Në 21 nëntor të këtij viti, Shqipëria u bë zyrtarisht pjesë e Tregut Unik të Pagesave në Euro (SEPA). Megjithatë, përpara se qytetarët të nisin të kryejnë pagesa ndërkufitare në euro, fillimisht duhet që bankat tregtare, apo institucionet e tjera që ofrojnë shërbime pagesash, të aplikojnë individualisht në skemat SEPA.
Por, si funksionon procesi i anëtarësimit individual të bankave dhe cilat janë 3 skemat SEPA?
SEPA përfshin skemën e transferimit të kreditit, e transferimit të menjëhershëm të kreditit dhe debitimit direkt. Skema e transferimit të kreditit lehtëson transferimin e pagesave në euro ndërmjet llogarive bankare në vendet e SEPA, zakonisht brenda 1 dite. Ndërkohë, skema e transferimit të menjëhershëm të kreditit mundëson realizimin e transaksioneve në kohë reale, pra transfertat në euro realizohen brenda pak sekondash. Për sa i përket skemës së debitimit direkt, kjo e fundit i jep mundësi bizneseve, apo institucioneve të caktuara, që të mbledhin fonde direkt nga llogaritë bankare të klientëve, gjithmonë me miratimin paraprak të tyre. Këtu bëhet fjalë zakonisht për pagesa që kryhen rregullisht nga individi, të tilla si pagesat për shërbime utilitare, energji elektrike, ujë, telefoni fikse dhe celulare, abonime, primet e sigurimit dhe të tjera.
Për të aplikuar në skemat SEPA, institucionet e shërbimeve të pagesave duhet të plotësojnë disa kritere paraprake. Vetëm pas plotësimit të kritereve të vendosura nga Këshilli Evropian i Pagesave, një bankë mund të aplikojë për anëtarësim. Në rastin e Shqipërisë, institucionet e shërbimeve të pagesave do të aplikojnë në muajin prill 2025, rreth 6 muaj përpara datës së gatishmërisë operacionale. Momenti në të cilin një bankë është gati të ofrojë shërbimet e SEPA quhet Data e Gatishmërisë Operacionale (ORD), që nënkupton se me 5 tetor do të mund të kryhen pagesa ndërkufitare në euro me vendet anëtare të SEPA-s, me të njëjtat kushte si to, në terma të kostos, shpejtësisë, lehtësisë.
Këshilli Evropian i Pagesave ka njoftuar se në 5 tetor 2025 do të hyjnë në fuqi rregullat e reja për funksionimin e skemave, të cilat do të duhet të zbatohen nga ofruesit shqiptarë të shërbimeve të pagesave, të cilët kërkojnë të aderojnë në këto skema.
