<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Deutsche Welle &#8211; JavaNews.al</title>
	<atom:link href="https://javanews.al/author/deutsch/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://javanews.al</link>
	<description></description>
	<lastBuildDate>Sat, 12 Jun 2021 12:57:01 +0000</lastBuildDate>
	<language>en-US</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	

<image>
	<url>https://javanews.al/wp-content/uploads/2024/12/cropped-cropped-favicon-32x32.jpg</url>
	<title>Deutsche Welle &#8211; JavaNews.al</title>
	<link>https://javanews.al</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>DW: Shqipëria ngjitet në çatinë e botës po me cilat prioritete?</title>
		<link>https://javanews.al/dw-shqiperia-ngjitet-ne-catine-e-botes-po-me-cilat-prioritete/?utm_source=rss&#038;utm_medium=rss&#038;utm_campaign=dw-shqiperia-ngjitet-ne-catine-e-botes-po-me-cilat-prioritete</link>
					<comments>https://javanews.al/dw-shqiperia-ngjitet-ne-catine-e-botes-po-me-cilat-prioritete/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Deutsche Welle]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 12 Jun 2021 11:18:19 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Kryesoret]]></category>
		<category><![CDATA[Opinion]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://javanews.al/?p=1034580</guid>

					<description><![CDATA[Shqipëria bëhet anëtare e Këshillit të Sigurimit: për dy vjet Vend i vogël me politikë të jashtme konstruktive. Shqipëria u zgjodh dje anëtare e përkohshme në Këshillin e Sigurimit. Duke filluar nga 1 janari i vitit 2022, Shqipëria do të ulet për dy vjet rresht në një nga pesëmbëdhjetë ulëset e organit të OKB për [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p class="intro">Shqipëria bëhet anëtare e Këshillit të Sigurimit: për dy vjet Vend i vogël me politikë të jashtme konstruktive.</p>
<div id="sharing-bar" class="min">
<p>Shqipëria u zgjodh dje anëtare e përkohshme në Këshillin e Sigurimit. Duke filluar nga 1 janari i vitit 2022, Shqipëria do të ulet për dy vjet rresht në një nga pesëmbëdhjetë ulëset e organit të OKB për menaxhimin e paqes dhe sigurisë ndërkombëtare. Shqipëria do të ketë kështu një votë në vendimet që merren nga Këshilli i Sigurimit. Është kjo hera e parë që Shqipëria bëhet anëtare e Këshillit të Sigurimit, që prej anëtarësimit në OKB më 1955. Në votimin e bërë në Asamblenë e Përgjithshme të OKB, Shqipëria mori 170 vota nga 190 vendet që votuan.</p>
<p><strong>Përfaqësuese e grupit të vendeve europiano-lindore</strong></p>
<p>Shqipëria është në këtë ulëse, përfaqësuese e grupit të vendeve europiano-lindore. Që të kandidonte Shqipërisë iu desh fillimisht të marrë pëlqimin nga 23 shtetet e grupit të vendeve europiane lindore. Zgjedhja e një përfaqësuesi nga ky grup bëhet një herë në dy vjet, në vitin tek. Pas vitit 1991 ky grup është zgjeruar me 15 anëtarë, për shkak të shteteve të reja të krijuara nga shpërbërja e Bashkimit Sovjetik, Çekosllovakisë dhe Jugosllavisë. 11 vende të grupit janë anëtare të Bashkimit Europian, katër janë kandidatë, mes tyre Shqipëria.</p>
<p>Në „marrëveshjen e zotërinjve” të vitit 1946, ka pas qenë parashikuar që vendet e Europës Lindore të kenë një vend të përhershëm në Këshillin e Sigurimit. Por kjo nuk u realizua asnjëherë dhe Bashkimi Sovjetik dhe Perëndimi për 20 vjet me radhë patën ulur kandidatin e tyre të preferuar në këtë ndenjëse. Ky vend ka pas qenë shumë i preferuar mes shteteve as këndej e as andej, pra pa ndarje të qartë rajonale dhe politike, si për shembull Filipinet dhe Jugosllavia dikur.</p>
<p>Përveç grupit të vendeve europiano lindore, vendet bëhen bashkë në grupin afrikan me 54 shtete, grupin e Azisë dhe Paqësorit me 54 shtete, grupin e Amerikës Latine dhe Karaibeve me 33 shtete dhe grupin e europiano-perëndimorëve dhe vendeve të tjera me 28 shtete. 63 vende, mes tyre edhe Shqipëria nuk kanë qenë deri tani asnjëherë anëtarë të Këshillit të Sigurimit.</p>
<p><strong>Prioritetet e Shqipërisë</strong></p>
<p>Kandidimin Shqipëria e ka bërë që më 2009 dhe ka theksuar në fushatë se do të sjellë në Këshillin e Sigurimit perspektivën e një vendi të vogël me politikë të jashtme konstruktive dhe përkushtim ndaj multilaterizmit.</p>
<p>Pesë çështje janë kyçe për Shqipërinë: gruaja, paqja dhe siguria, lufta kundër ekstremizmit të dhunshëm, të drejtat e njeriut, klima dhe siguria dhe metodat e punës së Këshillit të Sigurimit.</p>
<p><strong>Çështjet kryesore dy vitet e ardhshme</strong></p>
<p>Disa nga çështjet që do e shoqërojnë Këshillin e Sigurimit më 2022 janë Izraeli dhe Palestina, Mjanmari, Siria dhe Ukraina. Po ashtu vazhdimi i marrëveshjeve për operacionet e paqes, mandati i tyre, kostot dhe rritja e efektivitetit. Disa anëtarë të Këshillit të Sigurimit mendojnë se ushqimi dhe klima duhet të futen në çështjet e sigurisë dhe paqes ndërkombëtare. Disa vende të tjera jo. Për shembull, Shqipëria, Gana, Gaboni dhe Emiratet e Bashkuara kërkojnë rritjen e rolit të Këshillit të Sigurimit në ndryshimin e klimës dhe çështjet e sigurisë. Kurse Kina, Rusia, India dhe Brazili kanë rezerva për punën e Këshillit në këtë pikë.</p>
<p>Angazhimi i KS në luftën kundër terrorizmit dhe ekstremizmit të dhunshëm pritet të shtohet më 2022 po ashtu si përpjekjet për zbatimin e axhendës gruaja, paqja dhe siguria./<em><strong><a href="https://www.dw.com/sq/shqip%C3%ABria-ngjitet-n%C3%AB-%C3%A7atin%C3%AB-e-bot%C3%ABs-po-me-cilat-prioritete/a-57865876" target="_blank" rel="noopener">DW</a></strong></em> /m.j</p>
<p><img fetchpriority="high" decoding="async" class="alignnone wp-image-1034582" src="https://javanews.al/wp-content/uploads/2021/06/olta-1-300x159.png" alt="" width="783" height="415" srcset="https://javanews.al/wp-content/uploads/2021/06/olta-1-300x159.png 300w, https://javanews.al/wp-content/uploads/2021/06/olta-1-768x408.png 768w, https://javanews.al/wp-content/uploads/2021/06/olta-1-750x399.png 750w, https://javanews.al/wp-content/uploads/2021/06/olta-1.png 916w" sizes="(max-width: 783px) 100vw, 783px" /></p>
</div>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://javanews.al/dw-shqiperia-ngjitet-ne-catine-e-botes-po-me-cilat-prioritete/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>A vendosin virologët në krizën e koronavirusit?!</title>
		<link>https://javanews.al/a-vendosin-virologet-ne-krizen-e-koronavirusit/?utm_source=rss&#038;utm_medium=rss&#038;utm_campaign=a-vendosin-virologet-ne-krizen-e-koronavirusit</link>
					<comments>https://javanews.al/a-vendosin-virologet-ne-krizen-e-koronavirusit/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Deutsche Welle]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 02 May 2020 08:40:05 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Kryesoret]]></category>
		<category><![CDATA[Opinion]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://javanews.al/?p=874940</guid>

					<description><![CDATA[Vendimet e politikës rrallë kanë pasur pasoja kaq të drejtpërdrejta për qytetarët. Në këtë krizë politikanët kërkojnë me të drejtë këshilla tek virologët, por përgjegjësia mbetet tek ata. Nga Christoph Strack Lufta kundër virusit Corona, një bashkëjetesë me pandeminë dhe mbijetesa ndaj këtij kërcënimi është një maratonë e gjatë. Kjo krizë po sfidon shoqëritë, edhe [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Vendimet e politikës rrallë kanë pasur pasoja kaq të drejtpërdrejta për qytetarët. Në këtë krizë politikanët kërkojnë me të drejtë këshilla tek virologët, por përgjegjësia mbetet tek ata.</p>
<p><strong>Nga Christoph Strack</strong></p>
<p>Lufta kundër virusit Corona, një bashkëjetesë me pandeminë dhe mbijetesa ndaj këtij kërcënimi është një maratonë e gjatë. Kjo krizë po sfidon shoqëritë, edhe politikën në vend e në botë. E në raste të tilla politika kërkon këshillën e ekspertëve. Por si bëhet kjo? Kanë kaluar “duatrokitjet” në ballkone për mjekët e infermierë për punën e tyre aq të rrezikshme. Vetëm në Itali ndërruan jetë 150 mjekë. Sigurisht që duhej duartrokitur dhe brohoritur për heronjtë. Por vetëm heronjtë nuk i mjaftojnë një shoqërie, të paktën një shoqërie mediatike. Ajo kërkon yje që i ngre lart, por edhe i rrëzon. Tek yjet e kësaj krize të Coronës janë renditur tani virologët.</p>
<p><strong>Virologët yje mediatikë</strong></p>
<p>Gjermania mund të jetë e kënaqur me studiuesit e saj dhe gazetarët shkencorë. Ata ofruan dije shkencore në gjuhë të thjeshtë për publikun, këshilla që i kuptonte kushdo, si larja e duarve, mënjanimi i turmave, ruajtja e distancës edhe në ambientin privat. Kështu ne u bëmë dëshmitarë të hulumtimeve në zhvillim e sipër, teza e hipoteza, deklarata konnkurruese, përftim i dijes në kohë reale. Si përgjigja ndaj pyetjes, nëse duhet të mbahet maska apo jo, e cila kaloi në të kundërtën, fillimisht u tha jo, tani maskat janë me detyrim në publik. Virologët janë kthyer në yje të matur me rezonancën shkencore dhe prezencën mediatike. E kush do të zbulojë një vaksinë kundër virusit, qoftë në Bonn, Oxford, Paris apo Vuhan do të ngrihet nga yll në Mesian.</p>
<p>Që studiuesit kanë hyrë në këtë rol është përgjegjësi edhe e politikës. Qartësisht: Për ta zbatuar të pamendueshmen deri tek kufizimi i të drejtave bazë në shumë drejtime, politika, qeveria gjermane kërkoi edhe mbështetjen e këshillën e virologëve e ekspertëve të fushave të tjera. Por veprimi konkret, çështja e marrjes së vendimeve i mbetet politikës e vetëm politikës. Ekspertët japin ekspertizë. Mediat transportojnë informacione, japin rëndësi qëndrimeve të ndryshme. Por veprimi i mbetet në dorë politikës. Për këtë zgjidhen politikanët dhe kanë mandat për një kohë të caktuar.</p>
<p><strong>Ekspertiza gjithnjë e më e rëndësishme</strong></p>
<p>Në një botë gjithnjë e më të komplikuar ekspertiza është e rëndësishme dhe po bëhet më e rëndësishme. Instancat përkatëse për këtë ekzistojnë. Para 20 vitesh, kancelari Gerhard Schröder për shkak të pyetjeve kritike të biomjekësisë ngriti Këshillin Kombëtar të Etikës, nga i cili më vonë u krijua Këshilli Gjerman i Etikës. Pak pas marrjes së postit në vitin 2005, kancelarja Merkel e rivlerësoi Leopoldinën, Akademinë Kombëtare të Shkencave, jo edhe aq të njohur më parë. Dy shembuj nga dekadat e kaluara.</p>
<p>Sigurisht, tek përgjegjësia e politikës bëjnë pjesë edhe peshimet e rreziqeve të paparashikuara, vendime të hapura, veprim në perspektivë e me faza, si këto javë. Kjo nuk është shumë larg nga shkalla e gabueshmërisë së shkencës. Mund të konsiderohet si një nga momentet më mbresëlënëse të ministrit gjerman të Shëndetësisë, Jens Spahn, kur ai hapur më 22 prill në Bundestag bëri fjalë, se disa vendime të marra këto kohë më vonë mund t’i shohim edhe si të gabuara, e më vonë ndoshta mund të kërkojmë falje për to. Kjo është për t’u vlerësuar. Spahn foli për vete, jo për shkencën.</p>
<p><strong>Vendimtare si vepron politika</strong></p>
<p>Prandaj të gjitha deklaratat publike, edhe konkurrenca mes virologëve në luftë kundër pandemisë janë vetëm një aspekt i së tërës. Ata janë të rëndësishëm, por jo vendimmarrës. Këtë mund dhe duhet ta thotë politika në një shoqëri të tronditur nga themelet. Vendimtare është se si vepron politika, Bundestagu, parlamentet. Gjithnjë presidentët e Bundestagut në fillim të një legjislature kujtojnë rëndësinë e mandatmbajtësve. Ata e kanë përgjegjësinë tani. E në këtë pandemi akoma më shumë. (DW)</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://javanews.al/a-vendosin-virologet-ne-krizen-e-koronavirusit/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Si dhe nga duhet të fillojë zhbllokimi ekonomik në Shqipëri?</title>
		<link>https://javanews.al/si-dhe-nga-duhet-te-filloje-zhbllokimi-ekonomik-ne-shqiperi/?utm_source=rss&#038;utm_medium=rss&#038;utm_campaign=si-dhe-nga-duhet-te-filloje-zhbllokimi-ekonomik-ne-shqiperi</link>
					<comments>https://javanews.al/si-dhe-nga-duhet-te-filloje-zhbllokimi-ekonomik-ne-shqiperi/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Deutsche Welle]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 15 Apr 2020 17:56:12 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Kryesoret]]></category>
		<category><![CDATA[Opinion]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://javanews.al/?p=867252</guid>

					<description><![CDATA[Shqipëria përgatitet për daljen e matur nga izolimi. Në mbrëmjen e të martës, (14.04.2020) kryeministri shqiptar, Edi Rama bëri me dije në rrjetet sociale, se hapja nga izolimi mund të fillojë pas 10 ditësh. Ajo do të jetë “me pikatore dhe e njëjtë me atë të Austrisë, që e ka pak më të avancuar në [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;">Shqipëria përgatitet për daljen e matur nga izolimi. Në mbrëmjen e të martës, (14.04.2020) kryeministri shqiptar, Edi Rama bëri me dije në rrjetet sociale, se hapja nga izolimi mund të fillojë pas 10 ditësh. Ajo do të jetë “me pikatore dhe e njëjtë me atë të Austrisë, që e ka pak më të avancuar në kohë” theksoi ai. “Aq liri sa të jetë e mundur, aq shtrëngime sa të jetë e nevojshme”, citoi kryeministri Rama kancelarin austriak Sebastian Kurz. Ai theksoi gjithashtu që “nëse shifrat e rasteve të reja të të prekurve përkeqësohen sërish, do të ketë një mekanizëm që do të rikthejë masat shtrënguese”.</p>
<p style="text-align: justify;">Lehtësimi i këtyre masave, që po i paraprin rifillimit gradual të aktivitetit ekonomik në sektorin privat, nisi në fillim të kësaj jave. Autoritetet e rritën nga 8 në 12 orë e gjysmë hapësirën kohore të qëndrimit hapur të supermarketeve, bankave dhe farmacive gjatë ditëve të javës por ruajtën shterrethimin prej 40 orësh në fundjavë. Qytetarëve iu rrit nga 60 në 90 minuta leja ditore, e marrë online nga Policia e Shtetit për të blerë ushqime, ilaꞔe dhe kryer shërbime të tjera thelbësore. Ky lehtësim “me pikatore” është shoqëruar me forcimin e kontrollit dhe penaliteteve për shkelësit. Policia do të gjurmojë dhe identifikojë me dronë në të gjithë vendin, shkelësit e rregullave, për të cilët autoritetet po parashikojnë ashpërsimin e dënimeve duke përfshirë edhe burgimin.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Rifillimi i punës në sektorin privat, 50 % të ngrirë</strong></p>
<div class="IL_BASE" style="text-align: justify;">
<div class="IL_BASE">
<div id="IL_IN_ARTICLE_CONTAINER_0">
<div id="IL_BUTTONS">Ministrja e Financave, Anila Denaj, tha në mbrëmjen e të martës në një kanal televiziv kombëtar se “Pothuajse 50% e aktivitetit ekonomik në sektorin privat është i ngrirë”. Që nga mesi i muajit të kaluar, disa ditë pas shfaqjes së dy rasteve të para të infektuara me COVID-19, për të frenuar përhapjen e tij në Shqipëri u mbyllën pothuajse të gjitha bizneset. Për të shmangur falimentimin e bizneseve të vogla, mbështetur sistemin shëndetësor dhe shtresat në nevojë qeveria vuri në dispozicion më 20 mars, 370 milionë dollarë. Mbështetja arriti në 410 milion dollarë, kurse të martën (14.04) qeveria vuri në dispozicion “Paketën e zgjeruar” të mbështetjes për bizneset e mëdha prej 40 milionë dollarësh.</div>
</div>
</div>
</div>
<p style="text-align: justify;">Prej saj përfitojnë një pagë prej 351 dollarë, (40 mijë lekë) 176 mijë punëtorë në këto biznese, të prekur nga karantina në shtëpi dhe masat shtrënguese. Paga do të merret në cash brenda këtij muaji. Nga dy fazat e mbështetjes kanë përfituar 246 mijë punëtorë në sektorin privat, për të mundësuar kështu rikthimin në vendet e tyre të punës, në një kohë ende të pacaktuar.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Ekspertët: Si dhe nga duhet filluar zbllokimi ekonomik? </strong></p>
<p style="text-align: justify;">Prof. Adrian Civici, ekspert ekonomie, thotë për DW se zhbllokimi linear, gradual i bizneseve nuk është efikas. “Strategjia më e mirë është nxjerrja e bizneseve nga bllokimi, me grupe aktivitetesh ekonomike dhe shërbimesh të lidhura dhe ndërvarura me njëra-tjetrën, që zinxhiri i prodhimit dhe shërbimeve të punojë normalisht. Zhbllokimi linear dhe gradual pa marrë sa duhet në konsideratë lidhjet e ndërsjellta që shumë biznese kanë me njëra-tjetrin, do ta ulte ndjeshëm eficencën e hapjes graduale të aktivitetit ekonomik”. Prof. Civici thotë për DW se zhbllokimi duhet të fillojë me sektorët më të ndjeshëm të industrisë si “ai i industrinë fasone, agroushqimore, sektorin e ndërtimit, e shërbimeve, atë minerar dhe të naftës”</p>
<p style="text-align: justify;">Kritika ndaj paketave mbështetëse vijnë edhe nga Dr. Selami Xhepa, ekspert i njohur në Shqipëri në fushën e ekonomisë. Ai thotë për DW se dy paketat mbështetëse janë të pamjaftueshme për zhbllokimin e aktivitetit ekonomik. “Ato zbusin problemet sociale për grupe të rendësishme të shoqërisë, por shuma është e pamjaftueshme per të krijuar një stimul të fortë për rritjen ekonomike. Efekti më i fortë arrihet kur ndërhyrjet janë të forta që në fillim. Paga prej 351 dollaresh jepet vetëm një herë, në Prill. Nëse pandemia vazhdon të mbajë më gjatë njerëzit të mbyllur në shtëpi gjendja sociale e popullise do të rëndohet dhe do të kërkojë ndërhyrje financiare të mëtejshme”, thekson ai për DW.</p>
<p style="text-align: justify;">“Hapja e industrive duhet të fillojë sa më parë. Kjo do të kërkojë plotësimin e disa standarteve shtesë, që autoritetet duhet t’i hartojnë dhe konsultojnë me vetë industritë. Pothuajse me siguri Shqipëria po futet tanimë në recesion ekonomik. Investimet e  shtuara, programe shpenzimesh publike intensive janë të vetmet mundësi për një reagim të shpejtë afat shkurtër. Programi i lehtësive për sipërmarrjen private duhet të jetë i fuqishëm, me kredi pa interesa për dy vjet, që sipërmarrja private të ristartojë aktivitetin dhe të ecë drejt normalizimit” thekson Prof. Selami Xhepa. (dw)</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://javanews.al/si-dhe-nga-duhet-te-filloje-zhbllokimi-ekonomik-ne-shqiperi/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Kriza e Coronës është provë ekzistenciale për BE</title>
		<link>https://javanews.al/kriza-e-corones-eshte-prove-ekzistenciale-per-be/?utm_source=rss&#038;utm_medium=rss&#038;utm_campaign=kriza-e-corones-eshte-prove-ekzistenciale-per-be</link>
					<comments>https://javanews.al/kriza-e-corones-eshte-prove-ekzistenciale-per-be/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Deutsche Welle]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 05 Apr 2020 10:04:48 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Kryesoret]]></category>
		<category><![CDATA[Opinion]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://javanews.al/?p=862370</guid>

					<description><![CDATA[Kriza e Coronës e vendos Bashkimin Europian para pyetjes vendimtare: A është e nevojshme bashkësia për të menaxhuar pasojat e krizës? Ursula von der Leyen po përpiqet të përballet me këtë sfidë, komenton Bernd Riegert. Këto ditë krize të pashembullt të Coronës, përsëritet në BE një model i vjetër politik: 1) Nëse gjërat shkojnë keq, [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Kriza e Coronës e vendos Bashkimin Europian para pyetjes vendimtare: A është e nevojshme bashkësia për të menaxhuar pasojat e krizës? Ursula von der Leyen po përpiqet të përballet me këtë sfidë, komenton Bernd Riegert.</p>
<p><em><strong>Këto ditë krize të pashembullt të Coronës, përsëritet në BE një model i vjetër politik:</strong></em></p>
<p>1) Nëse gjërat shkojnë keq, atëherë fajin e ka Bashkimi Europian.</p>
<p>2) Nëse gjërat shkojnë mirë, atëherë kurorën me dafina e marrin qeveritë e vendeve anëtare</p>
<p>Bashkimi Europian në Bruksel po përpiqet të koordinojë përgjigjet që jepen në pandeminë e Coronës. Vetë BE ka pak kompetenca në çështjet shëndetësore, luftimin e epidemive apo edhe kontrollin e kufijve. Ajo mund të veprojë vetëm, nëse shtetet anëtare bien në ujdi dhe i japin porosi Brukselit. Para zhvillimeve dramatike të javëve të fundit, fillimisht çdo shtet veproi më vete, gjë që është edhe e kuptueshme. Qeveritë kanë më të afërt qytetaret e qytetarët e vendeve të tyre. Kufijtë u mbyllën shpejt dhe pa koordinim, zinxhirët e furnizimit u ndërprenë apo u ndal eksporti i maskave mbrojtëse. BE si institucion duhet të ndërhynte më pas për të vendosur rregull brenda kaosit dhe të kufizonte dëmin mbarëeuropian.</p>
<p><strong>Ajo që dukej e pamundur, tani është bërë e mundur</strong></p>
<p>Në këtë rol ndodhet tani Komisioni Europian dhe presidentja e tij, Ursula von der Leyen. Ajo po bën gjithçka për të krijuar përshtypjen, se nuk do të gjunjëzohemi para krizës së Coronës dhe se për këtë krizë duhen përgjigje solidare. Von der Leyen po profilizohet si menaxhere e krizës. Një detyrë e vështirë, dhe para disa javësh e pamendueshme. Sepse mundësitë e saj për të vendosur vetë janë të kufizuara. Ajo as nuk mund të hapë postblloqet e kontrollit dhe as nuk mund të blejë vetë aparate mjekësore.</p>
<p>Von der Leyen bën vetëm presion përmes një serie propozimesh publike për kontrollet kufitare, instrumentat e financimit, siguracion në rast papunësie apo për kufijtë e futjes në borxhe. Qeverive të vendeve anëtare nuk u mbetet gjë tjetër, veçse të pranojnë në fund propozimet e KE. Sepse Komisionin Europian, presidentja e ka shndërruar në menaxhment të krizës. Ajo që kërkonte javë apo muaj, tani merr fund brenda disa orësh. Tabutë bien njëra pas tjetrës.</p>
<p>Por kjo bën që tema të tjera të rëndësishme në BE të dalin jashtë vëmendjes: erozioni i shtetit ligjor në Hungari dhe Poloni vazhdon i pandëshkuar. Politika e migracionit lihet mënjanë, mbrojtja e klimës shtyhet në kohë. Mposhtjes së Coronës i nënshtrohet gjithçka, sepse presidentja e KE, që ndodhet në post prej katër muajsh, e ka kuptuar, se Corona është një test për vetë BE. „Të jesh apo të mos jesh”, pyetja shekspiriane shtrohet tani për bashkësinë e shteteve europiane. „Ne kemi parë me sy greminën”, tha von der Leyen për gjendjen e unionit para një jave. Tanie kemi vetë në dorë, t’i japim një kuptim dhe detyrë BE-së në zgjidhjen e krizës.</p>
<p><strong>Garancitë e dikurshme nuk rezistojnë më</strong></p>
<p>Në vetëm tre javë virusi Corona ka shkatërruar shumë arritje pozitive në BE, të krijuara në dekadat e mëparshme: tregu i brendshëm është dëmtuar, zona e Shengenit nuk funksionon më, valuta e unionit ndodhet sërish në testim, madje edhe programi i shkëmbimit studentor, Erasmus nuk ekziston më.</p>
<p>E përse duhet një BE pra pas Coronës? Përgjigja e Komisionit Europian është: Për rimëkëmbjen. Për këtë BE-së i duhet të rigjejë veten, ndryshe ka për t’u shkatërruar. Presidentja e KE i kushtohet variantit të parë dhe bën të ditur një “Plan Marshall” si edhe një ristrukturim të plotë të buxhetit të BE. Ky është një hap i guximshëm, sepse nëse gjërat në fund nuk shkojnë si duhet, atëherë ajo do të mbetet fajtore. Nëse gjërat shkojnë mirë, me kurorën e dafinave do të zbukurohen krerët e shteteve dhe qeverive.</p>
<p><strong>Pa financim të përbashkët nuk ka zgjidhje</strong></p>
<p>Prova e vështirë për BE vjen që javën e ardhshme. Këtë javë do të vendoset, se si do financohen shumat gjigande për të cilat do të kenë nevojë Italia, Spanja, Franca, por edhe Gjermania, për të mbijetuar gjendjen e komës së ekonomive të tyre popullore. Nëse këto instrumente do të quhen „corona bonds” apo jo është vetëm një çështje e marketingut politik dhe jo e substancës. E qartë është që ky financim duhet të jetë i përbashkët, përndryshe BE do të marrë fund. Gremina, për të cilën e ka fjalën Ursula von der Leyen, është shumë afër. (dw)</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://javanews.al/kriza-e-corones-eshte-prove-ekzistenciale-per-be/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Drejtësia tranzicionale është kyçi për vendosjen e paqes dhe pajtimin</title>
		<link>https://javanews.al/drejtesia-tranzicionale-eshte-kyci-per-vendosjen-e-paqes-dhe-pajtimin/?utm_source=rss&#038;utm_medium=rss&#038;utm_campaign=drejtesia-tranzicionale-eshte-kyci-per-vendosjen-e-paqes-dhe-pajtimin</link>
					<comments>https://javanews.al/drejtesia-tranzicionale-eshte-kyci-per-vendosjen-e-paqes-dhe-pajtimin/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Deutsche Welle]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 16 Feb 2020 09:00:24 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Kryesoret]]></category>
		<category><![CDATA[Opinion]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://javanews.al/?p=839308</guid>

					<description><![CDATA[Dy dekadat e fundit, OKB është vënë dukshëm në mbrojtje të drejtësisë tranzicionale dhe e ka bërë atë më shumë pjesë të punës për vendosjen e paqes së qëndrueshme. Por çfarë nënkuptohet me drejtësi tranzicionale? &#160; Të gjitha vendet e botës kanë në historinë e tyre segmente, për të cilat nuk mund të ndihen krenarë. [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Dy dekadat e fundit, OKB është vënë dukshëm në mbrojtje të drejtësisë tranzicionale dhe e ka bërë atë më shumë pjesë të punës për vendosjen e paqes së qëndrueshme. Por çfarë nënkuptohet me drejtësi tranzicionale?</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Të gjitha vendet e botës kanë në historinë e tyre segmente, për të cilat nuk mund të ndihen krenarë. Qoftë aparteidi, krime të komunizmit, të dikatorëve të djathtë e të majtë, luftëra civile. “Pas konflikteve, ose pas rrëzimit të sistemeve autoritare vendet hasin vështirësi në dënimin e dhunës, e shkeljes së të drejtave të njeriut, e shkeljes së ligjeve humanitare ndërkombëtare. Kjo bën që shoqëritë dhe komunitetet që kanë përjetuar dhunën, ndarjet sociale dhe politike ta kenë të vështirë pajtimin,” shkruan përfaqësuesi i përhershëm i Belgjikës, pranë OKB në një letër drejtuar në fillim të këtij muaji Sekretarit të Përgjithshëm, Guterres, me të cilën kërkon që Këshilli i Sigurimit të zhvillojë një debat të hapur për drejtësinë tranzicionale. Debati u zhvillua të enjten, më 13 shkurt.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Prej debatit po shkëpusim disa pjesë që mund të jenë me interes për lexuesit shqipfolës. Çdo pjesë e këtij shkrimi është shkëputur nga tekstet që OKB vë në dispozicion të publikut. Për të mos e rënduar tekstin, autori nuk është duke cituar në çdo rast referencën.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Drejtësia tranzicionale – Koncepti dhe historia</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Drejtësia tranzicionale ka lindur si koncept pas ndryshimeve politike të viteve 1980 dhe 1990 në vendet e Amerikës Latine, Europës Qendrore dhe Lindore dhe më vonë në Afrikën e Jugut. Gjatë dekadave që vijuan procese të drejtësisë tranzicionale u zhvilluan dhe aplikuan në shumë vende të botës. Në vitin 2004, Sekretari i Përgjithshëm e quajti drejtësinë tranzicionale “një seri procesesh dhe mekanizmash të krijuara nga shoqëria që konfrontohet me abuzime të mëdha të kryera në të kaluarën, për të vënë para përgjegjësisë përgjegjësit, për të vënë drejtësinë në vend dhe për të arritur pajtimin”.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Në vitin 2010, OKB bëri shpjegimin e mëtejshëm për drejtësinë tranzicionale, duke thënë se “kemi të bëjmë me një grup instrumentash dhe mekanizmash juridikë dhe jo-juridikë si gjykata, komisione për kërkimin e së vërtetës, procedura për kontrollin e figurës, lustracionit, kompensime, shpërblime deri në amnesti dhe rehabilitim, për të vënë në vend shkeljet dhe abuzimet masive me të drejtat e njeriut gjatë luftrave, pushtimeve, diktaturave apo situatave të tjera të dhunës dhe konflikteve”.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Dy dekadat e fundit OKB është vënë qartë në mbrojtje të drejtësisë tranzicionale dhe e ka bërë atë më shumë pjesë të punës për vendosjen e paqes dhe rritjen e qëndrueshmërisë së saj. Suksesi i drejtësisë tranzicionale varet nga synimi që ka, nga mënyra si është perceptuar, si zbatohet dhe sa mbështetet nga shoqëria.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Bachelet- Përvojat nga Amerika Latine</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>“Paqja e qëndrueshme është e lidhur me drejtësinë, zhvillimin dhe respektimin e të drejtave të njeriut”, thotë Michelle Bachelet, Komisioneria e Lartë për të drejtat e njeriut, e cila flet e para në debatin që zhvillohet Këshillin e Sigurimit, e lidhur me videokonferencë nga Gjeneva. Ajo thotë se proceset e përpiluara në mënyrë specifike për vendin ku aplikohen, dhe që fokusohen tek nevojat e viktimave mund ta forcojnë dhe transformojnë shoqërinë. “Nismat për kërkimin e së vërtetës jo vetëm që ndihmojnë viktimat për trajtimin e përvojave të tyre, por mund të hapin hapësira të reja për vendosjen e kontakteve midis viktimave dhe dorasve, për të kuptuar facetat e ndryshme të tregimit të ngjarjes që ka ndodhur dhe për të formuluar rekomandimet për korrigjime dhe reforma”.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Komisionet e së vërtetës të ngritura në vendet e Amerikës Latine dhe vende të tjera kanë çuar përpara drejtësinë tranzicionale, thotë Bachelet, duke përmendur “Memoria del Silencio” (1999) raportin e Komisionit të së vërtetës në Guatemalë, i cili hapi dokumentat e autoriteteve për dhunën 36 vjeçare të ushtruar në konflikt, i dha viktimave zë dhe analizoi dinamikën që shkaktoi luftën.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>“Në mënyrë që shoqëria të ketë sukses në kalimin tek paqja, duhen identifikuar dhe luftuar diskriminimi sistematik, dobësia institucionale, strukturat e padrejta të pushtetit, mungesa strukturore e ndëshkimit dhe shoqëria civile duhet futur sa më shumë në proceset e vendimmarrjes”. Sfidë e vështirë është gjithnjë krijimi i besimit dhe mirëkuptimit midis armiqve të dikurshëm, dhe hapja e shtegut për paqen dhe pajtimin. Drejtësia tranzicionale, nuk mund të importohet ose futet me forcë nga jashtë. Shanset më të mëdha për të pasur sukses i ka drejtësia tranzicionale e përpiluar në nivel lokal dhe e ushtruar në nivel lokal, thotë Komisionerja e Lartë për të drejtat e njeriut.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Francisco de Roux, presidenti i komisionit për sqarimin e të vërtetës, bashkëjetesës dhe mospërsëritjes, foli për përvojën shpresëdhënëse të drejtësisë transzicionale në Kolumbi, ku konflikti i armatosur ka 50 vjet që po zgjat duke shkaktuar 240 mijë të vrarë dhe 9 milionë viktima.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Yasmin Sooka, drejtore ekzekutive e Fondacionit për të drejtat e njeriut në Afrikën e Jugut dhe kryetare e Komisionit për të drejtat e njeriut në Sudanin Jugor, foli për vendin e saj në të cilin gjatë kohës së aparteidit të burgosurit hidheshin nga dritarja, kur merreshin në pyetje në polici, varnin veten në qeli, ose vdisnin sepse kishin përplasur kokën tek tavolina e policisë apo kishin rrëshqitur, sepse kishin shkelur mbi sapun. “Hetimet e bëra në kohën e aparteidit, nuk kanë nxjerrë kërrkënd përgjegjës për këto vdekje”, tha Sooka, “por tani dy dekada mbas fillimit të proceseve të drejtësisë tranzicionale, hetimet janë hapur sërish dhe ish-të burgosurit flasin për torturat që kanë pësuar nga duart e rojeve famëkeqe të sigurisë në Afrikën e Jugut”. “Mund të ndodhë që të duhen dekada për të vendosur drejtësinë, dhe shpesh kërkesa për të gjetur të vërtetën bëhet nga familjet e viktimave,” shton ajo. Komisioni i së vërtetës dhe pajtimit në Afrikën e Jugut, është influencuar nga përvoja e Amerikës Latine për vendosjen në bankën e të akuzuarve të përgjegjësve të dhunës.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Ndërkohë që principet për të luftuar mosdënimin e dorasve, të përpiluara nga Louis Joinet, e kanë çuar përpara drejtësinë tranzicionale, shtetet mbajnë përgjegjësinë kryesore në realizimin e të drejtave për viktimat dhe familjet e tyre që kërkojnë të vërtetën, për të vënë drejtësinë në vend dhe për të marrë reparacione. Sooka përmend Sierra Leonen, Perunë dhe Tunizinë si vende ku proceset e drejtësisë tranzicionale kanë pasur edhe aspekte gjinore. Por shpesh dhuna seksuale dhe gjinore reduktohen si çështje vetëm gjinore. Shtete të dobta nuk kanë qenë në gjendje të kenë programe të drejtësisë tranzicionale. Prandaj Kombet e Bashkuara duhet të japin mbështetje për to, thotë Jasmin Sooka.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Märt Volmer, zëvendësministër i Jashtëm i Estonisë, foli për përvojën e vendit të tij në trajtimin e krimeve të së kaluarës duke theksuar rëndësinë e krijimit të institucioneve që zbatojnë ligjin dhe sigurojnë të drejtat e njeriut për të gjithë. Mbas pavarësisë së 1991, Estonia vendosi shtetin e së drejtës, duke vënë para përgjegjësisë përgjegjësit për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit të kryera gjatë pushtimit dhe regjimit shtypës. Duke shprehur mbështetjen për raportin e fundit që flet për bashkëpunimin e Sudanit me Gjykatën Ndërkombëtare, ai tha se vendi i tij mbështet përpjekjet e pavarura ndërkombëtare për gjetjen e fakteve dhe ruajtjen e evidencave në Siri dhe Mianmar.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Tarek Ladeb, nga Tunizia tregon për rolin që shoqëria civile ka luajtur në vendin e tij për të nxitur proceset e drejtësisë tranzicionale, madje para krijimit të Kushtetutës së re. Tunizia ndërmori disa hapa si krijimin e komisionit të pajtimit, vënien e dorasve në bankën e të akuzuarit dhe kthimin e të drejtës për viktimat.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Ambasadorja e Mbretërisë së Bashkuar, Karen Pierce, thotë se dhënia llogari dhe dhënia fund e mosdënimeve janë çelësi për të shëruar plagët. Ajo theksoi se komisioni i së vërtetës dhe pajtimit në Kenia dhe Tunizi janë shembuj që tregojnë se duhen luftuar shkaqet që shkaktojnë konflikte.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Mathias Licharz, këshilltar në misionin e përhershëm të Gjermanisë pranë OKB, tha se drejtësia tranzicionale dhe kërkimi i së vërtetës kanë pasur rëndësi të veçantë në vendin e tij. Mbas shembjes së Murit të Berlinit dhe gjatë procesit të bashkimit, u krijua në vitin 1991 Zyra me dokumentat e Stasit, ish-sigurimit të shtetit, e cila menaxhoi, u mor me studime the krijoi për publikun mundësinë që të shihte dokumentat që tregonin se si ish-Gjermania Lindore kishte përgjuar qytetarët. Dokumentat shokuese të gjetura tek dosjet e Stasit bënë të domosdoshme marrjen e masave të tjera, që ishin krijimi i dy komisioneve për ripajtimin e shoqërisë.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Drejtësia tranzicionale duhet të jetë e përqëndruar tek njerëzit që kanë përjetuar dhunën. Rezoluta 2467 e vitit 2019 ofroi për here të parë qasje të orientuar tek viktimat. Gjermania mbështet Gjykatën Ndërkombëtare dhe mekanizmat investigativë që marrin mandatin nga Asambleja e Përgjithshme e OKB dhe nga Këshilli për të drejtat e njeriut. Në mandatet e misioneve duhet të bëhet pjesë edhe pajtimi dhe mediacioni. Këshilli i Sigurimit duhet të ftojë komisionet e mandatuara nga Këshilli për të drejtat e njeriut për të informuar për punën që bëjnë në mbledhjen e evidencave dhe hapjen e rrugës për vendosjen para përgjegjësisë të dorasve.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Nicolas de Riviere, ambasadori i ri i Francës në OKB thotë se paqja e qëndrueshme kërkon vendosjen e së vërtetës për krimet e së kaluarës. De Riviere thotë se është e papranueshme që në Ballkan liderët glorifikojnë kriminelët e luftës dhe nuk pranojnë krimet e kryera. Që drejtësia tranzicionale të jetë efektive duhet që mbështetja ndërkombëtare t’i shtohet përpjekjeve kombëtare. Ai shprehu mbështetjen maksimale për Gjykatën Ndërkombëtare dhe bëri thirrje për ratifikimin universal të Statuteve të Romës. Ai foli për kompesimin e viktimave, sidomos për viktimat e dhunës seksuale, por edhe për familjet e të zhdukurve në Argjentinë dhe Siri.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Robert Mardini, nga Komiteti Ndërkombëtar i kryqit të kuq (ICRC) tha se një nga çështjet humanitare që ndërthuret me drejtësinë tranzicionale është situata e personave të humbur dhe familjeve të tyre. “Është jetike që tu jepet përgjigje individuale të gjitha familjeve që janë duke kërkuar personat e humbur.” Shtetet, thotë ai, janë të detyruara të investigojnë dhe gjykojnë personat e dyshuar për krime lufte.(dw)</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://javanews.al/drejtesia-tranzicionale-eshte-kyci-per-vendosjen-e-paqes-dhe-pajtimin/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>DW: E djathta populiste, a po kthehet në tendencë europiane?!</title>
		<link>https://javanews.al/dw-e-djathta-populiste-a-po-kthehet-ne-tendence-europiane/?utm_source=rss&#038;utm_medium=rss&#038;utm_campaign=dw-e-djathta-populiste-a-po-kthehet-ne-tendence-europiane</link>
					<comments>https://javanews.al/dw-e-djathta-populiste-a-po-kthehet-ne-tendence-europiane/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Deutsche Welle]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 09 Feb 2020 11:04:02 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Kryesoret]]></category>
		<category><![CDATA[Opinion]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://javanews.al/?p=836492</guid>

					<description><![CDATA[Në shumë vende europiane, populistët e djathtë qeverisin ose bashkëqeverisin, duke e paraqitur veten si liberal-konservatorë. Edhe partia gjermane populiste e djathtë, AfD e përdor po ashtu këtë nocion. Eurodeputeti dhe kreu i partisë populiste të djathtë, AfD, Jörg Meuthen u shpreh i gëzuar për rezultatin e papritur në Tyringji këtë javë. Për herë të [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Në shumë vende europiane, populistët e djathtë qeverisin ose bashkëqeverisin, duke e paraqitur veten si liberal-konservatorë. Edhe partia gjermane populiste e djathtë, AfD e përdor po ashtu këtë nocion.</p>
<p>Eurodeputeti dhe kreu i partisë populiste të djathtë, AfD, Jörg Meuthen u shpreh i gëzuar për rezultatin e papritur në Tyringji këtë javë. Për herë të parë në një land gjerman u zgjodh një kryeministër me ndihmën e AfD-së. Meuthen tha për gazetën “Frankfurter Allgemeinen Zeitung”, se partia e tij AfD, kristiandemokratët e CDU-së dhe liberalët e FDP-së krijojnë një “rreth konservator-liberal”. Ndërkohë politikani i zgjedhur i FPD-së në Tyringji si kryeministër, Thomas Kemmerich u dorëhoq nga posti, por për AfD-në mbetet suksesi i futjes në “kampin liberal-konservator”. Eurodeputeti i majtë, Martin Schirdewan e kritikoi ashpër bashkëpunimin kohëshkurtër mes CDU, FDP dhe AfD si “thyerje tabuje”. Për populistët e djathtë në Europë, që paraqesin ndërkohë grupin parlamentar të katërt më të madh, Tyringjia paraqet një hap tjetër suksesi, një simptomë e një trendi të dukshëm prej vitesh në BE.</p>
<p>Në shumë vende populistët e djathtë janë pjesëmarrës në qeveri, krijojnë grupimin më të fortë parlamentar ose i kanë dobësuar ndjeshëm partitë tradicionale. Gjermania ishte deri të mërkurën një përjashtim. Vetëm në muajt e fundit në Austri dhe Itali populistët e djathtë pësuan disa goditje. Tyringjia, megjithë dorëheqjen e Kemmerichs, duket se i jep më shumë besim AfD-së dhe grupit parlamentar populist “Identiteti dhe demokracia” (ID) në Parlamentin Europian. Krahas AfD-së aty janë të përfaqësuar edhe Lega e radikalit të djathtë, Matteo Salvini, partia austriake  FPÖ e shkundur me themel nga skandali i (i njohur si afera e Ibicës, shën red.) dhe “Asambleja Kombëtare” franceze e Marine Le Pen.</p>
<p>Të qenit djathtas në Austri është prej kohësh normale</p>
<p>Në Austri, FPÖ ka qenë e përfaqësuar disa herë në nivel qeveritar federal. Partia kristiandemokrate, ÖVP nën kreun e saj “fleksibël”, Sebastian Kurz është afruar me pozicionet e FPÖ-së dhe gati e përqafoi këtë parti. Në disa lande, po ashtu FPÖ ka qenë e përfaqësuar. Madje edhe me socialdemokratët ka pasur në landin “Burgenland” një koalicion deri në skandalin e “Ibicës” vitin e kaluar. Vitin e kaluar, atëherë kreu i FPÖ-së, Strache donte t’i shiste shërbimet politike një gjoja vajze të një oligarku. Kjo u zbulua përmes një videoje të filmuar fshehurazi. Qeveria u rrëzua dhe FPÖ u largua nga qeveria. Kreu i FPÖ-së në parlamentin austriak, Herbert Kickl i mbështeti të premten kolegët e partisë mike në Tyringji duke i quajtur zhvillimet në Tyringji si “përshtypje e një shtrembërimi total të demokracisë” që ofrojnë “të vetëemëruarit mbrojtës të gralit të shenjtë”. Kickl kishte parasysh këtu kritikën që iu bë CDU dhe FDP në Tyringji që zbutën vijën ndarëse me AfD.</p>
<p>Në Itali nuk ka drojë</p>
<p>Edhe në Itali kufijtë ndarës me kristiandemokratëve, konservatorëve dhe radikalëve të djathtë kanë rënë prej kohësh. Partia nacional-konservatore, “Forza” e Silvio Berlusconit punon hapur me populistët e djathtë të Legas dhe neonazistët e “Fratelli d’Italia”. Të treja partitë duan në zgjedhjet e ardhshme të fitojnë si aleancë e djathtë mbi kampin e majtë të populistëve të “5 Yjeve” e socialdemokratëve. Lega e Matteo Salvinit ka bashkëqeverisur në Romë. E Salvini vazhdon të jetë shumë popullor, edhe pse zgjedhjet rajonale në rajonin e Emilia Romagnas i humbi me distancë të vogël votash. “Thyerja e tabusë” ka ndodhur prej vitesh në Itali. Në Itali qytete, komuna e rajone të tëra qeverisen nga populistët e djathtë.</p>
<p>Populistët e djathtë të forcuar</p>
<p>Në Francë partia e Marine Le Pen, “Asambleja Kombëtare” pret që të fitojë ndjeshëm në zgjedhjet komunale në mars. Le Pen që e ktheu Frontin Nacional në “Asamble Kombëtare” ka kohë që ka hyrë thellë në kampin liberal-konservator. Partitë e dikurshme konservatore janë zvogëluar. Le Pen synon që nga bashkitë të ngjitet në pushtet në nivel kombëtar. Në vitin 2022 ajo synon të jetë presidente e Francës e do të dalë kundër Emmanuel Macron në zgjedhje. Një zgjedhje si në Tyringji nuk do të shokonte askënd në Francë. Në Spanjë konservatorët dhe populistët e djathtë të Vox bashkëpunojnë në Andaluzi. Në nivel kombëtar, Vox është forca e tretë politike në vend dhe vazhdon të depërtojë në kampin konservator. Në Holandë, kryeministri liberal, Mark Rutte ka dy parti populiste pas vetes. Në Belgjikë, vend që prej 14 muajsh pa qeveri, sipas sondazheve, nacional-konservatorët flamandë të “Vlams Belang” dalin partia më e fortë. Në Finlandë populistët e djathtë janë vetëm pak pikë pas socialdemokratëve në vendin e dytë, më parë ata kanë qenë edhe në qeverisje. Lista vazhdon. Në Zvicër, Poloni, dhe Hungari nacionalistët dhe populistët qeverisin me shumicë të qartë. Kampi “liberal konservator” në këto vende ka kohë që është dobësuar.</p>
<p>Protestë kundër kongresit të AfD-së në Köln (22.42017), dhe Björn Hocke, të njohur si radikal i djathtë në AfD – Parrullat që lexohen “Jo urrejtjes kundër myslimanëve” dhe “Kurrë më- asnjë skenë për AfD”</p>
<p>Tani edhe Gjermania?</p>
<p>Tani edhe Gjermania? AfD, që filloi karrierën politike si parti euroskeptike në kohën e krizës financiare dhe që është zhvendosur gjithnjë e më djathtas si parti kundër migracionit është ndërkohë partia më e fortë opozitare në Bundestag. Një pjesëmarrje në qeveri në një land si Tyringjia duket si “një avari teknike”, të cilën CDU dhe FDP duan ta riparojnë. Kryeministri që u ngjit në post me votat e AfD është dorëhequr, parlamenti mund të shpërndahet. Në plan afatgjatë mund të ndodhë që edhe Gjermania të ndjekë trendin që ka kohë që është realitet në Europë. Partitë e mëdha popullore janë ose duke humbur ndjeshëm elektorat ose po humbasin nocionin parti popullore. Skajet politike, sidomos ai i djathtë janë forcuar. Dështimet si në Austri apo Itali vetëm e ngadalësojnë këtë zhvillim, por duket se nuk e ndalin. (dw)</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://javanews.al/dw-e-djathta-populiste-a-po-kthehet-ne-tendence-europiane/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Politika e re e zgjerimit të BE: A do ketë kthesë apo thjesht fjalë?</title>
		<link>https://javanews.al/politika-e-re-e-zgjerimit-te-be-a-do-kete-kthese-apo-thjesht-fjale/?utm_source=rss&#038;utm_medium=rss&#038;utm_campaign=politika-e-re-e-zgjerimit-te-be-a-do-kete-kthese-apo-thjesht-fjale</link>
					<comments>https://javanews.al/politika-e-re-e-zgjerimit-te-be-a-do-kete-kthese-apo-thjesht-fjale/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Deutsche Welle]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 09 Feb 2020 09:24:54 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Kryesoret]]></category>
		<category><![CDATA[Opinion]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://javanews.al/?p=836432</guid>

					<description><![CDATA[Nga Bodo Weber &#160; Më 5. Shkurt Komisioni i ri Europian paraqiti propozimet për reformimin e politikës së zgjerimit të BE, më saktë metodologjinë e negociatave të anëtarësimit për vendet e Ballkanit Perëndimor. “Reforma” u bë e nevojshme, për shkak të bllokimit të plotë të hapjes së negociatave të anëtarësimit me Shqipërinë e Maqedoninë e [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Nga Bodo Weber</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Më 5. Shkurt Komisioni i ri Europian paraqiti propozimet për reformimin e politikës së zgjerimit të BE, më saktë metodologjinë e negociatave të anëtarësimit për vendet e Ballkanit Perëndimor. “Reforma” u bë e nevojshme, për shkak të bllokimit të plotë të hapjes së negociatave të anëtarësimit me Shqipërinë e Maqedoninë e Veriut, nga presidenti, Emmanuel Macron në samitin e Brukselit në tetor të vitit të shkuar. Nëse u beson përfaqësuesve të qeverisë franceze, mund të flitet me një optimizëm të matur, që Parisi në pranverë do ta hapë rrugën për vendet e Ballkanit Perëndimor.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Ofensivë komunikimi</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Dokumenti përmban shumë elementë pozitivë që ndikojnë në rigjallërimin e procesit të zgjerimit. Propozimi i Komisionit përmban konfirmimin dhe mbështetjen më të fortë e të arsyetuar politike për zgjerimin në Ballkan prej shumë vitesh. Aty pranohet disa herë që BE me politikën e zgjerimit ka një mjet të rëndësishëm për forcimin e demokracisë në dorë. Po ashtu aty theksohet kushtëzimi i reformave si mjet qendror i kësaj politike. Për herë të parë përmendet mundësia e sanksionimit në rast të kthimit mbrapa në rrugën e reformave.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Komisioni Europian propozon futjen e të ashtuquajturave “vendime të anassjellta të shumicës së cilësuar” për sanksionet. Që do të thotë, se nevojitet një shumicë e vendeve anëtare për të penguar sanksionet, diçka e re deri më tani për një politikë zgjerimi të bazuar në unitet. Në fund, KE sinjalizon një komunikim të drejtpërdrejtë të BE me qytetaret dhe qytetarët e vendeve të Ballkanit Perëndimor, mbështësit e vërtetë të integrimit europian. Nga ana tjetër i vë para detyrimit qeveritarët të komunikojnë qëllimin strategjik të anëtarësimit të BE tek qytetarët e tyre. Ky komunikim kthehet në kusht të zgjerimit.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Por duhet paralajmëruar nga kaq shumë eufori për propozimet e zgjerimit dhe efektin afatgjatë të tyre. Sepse ky dokument në fund të fundit është një reagim i detyruar për një problem jo ekzistues dhe të kapur madje jo nga ana e duhur: Bllokada e plotë e Macronit për zgjerimin ishte një akt i papërgjeshmërisë politike europiane. E papërgjegjshme ishte edhe koha e zgjedhur për kërkesën për reformim të politikës së zgjerimit, dy herë pas shtyrjes nga ana e Macron të vendimit për Shqipërinë e Maqedoninë e Veriut. Kërkesa bazë ishte – më parë reformë e brendshme e BE e pastaj vazhdim i zgjerimit.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>E papërgjegjshme ishte edhe kritika e gabuar e Macronit për politikën e deritanishme të zgjerimit, pasojë e injorancës tradicionale franceze në politikën e zgjerimit të Ballkanit Perëndimor, nga e cila Parisi për më shumë se një dekadë ishte tërhequr politikisht. Një injorancë, që kishtë në bazë edhe mbështetjen e rrezikshme të Macronit për këmbimin e territoreve në negociatat e Brukselit mes Serbisë e Kosovës në vitete 2018/2019. Në një dokument të administratës franceze të përgatitur me nxitim në nëntor, ajo përpiqej të mbushte me përmbajtje politike për ndërhyrjen e njëanshme të Macronit në politikën e zgjerimit, jo me shumë sukses.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Më shumë demokraci se reformë ekonomike</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Propozimi i Komisionit tani është përpjekja e qartë për të kthyer mbrapsht pjesërisht elementët problematikë të “non-papers” -dokumentit francez, pjesërisht për t’i dobësuar më shumë. Kështu KE kërkon të shmangë dëmin që i është shkaktuar BE-së në Ballkan duke ruajtur njëkohësisht edhe fytyrën e Macron.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Pikërëndesa e reformave ekonomike në propozimin e Parisit u zëvendësua me fokusimin tek demokracia, një nocion që për fat të keq mungonte plotësisht në dokumentin francez. Përmbledhja e propozuar e kapitujve të anëtarësimit nuk do duhet të bazohet më në hapjen me faza të kapitujve. Kjo do të nënkuptonte edhe një ristrukturim të thellë të procesit të anëtarësimit. Futja e impulseve shtesë ekonomike u dobësua ndjeshëm.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Më shumë para për qeveritë e Ballkanit Perëndimor dihet se është një mjet pa efekt. Në këto vende ekonomia është gjerësisht nën kontrollin e elitave partiako-shtetërore. Aty dominojnë interesat afatshkurtra të korruptuara të pushtetit përmbi nevojat e ekonomisë popullore. E në fund – as dokumenti francez dhe as propozimi i Komisionit Europian nuk ngrihen mbi analizën e shkaqeve të paefektshmërisë së ndjeshme të politikës së deritanishme të zgjerimit.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Do të hapë Macron rrugën?</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Dokumenti i Komisionit Europian nuk prek problemin bazë të politikës së zgjerimit të BE në Ballkanin Perëndimor. E ai nuk qëndron tek metodika ekzistuese e procesit të anëtarësimit, apo instrumentave të tij. Prandaj zgjidhja nuk mund të gjendet tek ndryshimi i metodave. Problemi qëndron në mungesën e vullnetit politik të BE, të institucioneve të Brukselit e shteteve anëtare, që t’i venë në veprim me vendosmëri instrumentat e tyre. Macron, megjithë padijen për zgjerimin, e ka prekur këtë problem politik, por nuk i hyri për ta zgjidhur. Dokumenti i ri dhe impulsi i ri i BE do ta bëjnë ndoshta të mundur, që Macron të heqë dorë nga bllokimi i hapjes së negociatave me Shqipërinë e Maqedoninë e Veriut. Por pyetja kryesore është, nëse ky dokument i Komisionit Europian vërtet do të jetë një kthesë në politikën e zgjerimit. Pas kësaj mbetet i pazgjidhur një konflikt tjetër, më themelor- ai mes Gjermanisë dhe Francës për të ardhmen e BE. Pa përgjigje mbeten pyetje të tjera të rëndësishme: çfarë BE-je duam ne, një union politik apo një bashkësi ekonomike? Dhe tjetra – ku mbaron Europa (BE)?</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Bodo Weber është studiues (Senior Associate) në Këshillin e Politikës së Demokratizimit në Berlin, “Democratization Policy Council” (DPC).(dw)</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://javanews.al/politika-e-re-e-zgjerimit-te-be-a-do-kete-kthese-apo-thjesht-fjale/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Takim i i vështirë Merkel – Putin në Moskë</title>
		<link>https://javanews.al/takim-i-i-veshtire-merkel-putin-ne-moske/?utm_source=rss&#038;utm_medium=rss&#038;utm_campaign=takim-i-i-veshtire-merkel-putin-ne-moske</link>
					<comments>https://javanews.al/takim-i-i-veshtire-merkel-putin-ne-moske/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Deutsche Welle]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 12 Jan 2020 09:08:09 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Kryesoret]]></category>
		<category><![CDATA[Opinion]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.javanews.al/?p=824867</guid>

					<description><![CDATA[Kancelarja gjermane, Angela Merkel zhvilloi një takim me presidentin rus, Vladimir Putin të shtunën (11.01) për të folur mbi krizën në Lindjen e Afërt. Në vizitën në Rusi, Merkel ka qenë e shoqëruar nga ministri i Jashtëm gjerman,  Heiko Maas. Pas tensionimit të krizës me Iranin në ditët e fundit, shkallëzimit të situatës në Libi, [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Kancelarja gjermane, Angela Merkel zhvilloi një takim me presidentin rus, Vladimir Putin të shtunën (11.01) për të folur mbi krizën në Lindjen e Afërt. Në vizitën në Rusi, Merkel ka qenë e shoqëruar nga ministri i Jashtëm gjerman,  Heiko Maas. Pas tensionimit të krizës me Iranin në ditët e fundit, shkallëzimit të situatës në Libi, Gjermania ka përforcuar përpjekjet diplomatike për mosashpërsimin e mëtejshëm të gjendjes në Lindjen e Afërt.</p>
<p>Gjermania dhe Rusia kanë shumë interesa të përbashkëta. „Të flasim me njëri-tjetrin, se mbi njëri-tjetrin”, ishte shprehur Merkel para takimit. Kurse ministri i Jashtëm gjerman, Heiko Maas tha, se „për të çtensionuar krizat në fqinjësinë tonë, kemi nevojë për bisedime me Rusinë”.</p>
<p>Në Moskë kancelarja gjermane u shpreh edhe për tragjedinë e rrëzimit të avionit në Teheran para pak ditësh. Ajo e përshëndeti faktin që Irani pranoi përgjegjësinë, duke e quajtur “hap të rëndësishëm”, por „kjo mbetet një ngjarje dramatike”, tha Merkel. Kanë humbur jetën njerëz të pafajshëm. Irani duhet të zbardhë deri në fund gjithçka, kërkoi Merkel.</p>
<p>Merkel dhe Putin janë shprehur optimistë, se gazsjellësi Nord Stream2 do të ndërtohet megjithë sanksionet amerikane. Masat amerikane do të sjellin vetëm një vonesë deri në fund të këtij viti ose në vitin 2021, tha Putin në konferencën e përbashkët të shtypit në Moskë.</p>
<p>Lidhur me gjendjen në Siri, kancelarja gjermane u shpreh, se shpreson për një koordinim më të mirë të ndihmës humanitare për Sirinë. Kurse presidenti Putin, i cili ka mbështetur presidentin Asad tha, se gjendja në vendin arab “është stabilizuar”, dhe se “strukturat shtetërore po ringrihen”.</p>
<p>Bisedime sa më shpejt për paqen</p>
<p>Merkel dhe Putin ranë dakord për mbajtjen shpejt të bisedimeve të paqes për Libinë. Merkel tha në Moskë, se Berlini do të jetë vendi ku do të zhvillohen bisedimet e paqes për Libinë. Në konferencën e përbashkët të shtypit, të dy krerët e shteteve janë shprehur, se konflikti duhet të marrë fund sa më shpejt të jetë e mundur. Merkel tha se „shpresojmë, që përpjekjet e përbashkëta nga Rusia dhe Turqia do të kenë sukses, dhe së shpejti të dërgojmë ftesat për një konferencë në Berlin.” Edhe Putin e mbështet idenë e konferencës për Libinë. „Disa gjëra kanë nevojë për parapërgatitje, por do të ishte një hap i mirë në drejtimin e duhur”, tha Putin. Ndërkohë presidenti Putin i pyetur në Moskë, nëse në Libi po luftojnë mercenarë, si i ashtuquajturi grupi Wagner, u përgjigj, se nëse ka rusë atje, ata nuk përfaqësojnë shtetin rus dhe as nuk paguhen nga shteti.</p>
<p>Sipas të dhënave të zëdhënësit të qeverisë gjermane, Steffen Seibert, ministri i Jashtëm gjerman, Heiko Maas zhvilloi në të njëjtën kohë bisedime me ministrin e Jashtëm rus, Sergej Lavrov. Konflikti në Libi, Siri dhe Ukrainën Lindore ishte në fokus të takimit mes dy ministrave.</p>
<p>Rëndësia e Rusisë</p>
<p>Partnerët perëndimorë kërkojnë që Rusia të luajë rol për mosshkallëzimin e mëtejshëm të gjendjes në Libi. „Ky është shansi i fundit për të penguar një armatim dhe gjakderdhje të re. Për këtë kemi nevojë të ulim në një tryezë vendet që kanë influencë në rajon, veçanërisht Rusinë”, tha ministri i Jashtëm gjerman, Heiko Maas për grupin mediatik, Funke Mediengruppe.</p>
<p>Edhe politikanë të tjerë kanë vlerësuar rolin e rëndësishëm të Rusisë në zgjidhjen e konflikteve në botë. „Pa Moskën nuk ka shans për sukses përpjekja për stabilizimin e fqinjit tonë jugor”, tha politikani gjerman i partisë liberale, FDP, Alexander Graf Lambsdorff tha për gazetën „Passauer Neue Presse”, duke pasur parasysh këtu Libinë. Edhe politikani socialdemokrat për çështjet e jashtme, Nils Schmid shpreson në mbështetjen e Moskës për përpjekjet gjermane në konfliktin me Libinë. „Do të ishte sukses, nëse mund të bëjmë për vete Rusinë në këto përpjekje”, tha ai për median gjermane. Lambsdorff e cilësoi marrëdhënien gjermano-ruse, pavarësisht kundërshtive politike një „thesar. „Ka kaq shumë lidhje të ngushta gjermano-ruse në shumë fusha, saqë mendon, se ne jemi më afër me Rusinë, se vende të tjera perëndimore.”</p>
<p>Politikani i Gjelbër për çështjet e jashtme, Omid Nouripour, është shprehur për gazetën gjermane “Passauer Neue Presse” të shtunën, se pavarësisht nëse bëhet fjalë për Lindjen e Afërt, Libinë, konfliktin në Ukrainën Lindore. „Të gjitha këto janë tema, ku zoti Putin ka një ndikim të madh.” Ai shpreson që Moska të përdorë lidhjet e mira që ka me Teheranin, që Irani të respektojë marrëveshjen bërthamore.</p>
<p>Merkel e kishte vizituar Rusinë së fundmi në vitin 2018, kurse në vitin 2015, ajo mori pjesë në ceremonitë përkujtimore me rastin e fundit të Luftës së Dytë Botërore në Moskë. (dw)</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://javanews.al/takim-i-i-veshtire-merkel-putin-ne-moske/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Ja pse po e humbet BE Ballkanin nga tentativat ruse, kineze dhe turke!</title>
		<link>https://javanews.al/ja-pse-po-e-humbet-be-ballkanin-nga-tentativat-ruse-kineze-dhe-turke/?utm_source=rss&#038;utm_medium=rss&#038;utm_campaign=ja-pse-po-e-humbet-be-ballkanin-nga-tentativat-ruse-kineze-dhe-turke</link>
					<comments>https://javanews.al/ja-pse-po-e-humbet-be-ballkanin-nga-tentativat-ruse-kineze-dhe-turke/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Deutsche Welle]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 05 Jan 2020 11:14:19 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Kryesoret]]></category>
		<category><![CDATA[Opinion]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.javanews.al/?p=821982</guid>

					<description><![CDATA[Me „lodhjen nga zgjerimi“, BE po humbet mjaft nga influenca e saj në rajonin e Ballkanit. Aktorë të tjerë duan t‘i joshin këto vende, shkruan dpa. Por a mundet ta zëvendësojnë ata BE-në? Pyesni rininë, thotë një ekspert. Viti 2019 nuk ishte një vit i mbarë për njerëzit në periferinë e Bashkimit Europian, në Europën [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Me „lodhjen nga zgjerimi“, BE po humbet mjaft nga influenca e saj në rajonin e Ballkanit. Aktorë të tjerë duan t‘i joshin këto vende, shkruan dpa. Por a mundet ta zëvendësojnë ata BE-në? Pyesni rininë, thotë një ekspert.</p>
<p>Viti 2019 nuk ishte një vit i mbarë për njerëzit në periferinë e Bashkimit Europian, në Europën Juglindore. Ndryshe nga sa premtoi, BE në samitin e tetorit nuk dha dritën jeshile për çeljen e negociatave me Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë, shkruan agjencia gjermane e lajmeve, dpa në një analizë për gjendjen në Ballkan me fillimin e këtij viti. Franca dhe vende të tjera dolën kundër tyre.</p>
<p><strong>Rreziku i thyerjes së besimit</strong></p>
<p>Në Serbi dhe Malin e Zi, dy vende që i kanë çelur ndërkohë negociatat, janë forcuar tendencat autoritare të forcave qeverisëse. Presioni ndaj intelektualëve dhe mediave kritike është rritur. Gjendja në Shqipëri nuk është më e mirë, një vend ky jo shembull demokracie, shkruan dpa. Në nëntor Shqipëria u trondit nga një tërmet i rëndë me dhjetëra viktima. Por „Jo-ja” e bisedimeve të anëtarësimit ishte shumë e rëndë. Në Maqedoni kjo solli zgjedhje të parakohshme që do të mbahen më 12 Prill.</p>
<p>Në rajonin e Ballkanit mosçelja e negociatave shihet si thyerje e besimit, si shprehje kërcënuese e „lodhjes nga zgjerimi” në vendet bazë të BE. Në një kohë që BE kishte vendosur në samitin e saj në Selanik në vitin 2003, se të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor e kanë perspektivën e anëtarësimit. Por deri më tani, kësaj ia ka dalë vetëm Kroacia, që u anëtarësua në vitin 2013. Për vendet e tjera të Ballkanit perspektiva po sfumohet në horizont, shkruan dpa, madje ato rrezikojnë ta humbasin atë, por a po rrezikon edhe vetë BE humbjen e Ballkanit?</p>
<p><strong>Tentativat ruse, kineze dhe turke</strong></p>
<p>Alternativa të tjera, si Rusia, Kina apo Turqia janë në pritje. „BE ka lënë një vakuum, të cilin Rusia e mbush me dëshirë”, thekson Sonja Biserko, që drejton në Beograd Komitetin e Helsinkit për të Drejtat e Njeriut. „Kina vjen nga ana tjetër me shumë para, që ofrohen në formë të kredive, pa standarde dhe pa kritere.”</p>
<p>Kurse Moska i jep mbështetje sidomos Serbisë, që nuk do ta pranojë humbjen e Kosovës. Dihet, se Moska bllokon me veton e saj pranimin e Kosovës në Kombet e Bashkuara. Kurse në Bosnje-Hercegovinë, Rusia mbështet burrin e fortë të serbëve boshnjakë, Milorad Dodik, shkruan dpa. Në këtë vend të shkatërruar nga lufta në vitet 1992-1995, Dodik paralizon zhvillimet me qëndrimet e tij separatiste. Pa harruar Malin e Zi, ku në tetor 2016, një puç i organizuar nga agjentë rusë, por i dështuar, do të duhej të pengonte anëtarësimin e vendit në NATO.</p>
<p>Qëllimi i Rusisë, thekson dpa, është që të krijojë në Ballkan një „brez të vendeve neutrale nga ana ushtarake”, ka thënë ambasadori rus në Shkup, siç duket edhe nga dokumente të brendshme të Ministrisë së Jashtme në Shkup nga viti 2017. Por Moska nuk mundi ta ndalë anëtarësimin e Malit të Zi dhe Maqedonisë së Veriut. Serbia e përjashton anëtarësimin pas bombardimeve të vitit 1999. Në Bosnje, Dodik përpiqet të pengojë çdo afrim me aleancën veriore-atlantike.</p>
<p>Kina nga ana e saj me strategjinë e „Rrugës së Re të Mëndafshit” ndjek interesa ekonomike me konceptin e saj ndërkontinental. Ballkani ka rolin e një zone tranziti në këtë kontekst. Pekini ka arritur të marrë shumicën e aksioneve në portin e Pireut, dhe po modernizon hekurudhën mes Beogradit dhe Budapestit. Projektet financohen me kredi jo edhe aq të lira nga bankat shtetërore kineze. Firmat kineze i marrin në dorë ato, shpesh edhe me punëtorë „të importuar” nga Kina. Bilanci i krijimit të vlerës për këto vende kredimarrëse është i dobët. Mali i Zi rrezikon për shkak të një autostrade të financuar nga Kina të futet në borxhe të rrezikshme.</p>
<p>Edhe Turqia me presidentin e saj autokrat, Recep Tayyip Erdogan kërkon afrimin me aktorët e politikës myslimane, por jo vetëm me ta. Partia, SDA që kontrollon kryesisht pjesën boshnjake-myslimane e nderon Erdoganin si fatsjellës. Por edhe presidenti serb, Aleksandar Vuçiç ka marrëdhënie të mira me Erdoganin. Interesat e Erdoganit janë kryesisht ekonomike: një treg për mallrat turke. Nga ana tjetër ai kërkon të rrisë edhe influencën gjeopolitike.</p>
<p><strong>Vërtet po e bëjnë për vete Ballkanin Rusia, Kina dhe Turqia?</strong></p>
<p>„Sigurisht entuziazmi në rajon për BE po ftohet dukshëm”, thotë Florian Bieber, Profesor në Institutin e Europës Juglindore në universitetin e Gracit. „Por duhet thënë edhe tjetra, se aktorë të jashtëm si Rusia e Kina nuk kanë shumë për të ofruar. Elitat shpesh të korruptuara dhe autoritare të Ballkanit do t’i pranonin projektet e tyre me dëshirë, jo vetëm që të pasurohen me to. „Por po të shikosh investimet e tyre, krahasuar me ato të BE atëherë ato nuk e kanë atë rëndësi”, thekson politologu, Florian Bieber për dpa.</p>
<p>Bieber përmend edhe një faktor tjetër për të theksuar rëndësinë e BE. Mjafton të pyesësh të rinjtë në Ballkan, se ku do donin të jetonin, thotë ai. „Ata nuk do të përmendin Pekinin, Stambollin apo Shën Peterburgun, por Berlinin ose Vjenën.”(dw)</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://javanews.al/ja-pse-po-e-humbet-be-ballkanin-nga-tentativat-ruse-kineze-dhe-turke/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Brexit/ Si do jenë reagimet nga ekonomia gjermane</title>
		<link>https://javanews.al/brexit-si-do-jene-reagimet-nga-ekonomia-gjermane/?utm_source=rss&#038;utm_medium=rss&#038;utm_campaign=brexit-si-do-jene-reagimet-nga-ekonomia-gjermane</link>
					<comments>https://javanews.al/brexit-si-do-jene-reagimet-nga-ekonomia-gjermane/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Deutsche Welle]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 15 Dec 2019 13:46:31 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bota]]></category>
		<category><![CDATA[Ekonomi]]></category>
		<category><![CDATA[Kryesoret]]></category>
		<category><![CDATA[Opinion]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.javanews.al/?p=813675</guid>

					<description><![CDATA[Pas fitores së thellë të konservatorëve në zgjedhjet parlamentare në Britaninë e Madhe, Brexiti i rregulluar konsiderohet një çështje e mbyllur. Ekonomia gjermane ka shpresa, por edhe disa dyshime. Ekonomia gjermane kërkon një marrëveshje të shpejtë të tregtisë së lirë me britanikët pas fitores së qartë të partisë konservatore, Tory të Boris Johnson në zgjedhjet [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Pas fitores së thellë të konservatorëve në zgjedhjet parlamentare në Britaninë e Madhe, Brexiti i rregulluar konsiderohet një çështje e mbyllur. Ekonomia gjermane ka shpresa, por edhe disa dyshime.</p>
<p>Ekonomia gjermane kërkon një marrëveshje të shpejtë të tregtisë së lirë me britanikët pas fitores së qartë të partisë konservatore, Tory të Boris Johnson në zgjedhjet e 12 dhjetorit. Shpresat e ekonomisë gjermane qëndrojnë tek dhënia fund e pasigurisë pas dramës disa vjeçare të Brexit dhe dalja me marrëveshje e Britanisë së Madhe nga BE. “Tani BE dhe Britania e Madhe duhet të punojnë me intensitet për një marrëveshje të tregtisë së lirë”, tha kreu i “Shoqatës së Makinerive dhe Konstrukteve Teknike”, (VDMA), Thilo Brodtmann. “Nëse kjo nuk ka sukses, fillojnë sërish diskutimet për një Brexit të ashpër dhe pasiguritë që lidhen me të në fund të vitit 2020. Kjo duhet të mënjanohet patjetër.”</p>
<p>Edhe Shoqata e Industrisë Gjermane, BDI e përshëndeti rezultatin e qartë të zgjedhjeve në Britaninë e Madhe. “Mjegulla politike në Londër po shpërhapet”, tha kreu i BDI-së, Joachim Lang. Sigurisht që asnjë sipërmarrje në Britaninë e Madhe nuk e do Brexit. “Megjithatë sipërmarrjet tona marrin frymë lirisht, që më në fund ka një mandat për pranimin e marrëveshjes së daljes nga BE.” Sipas kreut të Industrisë Gjermane, Lang kërkohet një kurs i qartë i qeverisë gjermane, se si do të jetë marrëdhënia e ardhshme me BE. Nëse këto negociata nuk marrin fund shpejt, kërcënon një Brexit pa marrëveshje në një afat tjetër.</p>
<p>Pasiguri ka ende</p>
<p>Pritet që Britania e Madhe të dalë nga BE më 31 janar. Por ekonomistë të njohur paralajmërojnë, nga pasiguri të tjera pavarësisht rezultatit të qartë të zgjedhjeve. “Pritet që tani të kemi shpejt një ujdi për Brexit”, tha presidenti i Institutit të Ekonomisë, Ifo, Clemens Fuest. Nga ana ekonomike duket se mënjanohet një dalje e Britanisë së Madhe me kosto të pakalkulueshme. “Por është ende herët për të hequr sinjalin e alarmit”, tha Fuest. “Do të jetë e vështirë që të arrihet një marrëveshje e tregtisë së lirë brenda afatit të përkohshëm deri në fund të vitit 2020.”</p>
<p>Pak a shumë kështu është shprehur edhe presidentit i Institutit të Kielit për Ekonominë Botërore, IfW, Gabriel Felbermayr. “Një exit nga Brexit nuk është më i mundur”, tha ai. “Por nëse do të kemi një ‘deal’ të butë, të ashpër apo të zgjuar me BE kjo vazhdon të mbetet maksimalisht e pasigurtë.” Deri në fund të vitit 2020 do duhet të negociohet një marrëveshje e tregtisë së lirë mes BE e britanikëve. Por sipas Felbermayr do të kemi sërish shtyrje zgjatje afati dhe gjendje pezull. Ekonomistët parashikojnë që për shkak të pasigurive sipermarrjet britanike do të jenë të rezervuara në drejtim të investimeve. Po kjo vlen edhe për firmat gjermane, thotë Sebastian Dullen nga Instituti për Makroekonominë dhe Studimin e Koniunkturës, IMK. “Brexit edhe në muajt e ardhshëm do të ketë impakt negativ në rritjen ekonomike si në Britaninë e Madhe edhe në Gjermani, edhe pse në masë më të vogël.”(dw)</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://javanews.al/brexit-si-do-jene-reagimet-nga-ekonomia-gjermane/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
