Rreth orës 18:55 të datës 25 qershor 2017, vetëm 5 minuta përpara se të mbyllej votimi, KQZ lajmëroi se ka vendosur të shtyjë orën e votimit me 60 minuta. Vendimi i minutës së fundit krijoi probleme dhe keqkuptime tek komisionerët, pasi në disa zona komisionerët e pranuan, në disa jo. Për tu dhënë fund paqartësive KQZ dha një deklaratë për median rreth 15 minuta pas fillimit të shtesës së votimit, pra shumë vonë, ndërkohë që vendimi zyrtar u zbardh edhe më vonë.
Pati një debat mbi motivet zyrtare të KQZ: tri argumentet e tij ishin më shumë politike sesa ligjore, dhe përbëjnë një rast tjetër të standardeve të dyfishta. Referimi në vendimin e KQZ të numrit të ulët të votuesve, citimi i një shifre për temparatura (KQZ nuk është institucion që mat temperaturat dhe asnjëherë nuk ka ndodhur që temparatura të jetë e njëjtë në të gjithë territorin!!), apo alibia për festën fetare dhe ritet fetare, – një funksion ekstra i KQZ, – nuk gjen bazë ligjore dhe mbetet një rast studimi!
Kush përfitoi nga shtyrja 60 minuta e votimit? Atë mbrëmje nuk kisha dilemë: përfitojnë partitë e madhe, sidomos partitë që kanë nivel të lartë mobiliteti, pra aftësi të organizojnë e motivojnë votuesit potencial të tyre për të shkuar tek kutia e votimit. Kjo zakonisht ndodh me motivim politik, por edhe me forma të tjera jopolitike, përfshirë përdorimin e infrastrukturës teknike (mjete transporti falas, etj). Tabela e IPR Marketing / Ora News jep të dhëna të detajuara mbi ndikimin e kohës shtesë tek partitë politike. Në 60 minutat shtesë votuesit i përkisnin 73.9% Partisë Socialiste, 13.2% Partisë Demokratike, 6.2% Lëvizjes Socialiste për Integrim, dhe 0-0.5% partive të tjera, ku më e penalizuara ishte LISTA dhe SFIDA.
A ka lidhje midis vendimit të KQZ (7 anëtarët janë përfaqësues politik të tri partive kryesore përfituese) me thirrjen e fundit partiake për mobilizimin e votuesve potencialë? Zyrtarisht jo. Secila palë mund të ketë llogaritur interesin e saj, por baza e llogarive mund të ketë qenë e gabuar dhe në fund, përfituesi është i qartë, – pala që fitoi zgjedhjet. A mund të ketë ndikim shtesa 60 minuta në rezultatin zgjedhor? Kjo kërkon analizë të detajuara zonë për zonë, sidomos ato ku votat e fundit përcaktuan mandatin, por një e dhënë është tashmë e qartë: në Tiranë mandati i fundit (gara midis numrit 19 të PS, 5 të LSI dhe 1 të PDIU) u vendos në minutat e fundit!
Të dhëna të tilla nuk janë kontestuese, por analizuese dhe një rast tjetër që duhet të na shërbejë për të kuptuar se rregullat e lojës në një fushatë elektorale, sidomos ditën e zgjedhjeve, nuk mund të ndryshojnë në minutat e fundit, dhe se pala garantuese e zgjedhjeve nuk mund të përfshihet direkt apo indirekt në favor të palëve të caktuara në zgjedhje.
Afrim Krasniqi/ Instituti i Studimeve Politike
