Nuk është thjesht zgjedhja e kryebashkiakut të parë mysliman në historinë e New York-ut, por një sinjal i fuqishëm se demokracia amerikane është ende gjallë.
Po atë ditë, dy gra demokrate u zgjodhën guvernatore në New Jersey dhe Virginia, duke shënuar një valë të re besimi në sistemin që SHBA-të po ruajnë prej 250 vitesh. Të gjithë ata që kishin shkruar “nekrologjinë e lirisë” në Republikën amerikane, nxitonin para kohe.
9 muaj pas hyrjes së Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë, elektorati i ka dhënë tashmë një goditje të fortë. Kongresi i ka bllokuar buxhetin, gjykatat i kanë rrëzuar ligjet, mediat e sfidojnë, dhe shtete të mëdha si Kalifornia, falë federalizmit, i qëndrojnë krejt hapur kundër.
Demokracia mbijeton, po Partia Demokrate?
Nëse demokracia amerikane vazhdon të funksionojë, ndonëse shpesh kaotike dhe e përçarë, pyetja e radhës është për rilindjen e vetë demokratëve. Rezultatet e fundit japin shpresë se kjo ringjallje mund të përkthehet në një fitore në zgjedhjet afatmesme, duke e vendosur Trump në pakicë në Kongres.
Optimistët theksojnë disa sinjale të rëndësishme. Në New York, pjesëmarrja e lartë e të rinjve pas “uraganit Mamdani” është tregues i një mobilizimi të ri politik.
Në Virginia, fituese doli Abigail Spanberger, ndërsa në New Jersey, Mikie Sherrill, dy gra të reja me kredenciale të forta patriotike: Spanberger ka qenë funksionare e CIA-s, ndërsa Sherrill, pilote ushtarake e helikopterëve në marinën amerikane. Dy profile të përsosura për të rindezur kontaktin me elektoratin punëtor, që në vitet e fundit ishte afruar me republikanët dhe një kontrast i thellë me figurën e socialistit Mamdani.
Ky unitet mund t’i lejojë demokratëve të fitojnë mbështetje në shumë prej shteteve, ndonëse për presidencialet e vitit 2028 do të duhet gjetur një sintezë e përbashkët.
“Më pak ideologji, më shumë gjëra konkrete”
Një tjetër arsye për optimizëm është qartësia e mesazheve. Mamdani, gjatë fushatës, nuk foli për Trump, por për koston e jetesës.
Nuk përdori slogane si “ta shpëtojmë Amerikën nga fashizmi”, por “ta shpëtojmë fuqinë blerëse dhe mundësinë për të pasur një shtëpi”.
Trump po humbet terren jo sepse shihet si diktator, por sepse premtoi mrekulli ekonomike që nuk i realizoi. Edhe pse nuk ndodhi “Apokalipsi i taksave doganore”, siç kishte paralajmëruar edhe Wall Street Journal, problemi i inflacionit mbetet po aq serioz sa në kohën e Bidenit dhe që ishte vendimtar në disfatën e Kamala Harris. Inflacioni është 3%, por çmimet e rritura gjatë pandemisë kanë mbetur të larta, duke rënduar jetesën e përditshme.
Votuesit e thjeshtë ndjejnë çmimet
Latino-amerikanët e East Harlem, që votuan Mamdanin, nuk lexojnë editorialet antifashiste të New York Times dhe nuk ndajnë aspak axhendën e tij LGBTQ+. Por ata e dinë mirë se qiraja, sigurimi shëndetësor dhe çmimi i mishit janë bërë të papërballueshëm dhe se mrekullia e premtuar nga Trump nuk është parë askund.
Trump përpiqet ta shfrytëzojë Mamdanin politikisht
Tani Trump kërkon ta përdorë figurën e Mamdanit si model negativ. duke paralajmëruar se “New York-u do të bëhet si San Francisco”, duke iu referuar degradimit të dikurshëm të qytetit kalifornian me kampet e të pastrehëve, krimin në rritje dhe politika që sollën reagim konservator edhe mes të rinjve të Silicon Valley.
Për këtë arsye, në skenë është ngjitur edhe Barack Obama. Ish-presidenti po përpiqet ta “adoptojë” dhe udhëzojë Mamdanin, një proces që disa analistë e quajnë “obamizimi” i 34-vjeçarit me origjinë indiano-ugandeze.
Ashtu si Obama, që në fillim u perceptua si revolucionar, por më pas u tregua pragmatist, edhe Mamdani duket se po ndjek të njëjtën rrugë. Ai tashmë ka takime me biznesmenë të Wall Street-it dhe sektorin e ndërtimit, duke kërkuar aleanca për të realizuar projektet e tij ambicioze: banesa publike, transport falas, ndihmë për fëmijët dhe supermarkete komunale.
Në fund të fundit, edhe pse New York-u ka popullsinë e Belgjikës dhe PBB-në e Kanadasë, ai do të ketë nevojë për para, bashkëpunime dhe kompromis. Me to, vjen edhe pragmatizmi politik.
Të rinjtë mund të ndihen të zhgënjyer, por rruga për ndërtimin e epokës pas-Trump nuk kalon përmes ekstremizmit, por përmes realizmit dhe lidershipit të ri.
