“Le të themi, kemi fituar”, tha ai në një tubim në Kentucky më 11 mars. “Mendoj se kemi fituar”, tha në oborrin jugor të Shtëpisë së Bardhë më 20 mars. “Ne e kemi fituar këtë luftë. Lufta është fituar”, tha në Zyrën Ovale më 24 mars. “Po fitojmë kaq shumë”, premtoi në një darkë për mbledhje fondesh më 25 mars.
Donald Trump vazhdon të shpallë fitoren në Iran. Por ta thuash vazhdimisht nuk e bën të vërtetë. Ndërsa presidenti amerikan këmbëngul se fushata e tij ushtarake në Lindjen e Mesme është një sukses historik, bota po përgatitet për një konflikt që vazhdon të përhapet dhe mund të shkaktojë kaos në ekonominë globale.
Lufta po shndërrohet në provën përfundimtare të një parimi operativ që ka udhëhequr Trump për dekada: ndërtimi i një narrative, shpallja e saj si e vërtetë dhe imponimi i saj me ngulm mbi botën. Kjo ka funksionuar në sallat e bordit në Manhattan, në televizionin e realitetit dhe madje edhe në zemër të pushtetit në Uashington. Por në Iran, “hiperbolizmi i vërtetë” i Trump është përplasur me të vërtetën e vërtetë. Fusha e tij e shtrembërimit të realitetit është përplasur me një mur.
“Kjo është një luftë dhe nuk mund të shpallësh thjesht një fitore në ekzistencë”, tha Tara Setmayer, bashkëthemeluese e Seneca Project, një komitet politik i udhëhequr nga gratë. “Populli amerikan nuk është dakord me atë që po ndodh sepse ai nuk mund të artikulojë një argument pse jemi aty ose si duket fitorja”.
Trump ka jetuar një jetë të privilegjuar që ka ushqyer vetëbesimin e tij. Ai u rrit në një periferi të izoluar të Queens, New York, ku i ati Fred, një zhvillues i pasur pronash, thuhet se e mësoi të mos kërkonte kurrë falje ose të tregonte dobësi. Të dielat kaloheshin në kishë, ku pastor ishte Norman Vincent Peale, autor i bestsellerit The Power of Positive Thinking.
Libri udhëzonte: “Formulo dhe stampo në mendjen tënde një pamje mendore të vetes si fitimtar. Mbaje këtë pamje me ngulm. Mos lejo të zbehet. Mendja jote do të kërkojë ta zhvillojë këtë pamje … Mos krijo pengesa në imagjinatën tënde”.
Autorja biografike Gwenda Blair tha: “Kur ishte në akademinë ushtarake në shkollë të mesme, ai i tha shokut të dhomës se synimi i tij ishte të bëhej i famshëm, një figurë publike. Ai e kuptoi se fama të lejon të shtrembërosh realitetin, të shpëtosh nga gjërat, të jesh sa më i madh të jetë e mundur”.
Kjo qasje e shoqëroi Trump në biznesin e familjes. Ai hapi hotele dhe kazino dhe u bë i njohur për ekzagjerimin e pasurisë së tij. Trump Taj Mahal në Atlantic City e reklamoi si “mrekullinë e tetë të botës”, por falimentoi një vit pas hapjes. Bizneset e tij falimentuan gjashtë herë, megjithëse ai kurrë nuk shpalli falimentim personal.
Ndërkohë, ai forcoi famën me reality show The Apprentice dhe hyri në politikë me pretendimin e rremë se Barack Obama kishte lindur jashtë SHBA-ve. Gjatë fushatës së 2016-ës, deklaratat e tij të pavërteta, si ajo se Meksika do të paguante për murin kufitar, nuk e penguan të fitonte.
Gjatë mandatit të parë, Trump bëri mbi 30 mijë deklarata të rreme dhe mashtruese, sipas një numërimi të Washington Post. Strategjia e tij u rrëzua me pandeminë e Covid-19, kur qindra mijëra vdekje nuk mund të mohoheshin. Ai humbi zgjedhjet e vitit 2020, por vazhdon të këmbëngulë pa prova se votimi ishte “manipuluar”.
Kur mbështetësit e tij sulmuan Kapitolin më 6 janar 2021, ai i paraqiti si heronj patriotë dhe i fali ditën e parë të rikthimit në detyrë. Ai e ka pasqyruar realitetin në mënyrë të shtrembëruar, duke i quajtur hetimet penale ndaj tij “gjueti shtrigash” dhe duke akuzuar demokratët për politizimin e drejtësisë.
Shumë liderë të huaj gjithashtu kanë pranuar versionin e tij të realitetit, duke i bërë lëshime për tarifat ose duke e lavdëruar për udhëheqjen në luftën në Ukrainë. Por lufta në Iran po i shkatërron këto iluzione.
Një muaj pas konfliktit, Trump është në telashe. Lufta ka kushtuar tashmë 13 jetë amerikane dhe miliarda dollarë. Irani ka bllokuar ngushticën e Hormuzit, duke shkaktuar krizë energjetike globale. Sondazhet tregojnë se lufta është e papëlqyer dhe një pushtim tokësor do të ishte edhe më i papëlqyer. Nuk ka strategji të qartë daljeje.
“Irani ka ndërtuar realitetin që dëshiron që qytetarët e tij ta përqafojnë. Trump ka ndërtuar realitetin që dëshiron që qytetarët e tij ta përqafojnë. Pra, është regjim konstruktues realiteti kundër regjimi konstruktues realiteti. Një betejë titanësh”, tha Blair.
Joel Rubin, ish-zyrtar i Departamentit të Shtetit, shtoi: “Problemi është se iranianët nuk kanë pse t’i nënshtrohen kësaj. Ka mënyra të provuara për të fituar ose përfunduar luftërat, me forcë ose diplomaci, që nuk kanë të bëjnë me mendjen dhe vullnetin”.
Raportet mediatike sugjerojnë se Trump po “mërzitet” nga lufta dhe kërkon të kalojë më tej. Por çdo përpjekje për ta paraqitur si fitore absolute po shihet me skepticizëm.
Larry Jacobs, drejtor i Qendrës për Studimin e Politikës dhe Qeverisjes në Universitetin e Minesotës, tha: “Irani është Waterloo i Trump. Ky është shkatërrimi i mitit Trump. Ai po futet gjithnjë e më thellë në një moçal. Kjo është e qartë për të gjithë. Jeta fiktive që ai ka ndjekur për katër ose pesë dekada është zbuluar si një dramë vdekjeprurëse. Do të kushtojë jetë njerëzish, do të shkatërrojë ekonominë amerikane dhe rajonale, do të dëmtojë pozitën e Amerikës në botë. Është një moment tragjik”.
