemit bankar ka shënuar një rënie të lehtë, ndërsa treguesit e tjerë monetarë tregojnë rritje të likuiditetit në ekonomi.
Sipas Bankës së Shqipërisë, në janar 2026, 481,2 miliardë lekë ndodheshin jashtë bankave, ose rreth 2 miliardë lekë më pak krahasuar me dhjetorin 2025.
Kjo është një lëvizje e moderuar, por që sinjalizon një kthim të një pjese të parasë drejt sistemit bankar. Edhe pse rënia është modeste, ajo vjen pas një periudhe disa mujore rritjeje të fortë të parasë cash në ekonomi.
Nga pikëpamja ekonomike, kjo lëvizje mund të interpretohet si një sinjal i rritjes së përdorimit të kanaleve bankare dhe pagesave elektronike. Kur paraja kalon nga “nën jastëk” apo nga qarkullimi informal drejt bankave, rritet kapaciteti i sistemit financiar për të kredituar ekonominë dhe për të mbështetur investimet.
Ky zhvillim përkon me hyrjen në fuqi të paketës së re të masave për kufizimin e cash-it. Që nga 1 janari, individët nuk lejohen të kryejnë blerje mbi 500 mijë lekë në para fizike, ndërsa bizneset nuk mund të realizojnë transaksione cash mbi 100 mijë lekë me subjekte të tjera. Po ashtu, është vendosur detyrimi për pajisjen me terminale POS në sektorët e shërbimit, akomodimit, transportit dhe tregtisë, me afate që shtrihen gjatë vitit 2026.
Megjithatë, për ekspertët, një muaj nuk mjafton për të konfirmuar një ndryshim të qëndrueshëm të sjelljes financiare. Muajt në vijim do të tregojnë nëse kemi të bëjmë me një kthesë strukturore drejt formalizimit apo thjesht me një lëvizje sezonale të fillimvitit.
