Ditarët e udhëtimit privat të fizikanit të njohur Albert Einstein e i botuar rishtazi ka zbuluar pikëpamjet raciste dhe ksenofobie të tij. Shkruar nga tetori 1922 deri në mars 1923, ditarët përcjellin përvojat e tij në Lindjen e Largët dhe Lindjen e Mesme.
Në to, Einstein bën përgjithësime gjithëpërfshirëse dhe negative, për shembull duke e quajtur kinezët “të zellshëm, të pistë dhe të mprehtë”.
Einstein më vonë do të mbrojë jetën për të drejtat civile në SHBA, duke e quajtur racizmin “një sëmundje e njerëzve të bardhë”.Kjo është hera e parë që ditarët janë botuar si një vëllim i pavarur në anglisht, transmeton kp.
Ditarët janë publikuar nga Princeton University Press, si: “Ditët e Udhëtimit të Albert Einstein: Lindja e Largët, Palestina dhe Spanja, 1922-1923”. Ditarët u redaktuar nga Ze’ev Rosenkranz, asistent drejtor i Institutit të Teknologjisë në Kalifornisë përgjatë projektit “Einstein Papers” apo në shqip “Letrat e Einsteinit”.
Fizikani i njohur udhëtoi nga Spanja në Lindjen e Mesme dhe nëpërmjet Sri Lankës, atëherë i quajtur Ceiloni, në Kinë dhe Japoni.Fizikani e përshkruan arritjen në Port Said në Egjipt dhe përballet me “Levantina të çdo hije … sikur të nxirren nga ferri” që vijnë në bordin e anijes për të shitur mallrat e tyre.
Ai gjithashtu përshkruan kohën e tij në Colombo në Ceilon, duke shkruar për popullin: “Ata jetojnë në prishje të madhe dhe erëza të konsiderueshme në tokë, bëjnë pak, dhe kanë nevojë pak”.Por fizikani i famshëm “nervozon” siç e përshkruan BBC, me komentet e tij më të prerjes për njerëzit kinezë.
Ai i përshkruan fëmijët kinezë si “shpirtra dhe të mpirë” dhe thotë se ndjen “një keqardhje nëse këta kinezë fitojnë të gjitha garat e tjera”.
Në shkrime tjera ai e quan Kinën “një komb të veçantë si tufë” dhe “më shumë si automatë se njerëzit”, përpara se të pretendonte se ka “pak ndryshim” midis burrave dhe grave kineze dhe të pyeste se si burrat janë “të paaftë për të mbrojtur veten” nga “tërheqja fatale” e femrave, përgatiti Koha. (b.an)
