Nga Thoma Gëllçi
Në kalendarin e Shqipërisë ka një datë që duket se ka humbur mes pluhurave të harresës – 11 Janari, dita kur Shqipëria u shpall Republikë në vitin 1946. Një ngjarje që dikur kumbonte në kujtesën historike të vendit, sot kalon si një hije e padukshme mes propagandës politike, kronikave të përgjakura dhe fotove të liderëve në Instagram.
Dikur, në këtë datë, historianët flisnin për shpalljen e një epoke të re. Sot, politikanët janë shumë të zënë duke shpallur tendera, duke inauguruar rrugë që janë shtruar për herë të gjashtë, ose duke mbledhur like në rrjetet sociale. Republika? Një koncept shumë i komplikuar për TikTok-un e sotëm.
Kjo heshtje universale – nga qeveria, opozita, dhe mediat – është një testament i asaj që shqiptarët tashmë e dinë: kemi harruar jo vetëm historinë, por edhe vetë idenë e asaj që do të thotë Republikë. Në vend të një kujtimi për popullin, Republika është bërë një koncept abstrakt, si barazia, demokracia, ose autobusi urban që vjen në kohë – ekziston në teori, por jo në praktikë.
Pse askush nuk e përmend këtë datë? Ndoshta sepse kujton njerëzit për diçka të bezdisshme: se dikur Republika u shpall në emër të popullit, por sot ajo ekziston në emër të oligarkëve dhe klaneve politike. Festa e Republikës duket e papërshtatshme kur Republika vetë është kthyer në një “shpk”.
Nga ana tjetër, mediat janë shumë të zëna me lajme të tjera. Një influencer ka postuar një foto të re, një deputet është parë në Dubai, dhe një artist ka bërë një deklaratë kontroverse për politikën kulturore. Republika? Nuk klikon. Nuk shitet. Nuk ka “engagement”.
Mbase, në një mënyrë, kjo heshtje është simboli më i mirë për gjendjen aktuale të Republikës. Si vetë 11 Janari, ajo ekziston, por askush nuk e vë re. Dhe ashtu siç 11 Janari kalon pa u përmendur, edhe Republika kalon çdo ditë pa u ndjerë.
Gëzuar 11 Janarin, Republika jonë e harruar! Ndoshta, vitin tjetër, do të kujtohemi të bëjmë një postim… të paktën në Instagram.
