Megjithë ndryshimet e dukshme të konteksteve politike mes Kosovës dhe Shqipërisë, ka një paralele shqetësuese që mund hiqet midis tendencës për një lloj ‘sovranizmi’ që dëgjohet gjithmonë e më shumë në të dy anët shqiptare të Drinit.

Për t’u orjentuar në retorikën e stisur të sovranizmit shtrohen disa pyetje;

A është sovraniteti i Kosovës dhe Shqipërisë me të vërtetë në pikpyetje? A është kjo një sfidë që thërret për një lëvizje ‘sovraniste’?

Sa i takon Shqipërisë, që pas 1997 (vit kur shteti e humbi sovranitetin për shkak të dështimit të asaj klase politike që thërret sot për sovranizëm), vëndi ynë është përcaktuar vendosmërisht për aleancë me perëndimin edhe për shkak të vokacionit të qartë pro perëndimor shqiptar. Në këtë proces (anëtarësimi në NATO apo progresi në rrugën drejt BE) sovraniteti i Shqipërisë veçse është edhe më i garantuar nga perëndimi e, kuptohet, gjithmonë e më i sigurtë.

Nga ana tjetër, nuk mund të kalojë pa vëmendje dhe pa shqetësim fakti që një pjesë e opozitës shqiptare ka bërë të veta teza pseudo sovraniste për luftë ndaj një, me demek, komploti ndërkombëtar (lexo; amerikan), luftë ndaj ambasadorëve guvernatorë etj. I njëjti segment opozitar ka hyrë në një spirale konflikti me perëndimin madje duke u cilësuar nga perëndimi (SHBA dhe Britania e Madhe) si i padëshiruar.

Sa i takon Kosovës, është edhe më plateal fakti që, Kosova, nga një vend pa sovranitet, falë angazhimit perëndimor si NATO dhe jo vetëm, tashmë ka të garantuar nga aleanca perëndimore sovranitetin e vet.

Por aty, në mënyrë edhe më surprizuese, segmenti politik që është në pushtet ka hyrë në një spirale konflikti me perëndimin me teza të sovranizmit, të ngritura deri në doktrinë politike dhe që kanë përcaktuar edhe vetë emrin e subjektit politik.

Nëse sovraniteti i vëndeve tona është gjithmonë e më i sigurtë dhe më i garantuar nga perëndimi, si shpjegohet tendenca ‘sovraniste’ e retorikës politike?

Mjafton të analizosh faktet dhe kontekstin në të cilin po gurgullon kjo tendencë për t’u orjentuar në natën pa yje të pseudo ‘sovranizmit’.

Në fakt, në Shqipëri, retorika e opozitës në realitet nuk ka me merak sovranitetin e vendit, por ‘sovranizmin’ e vetë klasës politike ndaj sistemit të drejtësisë dhe nevojës së vëndit për ndëshkimin e klasës aktuale të dështuar politike. Duke qenë së në përpjekjen modeste (por jo shumë të suksesshme) të perëndimit për të luftuar ‘pandëshkueshmërinë’, Shtetet e Bashkuara kanë qenë më vokalë, në thelb tezat pseudo ‘sovraniste’ synojnë minimin e ndikimit amerikan në këto procese.

Në Kosovë, retorika ka avancuar edhe në veprime politike që minojnë aleancën me perëndimin. Patjetër që ajo është paketuar me kartën morale, patjetër që ajo ndërton mbi frustrimin e shoqërisë kosovare që ende i ka të hapura plagët e luftës me agresorin serb. Por veprimet e fundit rrezikojnë t’i ngjajë luanit që kafshon të parin vetë njeriun që e çliron nga kafazi. Për më tepër këto veprime synojnë t’i shërbejnë vetëm interesit të ngushtë politik të një njeriu dhe jo interesit shtetëror të Kosovës. Madje në rastin e Kosovës është edhe më eklatant fakti që pseudo ‘sovranizmi’ drejtohet më së shumti kundra amerikanëve të cilët retorika ultra majtiste botërore i sheh si polici i botës dhe jo si garant i vendeve si Shqipëria e Kosova.

Në të dy rastet, retorikat dhe veprimet pseudo ‘sovraniste’ nuk janë në shërbim të vëndeve tona, por i shërbejnë ekskluzivisht axhendave personale qoftë të eksponentëve të opozitës në Shqipëri, qoftë atyre të pozitës në Kosovë. Ato janë në funksion të përfitimeve politike të çastit duke komprometuar interesat afatgjata shtetërore në aleancën e vëndeve tona me perëndimin. Në të dy rastet ato po bëjnë dhe do vazhdojnë të bëjnë dëme të konsiderueshme në konsolidimin e shtetit qoftë në Shqipëri, qoftë në Kosovë. Në të dy rastet kjo retorikë pseudo ‘sovraniste’, që në thelb është antiamerikanizëm, është në konflikt edhe me orjentimin perëndimor të shoqërisë qoftë në Shqipëri e qoftë në Kosovë. Jo çuditërisht, kohët e fundit, këto dy segmente kanë gjetur një konfort ideologjikisht jo natyral tek njëri tjetri, por që me sa duket të përputhur më së miri në aksionin sovranist dhe antiamerikan.

Në zgjedhjet e fundit në Shqipëri ky konflikt ka rezultuar në tkurrje elektorale të kësaj opozite edhe pse, gjithësesi, fryma populiste në rritje nuk mund të mos jetë shqetësuese.

Mbetet të shihet nëse në Kosovë ky konflikt me perëndimin do i lëshojë terren populizmit në dëm të shtetformimit apo do ftojë në kauzë mëndjet racionale dhe realisht patriotike.

PD nuk e fsheh dot dështimin, sot nuk fsheh dot as dëshpërimin. Megjithëse ka përballë një qeverisje antishtet që po prodhon veç propagandë, pakënaqësi, pasiguri dhe varfëri, drejtuesit e PD nuk bëjnë as përpjekjen më të vogël për t’i ndërprerë rrugën një qeverisjeje të tillë apo qoftë për t’u bërë sadopak të besueshëm për publikun dhe mbështetësit e djathtë.

Madje eksponentë të PD pohojnë në një mënyrë haptazi disfatiste që ‘PD nuk e largon dot Ramën me zgjedhje’. Pra me fjalë të tjera po u thonë shqiptarëve; “Shqiptarë, përzini Ramën dhe na thërrisni kur të na keni bërë gati karriken e pushtetit…”

Për shqetësimin e vazhdueshëm të mbështetësve, se përse PD është në këtë gjëndje, tashmë ka veç një konstatim; fatkeqësisht, PD është e marrë peng. Po po, ajo është e marrë peng nga axhenda private e sundimtarëve të saj.

Për ta nuk ka rëndësi që PD rudhet për çdo ditë, nuk ka rëndësi që të keq-qeverisurit janë tashmë të keq-përfaqësuar edhe nga opozita.

Për ta ka rëndësi të kenë pjesën e tyre në pazaret që qeverisja bën me oligarkët. Mjafton që oligarkët të paguajnë në xhepin privat të sundimtarëve të PD që mos të bëhen objekt sulmi, megjithëse fusin duart çdo ditë në pasurinë publike të shqiptarëve.

Për ta nuk ka rëndësi që partinë e vlerave të dhjetorit e kanë vënë në shërbim të një partie të majtë simbol të korrupsionit, për shkak të lidhjeve okulte personale e interesave të dyshimta ekonomike, duke ngjallur kështu edhe pakënaqësinë e dukshme të mbështetësve të djathtë.

Për ta nuk ka rëndësi që partinë historikisht më pro-perëndimore e kanë impostuar në konflikt me partnerët e huaj vetëm e vetëm për t’u mbrojtur individualisht nga axhenda ndërkombëtare kundra korrupsionit.

PD është marrë peng nga injoranca e sundimtarëve të saj. Për këtë shkak PD ka abandonuar dhe refuzuar çdo tryezë reforme duke lehtësuar e lejuar manipulimin e tyre pa pengesa nga pushteti ose duke i shtruar rrugën dështimit të tyre. Sundimtarët e PD tregohen të shtrenjtë në krunde e të lirë në miell; të shtrenjtë në krundet e betejave rastësore alla Babale e alla-Xhiselë që nuk zgjasin më shumë se 3 ditë, dhe të lirë në miellin e reformave të abandonuara si Reforma Administrative, Reforma në Drejtësi e së fundmi me Reformën Zgjedhore.

Si mund të shpjegohet braktisja e tryezës së reformës dhe lënja në mëshirën e fatit të pushtetit, përveçse me shpresën e dështimit të marëvajtjes së proceseve zgjedhore?

PD është ende e marrë peng nga pazari jo-politik dhe kriminal i 18 Majit. Kjo e ka kthyer PD-në në një opzitë me leje të kufizuar e litar të shkurtër.

Sundimtari kurrë nuk bëri publike marrëveshjen e vërtetë ndërkohë që PD me mbështetësit e saj vuajnë pazarin e ‘pjesës’ që dinë vetëm dy pazarxhinjtë.

Si dy gjobëvënës Rama dhe Basha komunikojnë me kode ‘për pjesën që dimë vetëm ne…’-siç do shprehej Rama me një gjuhë të denjë për një delinkuent.

PD është peng edhe e atyre që për interesa private i bëhen gardianë sundimtarit duke intimiduar çdo kritik e kritikë ndaj këtij sundimi që veç i zë frymën opozitës dhe i zgjat jetën keq qeverisjes.

Kritikëve u bëhet presion se mund të humbin ‘kontributet’ nëse nuk vihen si lëpirës në rrjeshtin e sundimtarit.
Sundimtarët aktualë janë komod me rudhjen e PD.

Ata e dinë që janë të paaftë për të administruar një parti që rritet dhe që aspiron qeverisjen e vendit.

Ata janë thjesht të kënaqur me pjesën e pazarit që i le pushteti aktual. Është e kotë që mbështetësit e djathtë të presin nga kjo kastë që të punojnë për ringritjen e PD. Ata janë edhe të pavullnetshëm dhe të pamundur.

Nga ana tjetër PD nuk çlirohet dot nga pengmarrja nëse var shpresat tek aspirantët që duan leje për të dalë ne TV, që zemërimin dhe revoltën i kanë vetëm me autorizim. PD-në do e çlirojnë vetëm militantët dhe demokratët me shpirt që e ndjejnë në kockë dhimbjen e asgjesimit.

Mbështetës realë të PD-së që u dhimbset derexheja në të cilën ka degraduar opozita dhe që presin të shohin një ringritje sado të vogël të saj, po kuptojnë që e vetmja rrugë për ringritjen e PD është çlirimi i kësaj partie nga pengmarrja e kësaj kaste.

Pa këtë hap PD nuk ka asnjë shpresë për ringritje. Vetëm kur PD të jetë çliruar nga pengmarrja mundet që t’i hapë rrugë proceseve reformuese përmes të cilave do fitojë besimin e mbështetësve dhe të publikut të gjërë.

Që shqiptarët të ngrihen në revoltë e të përmbysin “gjakpirësin” Rama duhet që më parë të ngrihen demokratët në revoltë dhe të përmbysin “gjakprishurin” Basha.

Është e sigurtë se për demokratët çlirimi do vijë nga revolta; nga revolta që do t’i nxjerrë fitimtarë ndaj Bashës. Kurse pushteti nuk do t’u vijë nga revolta, do t’u vijë nga zgjedhjet. Vetëm ato do t’i nxjerrin demokratët fitimtarë ndaj Ramës.

Është epike thirrja e Krishtit “Fali Zot se s’dijne çka bajnë” me të cilën kërkoi faljen e turmës që e linçoi vetëm e vetëm për të shpetuar hajdutin Baraba. Ironia është që tash 2000 vjet turma (e cila gjithmonë përdoret për t’iu imponuar pjesës me të madhe të popullit) kërkon shpetimin e hajdutit, ndoshta se u fal atëhere kur duhej dënuar.

Më erdhi natyrshëm thirrja e kundërt sot duke ndjekur vjedhjen e radhës që Basha me turmën e tij u bën demokratëve të thjeshtë. Ka vite që kështu, në drite të diellit, në sy të të gjithëve, me ndihmën e turmës që i trembet shumicës për shkak të zullumeve të të shkuarës, demokratëve u vidhet e ardhmja, u vidhet ëndrra dhe shpresa, u vidhet e drejta.

Po po, ata e dijnë. E dijnë që do ia hedhin edhe kësaj here, se hajdutllëku falet me ndihmën e turmës, paçka se për të falur këtë hajdutllëk duhet kryqëzuar besimi e sakrifikuar shpresa.

Ata e dijnë se për ta vazhduar vjedhjen e shpresës së demokratëve kanë mbështetjen e zullumqarëve që janë përgjegjës së pse PD është në këtë derexhe. Ndaj me ta krenohen dhe madje t’i shesin për ‘qëndrestarë’….

Po po, ata e dijnë që për ta vazhduar vjedhjen e ëndrrës së demokratëve u duhet t’i shkelin syrin LSI-së edhe pse demokratët e thjeshtë janë të tërbuar me këtë ‘krushqi’. Madje nuk e kanë për gjë që të flirtojnë me pushtetin e Rilindjes boll që kryetari ta ketë një pazar personal 12 milionësh në këtë mes, edhe pse këtë maskarallëk e vuajnë në kurriz me mijra demokratë të thjeshtë.

Fatkeqësisht ata e dijnë që për të vazhduar sundimin e kanë edhe bekimin e Pilatit që megjithëse promovon neutralitet e mbipalësi, bën thirrje për të qenë të gjithë në rrjesht me Barabën e PD.

Ata e dijnë që për të vazhduar këtë maskarallëk u duhet një pseudokritikë me leje e porosi, ashtu siç fundja kanë marre vetë leje për të qenë opozitë me gjasme….

Po po, Ata e dinjë çka bajnë, ndaj mos i falni se do t’ju duhet t’ia duroni hajdutllëkun për 2000 vitet që vijnë…/a.m.