Vendimi për dënimin e krerëve të UÇKsë është një turp. Dënimi i viktimës, kur ende nuk janë zbardhur e dënuar mirë krimet e agresorëve tregon mungesën e thellë të moralit dhe ndjeshmërisë njerëzore të atyre që e kanë shtyrë përpara këtë proces.

Fatkeqësisht Kosova edhe sot vazhdon të jetë viktimë, edhe pas mizorisë së luftës, e tashmë edhe me vendim gjykate. Por gjithsesi sot nuk mund dhe nuk duhet të rrimë pa thënë të vërtetën e hidhur se një pjesë të mirë të fajit e kemi vetë. Shqiptarët, këndej dhe andej kufirit, kanë bërë shumë pak për ndërkombëtarizimin e çështjes së Kosovës, si në aspekt të njohjeve ndërkombëtare, si në aspekt të sensibilizimit për krimet dhe genocidin serb. Përkundrazi, Serbia ka punuar fort, në çdo aspekt dhe këto janë vetëm disa nga rezultatet.

Shqiptarët kujtuan se, meqë kemi NATOn, punët do na venë fjollë dhe fitoren e kemi në xhep. Nacionalizmi folklorik i politikës shqiptare fillon dhe mbaron tek ekspozimi me flamuj e këngë patriotike në raste festash apo eventesh politike e futbollistike dhe nuk ofron asgjë serioze për të shtyrë përpara interesat kombëtare apo çështjet reale të shoqërisë sonë. Përkundrazi, shqiptarët kanë punuar e investuar më fort për të avancuar sportin e preferuar të të akuzuarit të njëri-tjetrit për tradhtarë, në mënyrë krejtësisht banale e provinciale.

Egoizmi dhe provincializmi i politikës sonë është ajo çfarë pengon dhe tradhëton aspiratat tona më të larta. Gjatë këtyre dekadave jemi mbushur me liderë e politikanë që përgjërohen e fjalë e gjeste për komb e atdhe, ndërsa nuk luajnë as gishtin për interesat kombëtare, apo që, më keq akoma, e vjedhin dhe sakatojnë ekonomikisht e institucionalisht vendin e tyre. Dhe sigurisht që, në këto kushte avantazhet do fillosh t’i humbësh një e nga një. Kjo është një ditë e hidhur, por që duhet të shërbejë për të reflektuar se kombi nuk mbrohet me çifteli e tupana, por me plane, projekte e punë konkrete që garantojnë të ardhmen e tij.

Pasi ai kishte caktuar takimin e rradës ne Lezhë, Berisha lajmëron befas një foltore emergjente në Kombinat në të njëjtën orë. Qëllimi është i qartë, të dublojë kundërshtarin duke i marrë kohën televizive.

Në fakt, që kur nisi lëvizjen e vet, Salianji i ka percaktuar agjendën politike Berishës në çdo hap. Menjëherë ai nisi protestat, foltoret nëpër rrethe, analizën e zgjedhjeve 8 muaj pas humbjes.

Sulmet ndaj banale foltorike kane qenë pjesa tjetër dhe qesharake e dramës. Akuzat se Salianjin e ndihmojnë bandat e krimit, strukturat e Edi Ramës dhe tradhëtarët e brenshëm, janë askpekti humoristik që kulmon me përjashtimin e tij (te pamundur) nga partia që Berisha e quan vetpërjashtim. Ai që pak javë më parë konsiderohej hero i burgosur politikisht nga regjimi i Ramës, sot shpallet armik e tradhëtar, bashkëpunëtor i Ramës për të shkatërruar opozitën.

E për të mos u mjafruar me kaq, menjëherë pas tryezës për bashkimin e opozitës dhe thirrjeve për bashkim të gjerë me të gjithë spektrin opozitar nis një aksion spastrimesh në parti kundër të gjithë atyre që ai i quan tradhëtarë e bashkëpunëtorë të Ramës, si dhe atyre që nga mërzitja pse nuk morën postet e pretenduara, nuk punuan në zgjedhje. Politika e re bashkime-spastrime tregon çbalancimin e rëndë mendor ku ka hyrë kjo opozitë, që në fakt pazaret me Ramën i bën vetë, duke filluar nga Berisha i pari, ndërsa pjesa më joaktive në zgjedhje ishte ajo e listës së mbyllur e caktuar arbitrarisht nga vetë Berisha në kundërshtim me statutin.

Pasi të gjejë e përjashtojë armiqtë e brendshëm dhe “elementin antiparti”, lideri historik do fillojnë të përjashtojnë edhe masat e demokratëve që mbushin sallat e tradhëtarit. Në fund do mësojë si në atë skeçin e Koço Devoles për byronë politike ku Enveri bust kërkonte shpalljen e studentëve armiq të popullit. E kur Ramizi e sqaron se me studentët eshtë bashkuar gjithë populli Enveri ia pret:
“Edhe populli të shpallet armik i popoullit dhe partisë!”

Projektligji për diskriminimin gjinor po kalon mes një kakofonie që sigurisht nuk flet për qëllime serioze në shërbim të shoqërisë. Sigurisht, mund të ketë ekzagjerim në alarmet që ngre opozita apo edhe përfaqësues të levizjes pro familjes, por nuk mund të mos dallojmë njëfarë arrogance dhe kodoshllëku tek ata që e kanë lobuar dhe po e miratojnë.

Unë nuk besoj se ky ligj do të shkatërrojë shoqërinë shqiptare, pasi mirë apo keq, kjo shoqëri, me njëmijë e një problemet që ka, ecën zakonisht në mënyrë të pavarur nga trillet eksperimentale të atyre që hartojnë projekte mbi këtë vend. Problemi qendron tek mungesa e thellë e shqetësimit që elitat shqitpare kanë ndaj nevojave për mbrojtjen dhe përmirësimin e shoqërisë. Vetë mënyra sesi po kalon ky projektligj, si një produkt axhendash e lobingjesh, dhe lehtësia e moskokëçarja me të cilat politika shqiptare pranon gjithçka që i kërkohet, është shqetësuese dhe një tregues i trishtë se përse kjo shoqëri nuk ndryshon dhe problemet e dramat e përditshme sociale vazhdojnë e mbeten të po njësoj.

Ky vend nuk ndryshon pra, se askujt nuk ia ndjen të bëjë diçka që gjërat të përmirësohen. Sepse hallin e shoqërisë shqiptare nuk e ka askush; OJQ-të kanë hallin e partnerëve donatorë, qeveria të ndërkombëtarëve që hartojnë raporte, media ka hallin të bëjë zhurmë për audiencë…

Në këto kushte debati bëhet pa interes dhe pa vlerë. Gjithsesi nuk mund të rri pa thënë se ky projektligj, si të gjithë të tjerët më parë, nuk reflekton problemet e shoqërisë shqiptare dhe as nevojën për ti zgjidhur ato. Ai reflekton vetëm interest e donatorëve të huaj për të shtyrë përpara projekte shoqërore konform ideo-estetikës së tyre sociologjike.

Në thelb, ajo që e karakterizon projektligjin, është perspektiva liberale majtiste, e madje vende-vende edhe wokeiste. Terminologjia, por edhe qasja ndaj fenomeneve, pavarësisht faktit se ndoshta nuk kanë shkuar aq larg sa do të dëshironin, në të vërtetë buron nga kjo perspektivë.

Pra në thelb, ky është një projektligj që ideologjikisht shtyn përpara axhendën liberale dhe i shërben ekspansionit të një lëvizjeje që ka për qëllim një shoqëri tjetër, krejtësisht ndryshe nga ajo që mund të projektojë, imagjinojë apo dëshirojë pjesa tjetër e shoqërisë. Më tepër se termat për të cilat alarmohen aktivistët pro familjes, adresimi i projektligjit kundër atyre që ai i quan “stereotipe” dhe “role gjinore”, është një tregues i fuqishëm i impaktit të feminizmit radikal si dhe frymës agresive antitradicionale dhe antikonservatore që e shoqëron hartimin e këtij teksti.

Si i tillë ky projektligj nuk është aspak konsensual dhe nuk fton në mirëkuptim midis faktorëve të ndryshëm kulturorë në shoqëri, apo të paktën të ofrojë neutralitet si një garanci lirie dhe gjithpërfshirjeje. Vetë fakti që hartuesit, këmbëngulin që, megjithë reagimet e mëdha, të mos eleminojnë ato terma të cilët krijojnë alarm tek pala tjetër, tregon se këtu ka një kokëfortësi imponuese konfliktuale që nuk pranon tolerancë.

Përndryshe çfarë do kishte humbur shoqëria nëse projektligji negocionte zëvendësimin e termave të tillë si “identitete gjinore”, “shprehje gjinore”, apo “përkatësi të shumëfishta”, për të cilat vetë mbrojtësit e projektligjit thonë se janë keqkuptuar? Nëse janë keqkuptuar, zëvendësojini termat që të mos mbetet vend për keqkuptim! Përse nuk e bëjnë këtë? Sepse nuk pranojnë të bashkëndajnë hapësirën terminologjike të legjislacionit, që do të thotë se nuk pranojnë të bashkëndajnë mjedisin e përbashkët social ku jemi të detyruar të bashkëjetojmë.

Në fakt, shoqëria shqiptare ka mijëra probleme sociale të paadresuara, shumica prej të cilave buron nga modernizimi agresiv e zvetënimi vleror. Por gjithashtu, ka një sërë problemesh të krijuara sot në botën perëndimore me axhendat gjinore, të cilat ligjvënësit nuk pranojnë aspak ti diskutojnë dhe reflektojnë për t’i rregulluar para se të mbërrijnë deri këtu.

Nga e gjithë kjo, është e qartë se projektligji, ndonëse nuk do të sjellë apokalips, nuk pritet të sjellë as ndonjë gjë të dobishme. Duke mos trajtuar në kompleksitet fenomenet problematike të shoqërisë shqiptare ai nuk do të ndihmojë aspak as në frenimin e diskriminimit gjinor, e as në përmirësimin e problemeve shoqërore. E vetmja gjë që ai do të sjellë është rritja e konfliktualitetit ideologjik me bazë kulturore, duke shërbyer si instrument për avancimin e një axhende kundër tjetrës.

Bujar Leskaj po sulmohet agresivisht nga koret e militantëve të Berishës, për shkak se ai u shpreh para kamerës se nuk e rruan për urdhrin e partisë për të mos dalë në protestën për UCK-në. Ata e quajnë atë pijanec, që i flet Rakia, pasi sipas tyre është herezi të mos pyesësh për urdhrat e Saliut.

Reagimi i Leskajt është gjëja e më normale që do të duhet të bënte çdo politikan me integritet. Urdhri për të mos mbështetur një protestë me motive kombëtare duhet të moszbatohet, qoftë edhe thjesht për të treguar se partia nuk mund të jetë para kombit.

Në fakt berishistët nuk e duan askënd që i del Berishës nga rreshti. Ata nuk duan politikanë me karakter, por vetëm servilët e nënshtruar që Berisha i mban si sejmenë, për të mbrojtur interesat e veta.

Nga ky kuptim, duhet të jemi të qartë se është më mirë të jesh i alkoolizuar me dinjitet si z. Leskaj sesa servil esëll në oborrin absurd të Berishës. Për këtë arsye, nëse Leskaj ka ndonjë ves si pija, të paktën ai ka respekt për veten dhe nuk nënshtrohet si gjithë kolegët e tij mbaruar në vathën e kryetarit.

Turmat e egërsuara që i turren me tërbim kujtdo që i prish rehatinë një lideri të mbaruar si Berisha, në fakt tregojnë mjerimin ku po zhytet ajo parti. Ata shërbejnë si togë pushkatimi për çdo politikan që kërkon të ketë integritet, duke kërcënuar me vdekje politike këdo që del nga rreshti.

Nuk mund të ketë gjë më të keqe për një parti në opozitë sepse përdorimi i turmave si instrument dhune politike në funksion të pengimit të fjalës dhe mendimit të lirë. Një parti që i dhunon dhe gjymton njerëzit e saj në këtë mënyrë nuk mund të jetë kurrë një alternativë për pushtet, por është e destinuar të kthehet në një fraksion sektar fundamentalist, i dënuar me kapitullim.

Për mua Florian Binaj është një djalë i mirë dhe i respektuar, një aktivist që mundohet të bëjë diçka për këtë vend. Por ai nuk është politikan dhe nuk ka mundësi të prodhojë dot as model e as ndonjë korrent politik. Pikërisht prandaj Berisha përzgjodhi atë, sepse nuk ka asnjë mundësi të krijojë ndonjë reaksion që mund ta eklipsojë sadopak.

Ermal Hasimja përkundrazi, është njeri që e njeh mirë politikën, ka parime, ka integritet dhe ka potencialin të prodhojë gravitacion. Ermali vjen në politikë, jo thjesht për një garë, por për të krijuar një rrugë të cilën ai do ta bashkëndajë me shumë të tjerë si ai.

Pikërisht prandaj Berisha nuk e do, sepse ai nuk pranon që dikush tjetër të ecë në rrugën e vet jashtë kontrollit të tij. Çdo rrugë që ka sadopak të ardhme e shqetëson në rrugën e tij pa krye e pa kthim.

Sigurisht, në kushtet ku është opozita, as Binaj e as Hasimja nuk do të fitojnë dot. Por Hasimja kish mundësi të ofrojë një vizion politik ndryshe dhe një korrent të ri në shkretëtirën e opozites. Ai po hynte në garë për ti dhënë jetë një projekti që do të vijonte edhe pas saj. Pikërisht kjo e penalizoi.

Berisha ka arritur në një nivel ku nuk ka më mundësi të bëjë sakopak mirë. I kërcënuar nga çdo grimce pavarësie, i zhytur në pervertimin e vet politik, ai është i detyruar të shkatërrojë çdo mundësi që i jepet opozitës për tu çliruar nga gërmadha ku ndodhet.

Berisha mbetet tashmë faktor regresiv që, jo vetëm nuk ngrihet dot për të mundur Edi Ramën, por pengon dhe shkatërron gjithçka tjetër që shfaq sadopak potencial për ta rivalizuar atë.

Kandidatura e Ermal Hasimes për Bashkinë e Tiranës i jep vlerë dhe kuptim kësaj gare e cila, në të kundërt, do ishte një tragjikomedi për opozitën.

Ermali na jep një motiv për të votuar në kushtet kur nuk kemi kujt t’ia japim votën. Mbetet vetëm që opozita, nëse i ka mbetur dy gram fytyrë e moral, ta mbështesë. Në gjendjen katastrofike ku është nuk ka vend për të bërë si e vështirë.

Pranimi i Berishës për të mbështetur kandidatë të pavarur tregon pikë së pari atë që ia kemi thënë e stërthënë prej vitesh me radhë: Nevojën e opozitës për tu reformuar e për të prodhuar një fytyrë të re.

Berisha tregoi me këtë që ai e di shumë mirë se me çfarë figurash fitohet. Ai e di shumë mirë se me njerëz të lodhur si ata që mbushi listat e mbyllura për deputetë pak muaj më parë nuk vihet në pushtet.

Ai e di shumë mirë që për të fituar duhet prodhuar një fytyrë e re me njerëz të rinj, krejt ndryshe nga profili i servilëve qesharakë, arrogantë e histerikë që mbushin eskortën e tij në Parlament. Berisha tregoi me këtë se ai di, po nuk do.

E tani, në kushtet kur rrezikon të dalë me një rezultat shumë herë më katastrofë se ai i 11 majit, është i detyruar të bëjë diçka për të menaxhuar sadopak realitetin e hidhur.

Së dyti, vjen një moment që teatri, i shndërruar prej kohësh në estradë, ku i shkalafituri vjell zjarr duke u betuar se po e shkatërron Ramën, po e bën atë të dridhet e struket nga frika e revolucionit, vendoset përballë realitetit të rreptë e të pamëshirshëm ku ai del se ka frikë të hyjë në zgjedhje, ndërsa nuk gjen dot as një kandidat për të qenë.

Tani Berisha shtiret sikur gjithçka po e bën për hir të bashkimit të opozitës, pikërisht për bashkimin me ata të cilët pak muaj më parë i akuzonte si shërbëtorë të Ramës, të cilëve ua futi pas krahëve me një kod elektoral kundër tyre, të miratuar në bashkëpunim me Ramën, të cilit i dha rreth 10 mandate qyl.

Realiteti po bëhet dhe do bëhet gjithmonë e më i qartë. Është ai realitet të cilin unë e kam treguar 4 vjet më parë kur kam thënë që marrja e PD-së prej Berishës do ta defaktorizojë atë plotësisht si opozitë duke e tkurrur në një minorancë të pafuqishme, të reduktuar në një garnizon militantësh në luftë imagjinare me gjithë botën.

Racizmi kundër turistëve është fenomeni më i fundit i shfaqur tek shqiptarët. Ankohen se turistët po na prishin qetësinë publike, se kanë pretendime dhe mbi të gjitha, e kursejnë paranë dhe nuk shpenzojnë shumë.

Ne vërtetë duam turizëm, por duam turistë model, që nuk dehen, nuk bëjnë zhurmë, nuk kërkojnë standarde, nuk bëjnë çiçin nëpër lulishte (nëse ka mbetur ndonjë në këtë vend) dhe mbi të gjitha, që e derdhin paranë lumë.

Gjithandej sheh njerëz që shfryjnë kundër turistëve duke i quajtur pabuksë, pisanjosë, tekanjosë etj. Dhe këto i ankesa i shprehin banorë nga vendi i turizmit që uzurpon hapësirat publike, ndalon termusin dhe ta fut në faturë, vend që, për më tepër, nuk ofron asgjë përveç natyrës, që ia ka fal Zoti.

Kërkohet turizëm elitar në një vend që ende nuk ofron as shërbime, as infrastrukturë, as standard, madje në shumë raste as një minimum edukate qytetare apo fije njerëzillëku!

Një infeksion mendor shumë i përhapur tek shqiptari i sotëm, shfaq prirjen idiote për të pretenduar që tjetri të të mbulojë me para, pa llogaritur fare se çfarë ofron ti vetë.

Ky infeksion buron nga kultura e të fortit dhe mentaliteti kompleksiv i vetëdijes së pronarit që nuk ngrihet dot në nivelin e sipërmarrësit në shërbime.

Më shumë sesa të fitojë, pronari ka hall të demonstrojë fuqinë e vet, karakterin e vetë kompleksiv lidhur me pronën dhe pushtetin. Ai nuk shërben, por sundon në investimin e vet. Klienti këtu nuk është mbret si kudo, por një bujtës që dëshmon madhështinë e pronës dhe investimit të tij.

Kjo më kujton kur kam qenë në gjimnaz, kur pronarët e lokaleve ankoheshin shpesh se iu zinim tavolinat duke marrë vetëm kafe.

Prestigji i pronarit ndjehej i cënuar nga çmimi i ulët i faturës që klienti paguan për shkak të produktit jo të shtrenjtë që konsumon.

Ai do të ishte i vlerësuar vetëm kur klienti prorsit pije të shtrenjta dhe paguan një faturë të majme. Respekti për investimin përcaktohet nga shifra e faturës që klienti paguan.

Ky realitet në fakt vjen më shumë për shkak se klasa e investitorëve në këtë vend, vjen vetë nga një e kaluar pabuksësh.

Ky vend ka bërë me lekë shumë druvarë e banditë, që tashmë janë futur në sektorin e shërbimeve pas një kariere të suksesshme në fushën e grabitjes, krimit dhe korrupsionit.

Për këtë arsye një pjesë e mirë e sipërmarrësve në këtë fushë, reflekton kulturën e rrugës, të cilën e përcjell në turizëm, pasi e kanë të vështirë të bëhen njerëz.

Koret e komentuesve në rrjete sociale që shoqërojnë stereotipizimet ndaj turistëve janë shpesh përforcues të këtij fenomeni nga ajo kategori shqiptarësh që reflekton pikërisht kulturën e të fortit.

Kur 3 vjet e gjysëm më parë Berisha nisi foltoren për të marrë PD-në kam qenë i sigurt se kjo do të ishte katastrofë për opozitën. I kam dalë kundër që ditën e parë kësaj aventure, pasi, siç edhe e kam thënë e shkruar asokohe, jo vetëm që nuk do ta shpinte kurrë opozitën në fitore, por përkundrazi, do ta zhyste PD-në në një rrugë pa kthim drejt shndërrimit në një garnizon të mjerë militantësh agresivë që i gafurren gjithë botës në mllef e dëshpërim për pamundësinë e thellë për të qenë konkurrues.

Rezultati i sotëm nuk ma përkëdhel aspak sedrën e bastit të fituar, pasi ky lloj basti është, së pari shumë i parashikueshëm, dhe së dyti, kurrsesi i urueshëm, për pasojën që sjell. Për më tepër, jam i qartë që rezultati nuk do të sjellë as reflektim dhe shumica e atyre që humbën do vazhdojnë ti bien murit me kokë.

Kjo është natyra e militantit. Sa më e fortë të jetë goditja që ha, aq më shumë këmbëngul tek e vetja. Kjo është arsyeja pse sot, shumë prej tyre duken akoma edhe më të vendosur në mbrojtje të Berishës, dhe akoma edhe më agresivë e histerikë kundër atyre që thonë të vërtetën për të.

Të keqen e të verbërve! Një dijetar thoshte dikur se dijen e mësoi prej tyre: ata nuk e hedhin kurrë një hap pa testuar tokën mirë me këmbë nëse ka ndonjë pengesë. Militanti është nga ata lloj të verbërish që vrapon i sigurt drejt murit dhe nuk ndalet as kur thyen kokën pas tij.

Pikërisht, ky është ustallëku i Berishës. Duke ua njohur fort mirë kokën, i përdor e manipulon ata si ti vijë për mbarë, i bindur se nuk do ta zhgënjejnë kurrë.

Kur Berisha propozoi në statut nenin Basha, një sanksion që shkarkon automatikisht kryetarin e partisë në rast humbjeje, pavarësisht nëse zgjedhjet janë të grabitura, dikush mund ta ketë ngrënë karremin duke besuar se ai e ka zeriozisht, sepse do përballet me këtë vendim sapo të vijnë zgjedhjet.

Në fakt, ai e ka ditur më mirë se kushdo se asnjë problem nuk do ketë për ta shkelur atë çfarë vetë ka premtuar e sanksionuar në sy të të gjithë shqiptarëve. Sepse ai i njeh shumë mirë krijesat e veta dhe i manipulon si të dojë.

Sot në PD, jo vetëm që askush nuk i kërkojnë zbatimin e statutit, por kush e përmend këtë shihet si tradhtar që i shërben Ramës duke penguar “luftën për votën e lirë”.

Para zgjedhejve, shumë berishistë (përfshi këtu edhe miq të mi) më thonin se, duke mbështetur partitë e reja po coptoja votën e opozitës e për rrjedhojë po ndihmoja Ramën. Unë iu thoja se partitë e reja vetëm i shërbejnë opozitarizmit, sepse:

1. Nxjerrin në zgjedhje edhe votues që nuk do votonin kurrë për Berishën, çfarë rrit në tërësi votat kundër Ramës.

2. Krijon premisën për largimin e Berishës dhe reformimin e PD-së, çfarë është e vetmja mënyrë që mund të sjellë përmbysjen e Ramës. Në kushtet kur Berisha nuk fiton dot, vota për të vetëm sa i zgjat jetëgjatësinë pengmarrjes së PD-së, e për pasojë zgjat jetëgjatësinë e Ramës në pushtet.

E megjithëse rezultati i zgjedhjeve provoi se Berisha nuk kishte asnjë shans për të fituar (ndërkohë që vendi humbi një shans për t’i hapur rrugë rinovimit të opozitës duke e dërguar Berishën në pension), sot askush nga militantët e tij nuk del të dhotë se kanë gabuar.

Përkundrazi, shumica prej tyre janë bërë edhe më agresivë e histerikë duke sulmuar e akuzuar (shpesh me shpifje nga më të turpshmet) këdo që i kërkon Berishës të mbajë përgjegjësi.

Ky është fati i pashmangshëm i një partie që nuk pranon ndryshimin. Sa më shumë humbet aq më radikale bëhet, e sa më shumë radikalizohet aq më shumë humbet. Derisa një ditë shndërrohet në një grusht njerëzish të egërsuar në luftë me mullinjtë e gjithë botës.

Kur nëpër studio dikush flet mbi të këqijat e mediave, mbi banalitetin, programet e dobëta dhe shpesh vulgare që ato transmetojnë apo mbi efektin e tyre të dëmshëm për shoqërinë moderatorët justifikohen se këto programe shiten, i kërkon tregu.

Edhe kur kritikon muzikën vulgare të këngëtarëve që çajnë tregje, do dalin gjithmonë tufa “mendimtarësh praktikë” që të tregojnë fuqinë e tyre komerciale si vlerë absolute, supreme dhe të pakundërshtueshme.

Nëse një gjë shitet, nuk ka më rëndësi nëse bart apo jo vlera morale, njerëzore, estetike, artistike, profesionale etj. Atë e kërkon publiku, sovrani.

Mjaft që diçka të jetë e shitshme dhe ajo fiton automatikisht legjitimitet. Tregu është zëvendësuesi i çdo vlere dhe çdo kriteri mbi ofertën mediatike. Atij i nënshtrohet gjithçka, madje edhe vetë e vërteta. Të ekzistosh sot, do të thotë të jesh në treg.

Përndryshe, nën modelin e parimeve të empirizmit radikal që thonë se guri që bie në pyll ku askush nuk e dëgjon nuk bën zhurmë, vlerat nuk ekzistojnë jashtë shqisave të komercit.

Tregu është zoti i botës moderne të shkatërruar nga vlerat, është njësia matëse e gjithëçkaje: të mirës dhe të keqes, të drejtës dhe të gabuarës, të bukurës dhe të shëmtuarës…

Feja është konsumizmi dhe komrecialiteti është parimi kryesor që ndërton të gjithë ritualin e adhurimit të tregut. Në emër të tij, ithtarët e kësaj feje i kundërvihen çdo sistemi tjetër vleror duke shkatërruar çdo arritje të qytetërimit.

Në fakt, arsyeja përse ne i afrohemi tregut është vërtetë fitimi, por të fituarit nuk mund të jetë vlerë supreme e orientimit tonë në jetë.

Njeriu që arsyeton se media duhet të transmetojë gjithçka që ka audiencë, zbret në nivelin e atij që gjykon se gjithçka është e shitshme, përfshirë, nderin, virtytin, familjen apo vetë jetën.

Të ofrosh programe komerciale, të dëmshme për shoqërinë, me justifikimin se këtë e kërkon publiku, do të thotë të mos njohësh vlerë tjetër përveç fitimit. Me këtë arsyetim ecin edhe ata që shesin drogë apo bëjnë prostitucion e trafiqe. Edhe për to ka një treg që i kërkon.

Ti ofrosh publikut gjithçka që kërkon mund të jetë fitimprurëse, por nuk do të thotë se është e drejtë. Media nuk mund të punojë për shkatërrimin e vlerave, për çedukimin e të rinjve, për turbullimin e turmave me idenë se ato transmetojnë çfarë të tjerët kërkojnë. Kjo do të thotë të ushqehesh nga shkatërrimi. Ky është thjesht prostitucion dhe nuk ka rëndësi nëse shfaqet në formën e tutorit apo prostitutës.

Të fitosh, pa djersë, përmes rrugëve të lehta dhe të pandershme, nuk është dinjitoze. Nëse dikush e bën këtë, le të ulë kokën dhe të vazhdojë të ushqehet në llucën e vet, por të paktën mos të propagandojë legjitimimin e së keqes duke u munduar të na imponojë parimet e pusetës si virtyt publik.