Fondacioni Lumbardhi në bashkëpunim me Arkivin Qendror Shtetëror të Filmit kanë realizuar programin e filmit “4 Tregime nga Arkivi Shqiptar” të kuruar nga Ana Grgić dhe prezantuar nga Julian Bejko. Në katër seanca që do të mbahen në javën e fundit të Korrikut, i ndajmë katër tregime nga Arkivi Shqiptar i Filmit që na çojnë në Shqipërinë e viteve 70′, një dekadë të turbullt për popullin dhe shtetin e saj. Filmi i parë është Kapedani, një komedi/satirë mbi rolin e gruas dhe komentim mbi sfidat kryesore shoqërore e Shqipërisë moderne progresive gjatë regjimit të Hoxhës, i cili ballafaqohet me të kaluarën tradicionale dhe patriarkale.
I dyti, Rrugë të Bardha, është shembull i figurës së martirit socialist të punës, ideja e punëtorit që e sakrifikon veten për të mirën e përgjithshme të kombit, një element ideologjik prezent edhe në regjime tjera socialiste.
I treti, Tomka dhe shokët e tij, një film për fëmijët apo një fim i fëmijëve, tregim i një grupi të fëmijëve Shqiptar që i rezistojnë okupimit Gjerman gjatë Luftës së Dytë Botërore, një film që përmban elemente propagande po aq sa estetikë impresive neo-realiste, drejtuar nga regjisorja më e famshme femër e epokës së Kinostudios, Xhanfise Kekos.
I katërti, Gjeneral Gramafoni, përmban një kritikë të kapitalizmit përtej punës strikte, ndërsa i vendos në ballafaqim nocione si të civilizuar-të prapambetur, të kultivuar-barbarë, etj.
Katër filma shumë të ndryshëm, por të prodhuar në një epokë që sinjalizoi ndryshime të mëdha politike dhe shoqërore për Shqipërinë, janë të gjitha dëshmi e interesimit të Hoxhës në film si një mjet i fuqishëm për bashkëdyzimin e kulturës dhe edukimit për qëllime propagandistike.
Për t’i kontekstualizuar filmat dhe prezantuar ato, në dy seancat e para do të merr pjesë profesori Julian Bejko nga Universiteti i Tiranës. Filmat shfaqen në kuadër të programeve speciale të filmit të Kino Lumbardhit. (b.an)
