Në Katedralen “Ngjallja e Krishtit” u kremtua këtë të dielë XV të Llukait dhe ditën e nderimit të Hierarkut të Madh, Shën Grigor Theologut, Shërbesa e Mëngjesores dhe Liturgjia Hyjnore, me rastin e përkujtimit të Kryepiskopit të lumur Anastas.
Shërbesat e Shenjta u drejtuan nga Fortlumturia e Tij, Kryepiskopi Joan, i shoqëruar nga Mitropoliti i Gjermanisë Qendrore, Hirësi Isaaku, si dhe nga të gjithë anëtarët e Sinodit të Shenjtë të Kishës Ortodokse Autoqefale të Shqipërisë: Mitropoliti i Fierit, Hirësi Nikolla; Mitropoliti i Elbasanit, Hirësi Andoni; Mitropoliti i Gjirokastrës, Hirësi Nathanaili; Mitropoliti i Beratit, Hirësi Asti; dhe Mitropoliti i Korçës, Hirësi Anastasi. I pranishëm ishte gjithashtu Mitropoliti i Akaias, Hirësi Athanasi, i cili u lut së bashku me mitropolitët, si dhe klerikë të shumtë nga Shqipëria dhe jashtë saj.
Në këtë ditë përkujtimore morën pjesë krerë të komuniteteve fetare, ambasadorë, përfaqësues të lartë të Këshillit Botëror të Kishave, të Komunitetit të Sant’Egidios, të Qendrës së Krishterë Misionare në Amerikë, si dhe besimtarë të shumtë.
Në fjalën e tij, Kryepiskopi Joan theksoi se përkujtimi vjetor i Kryepiskopit të lumur Anastas është një nevojë shpirtërore për reflektim, falënderim dhe forcim në hirin e Perëndisë Triadik. Ai vuri në dukje se largimi i njerëzve të mëdhenj lë gjithmonë trishtim dhe boshllëk, por besimi në Ngjalljen e Krishtit dhe përjetësinë e shpirtit sjell ngushëllim dhe shpresë.
Sipas Kryepiskopit Joan, përkujtimi i Kryepiskopit të lumur Anastas nuk është një kthim nostalgjik në të kaluarën, por një zgjedhje e vetëdijshme për të mbajtur gjallë trashëgiminë e tij shpirtërore dhe njerëzore.
“Ata që duam dhe i humbasim nuk janë aty ku ishin më parë; tani janë kudo ku jemi ne”, u shpreh ai, duke theksuar se kjo ndjesi pranie jep kurajë, shpresë dhe lehtësim.
Pas përfundimit të Liturgjisë Hyjnore, u krye Shërbesa e Përshpirtjes në kriptin e Katedrales, aty ku prehet trupi i Kryepiskopit të lumur Anastas.
Kryepeshkopi i Shqipërisë Anastas Janullatos u nda nga jeta në moshën 95-vjeçare në 25 janar 2025. Fortlumturia e tij u prek nga viroza dhe fillimisht në 30 dhjetor u shtrua në një spital privat në Tiranë, dhe më pas u dërgua me helikopter në Athinë. Pavarësisht trajtimit të specializuar ai nuk mundi të mbijetojë, pasi për shkak të një hermoragjie gastrike shumë organe jetësore humbën funksionin.
Fjala e plotë e Kryepiskopit Joan:
Një vit që Kisha jonë e përjeton mungesën e Atit, vëllait dhe bashkëmeshtarit tonë të dashur. Përkujtimi vjetor nuk është detyrim formal, është një nevojë shpirtërore, një nevojë për t’u ndalur, për të reflektuar, për t’u kujtuar dhe për të falëderuar me mirënjohje Perëndinë Triadik për të gjitha dhe për të marrë forcë nga hiri i Tij.
Largimi i njeriut të madh lë gjithmonë një trishtim dhe një boshllëk. Po për ne që besojmë në Perëndinë, në Ngjalljen e Krishtit dhe në përjetësinë e shpirtit kemi një ngushëllim, sepse Perëndia nuk është Perëndi i të vdekurve, por i të gjallëve.
Përkujtimi i Kryepiskopit të lumur Anastas nuk është thjesht një kthim nostalgjik në të kaluarën, është zgjedhja e vetëdijshme për të mbajtur të gjallë trashëgiminë që ai na la. Jo si eksponat muzeu, por si udhërrëfyes për të sotmen dhe për të ardhmen dhe si një mundësi për meditim të brendshëm dhe për orjentimin e jetës sonë. Fjalët e Shën Joan Gojartit: Ata që i duam dhe i humbasim, nuk janë aty ku ishin më parë,, ata janë tani kudo ku jemi ne, – i përshtaten plotësisht Kryepiskopit Anastas. Ne besojmë dhe e ndiejmë praninë e tij dhe kjo na jep shpresë, kurajë dhe lehtësim.
Kryepiskopi i lumur na la mësime dhe fjalë të cilat vazhdojnë të ndriçojnë jetën tonë. Do të citoj disa nga këto mësime dhe fjalë të çmuara. “Liturgjia pas Liturgjisë”, sepse adhurimi nuk mbaron në Kishë, po vazhdon si shërbesë në botë. “Dashuria nuk ka kufij”, “Kisha nuk mbyllet në vetvete” dhe “nuk është vetëm për veten e saj, por për të gjithë njerëzit, kushdo qofshin ata”, sepse të gjithë njerëzit janë krijuar sipas ikonës së Perëndisë. Ai thoshte: “Gjithmonë në udhëtim”, “Besimi nuk është një zotërim statik, por udhëtim dinamik drejt Perëndisë”. Këto nuk ishin thjesht parrulla, ishin jeta e tij.
Predikonte atë që jetoi dhe jetonte atë që predikonte. Në një botë plot me fjalë, por pa vepra, jeta e tij ishte dëshmia më e fortë, se fjalët dhe veprat duhet të jenë të pandara, sepse besimi pa vepra është i vdekur, na mëson Shën Jakovi. Fjalët e tij: “Vaji i fesë nuk duhet të përdoret nga asnjëra palë për të ndezur konfliktet, por për të shëruar plagët dhe për të qetësuar zemrat”, të njohura tashmë nga të gjithë, janë bërë tashmë leitmotiv kur flitet për rolin e fesë në botën konfliktuale ku po jetojmë sot. Thoshte shpesh: “Ngjallja nuk është thjesht dogmë, është përvojë që shndërron jetën”. Pikërisht këtë pamë në Shqipëri: Një Kishë që dukej e vdekur u ringjall jo me forca njerëzore, por me hirin e Perëndisë që vepron nëpërmjet njerëzve plot me besë, që e duan Perëndinë dhe i shërbejnë atij. Jeta dhe vepra e Kryepiskopit Anastas do të jetë gjithmonë një shembull i gjallë dhe një frymëzim i vazhdueshëm jo vetëm për ne sot, por edhe për brezat që do të vijnë.
Në këtë përvjetor të parë të fjetës së tij, dua të shpreh falënderimin dhe mirënjohjen tonë të pakufishme për gjithçka që e ke bërë për ne dhe për Kishën tonë. Lutemi që Perëndia të na japë forcë e urtësi për të vazhduar rrugën e ndritshme të Kryepiskopit të lumur Anastas, sepse nderimi më i madh që mund t’i bëjmë atij është të ecim të bashkuar në atë rrugë dhe me të njëjtën frymë. I përjetshëm dhe i bekuar qoftë kujtimi i tij.
